Tiết 49
Hệ sinh thái ( Tiếp)
Vi sinh vật
Chất vô cơ
( thành phần vô sinh)
Chu trình vật chất trong hệ sinh thái
* Hệ sinh thái hoàn chỉnh gồm:
- Thành phần vô sinh: Đất, đá, mùn hữu cơ,....
- Thành phần hữu sinh:
+ Sinh vật sản xuất thực vật)
+ Sinh vật tiêu thụ (động vật ăn thực vật, động vật ăn động vật, động vật kí sinh trên động vật)
+ Sinh vật phân giải (vi sinh vật,nấm, ...)
 
Hệ sinh thái
Hệ sinh thái trên cạn
Hệ sinh thái dưới nước
HST nước đứng
HST nước thẳng
Hệ sinh thái ven bờ
Hệ sinh thái biển khơi
HST nước mặn
HST nước ngọt
Hệ sinh thái rừng Amazon
Hệ sinh thái rừng ngập mặn
Hệ sinh thái sa mạc
Hệ sinh thái Thảo nguyên
Hệ sinh thái Vịnh Hạ Long
Hệ sinh thái môi trường đô thị
Bể cá cảnh có phải hệ sinh thái không?
Bể cá cảnh là hệ sinh thái nhân tạo
Để bảo vệ các thành phần của Hệ sinh thái, chúng ta cần làm gì?
Mối quan hệ chủ yếu giữa các sinh vật trong hệ sinh thái là gì?
Mối quan hệ chủ yếu giữa các sinh vật trong hệ sinh thái là gì? => Mỗi quan hệ dinh dưỡng
II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn
1. Thế nào là một chuỗi thức ăn?
Hãy biểu thị bằng sơ đồ :
? Thức ăn của chuột là gì? động vật nào ăn thịt chuột?
? Thức ăn của sâu là gì? Động vật nào ăn thịt sâu?
? Thức ăn của cầy là gì?
? Động vật nào ăn thịt cầy?
Cây cỏ chuột  rắn->đại bàng-> vi sinh vật
Cây cỏ  chuột  cầy
Cây gỗ  chuột  rắn
Cây gỗ chuột  rắn
Cây cỏ  sâu  bọ ngựa
Cây cỏ  sâu  cầy
Cây cỏ  sâu  chuột
Thế nào là một chuỗi thức ăn?
- Chuỗi thức ăn là 1 dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau.
Ví dụ:
+ Cây cỏ  chuột  rắn.
+ Sâu  bọ ngựa  rắn.
+ Cây cỏ  sâu  bọ ngựa.
+ Sâu  cầy  Đại bàng.
?
?
?
?
?
?
Rắn
Bọ ngựa
Đại bàng
Sâu ăn lá cây
Cây cỏ
Chuột
Em nêu nhận xét về mối quan hệ giữa một mắt xích đứng trước và mắt xích đứng sau trong chuỗi thức ăn?
- Trong chuỗi thức ăn mỗi loài sinh vật là một mắt xích, nó vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích phía trước vừa là sinh vật bị mắt xích phía sau tiêu thụ.
Có 2 dạng chuỗi thức ăn:
+ Mở đầu bằng sinh vật sản xuất
VD: Thực vật=> Chuột=> vi sinh vật
- Mở đầu bằng sinh vật phân hủy:
VD: Mùn hữu cơ=> giun đất=>gà=>quạ=> Vi sinh vật
Viết các chuỗi thức ăn mà sâu ăn lá tham gia?
Các chuỗi thức ăn mà sâu ăn lá tham gia:
Cây gỗ=>Sâu ăn lá=> Bọ ngựa
Cây gỗ=> Sâu ăn lá cây=> Chuột
Cây gỗ=> Sâu ăn lá cây => Cầy
Cây cỏ => Sâu ăn lá cây => Bọ ngựa
Cây cỏ => Sâu ăn lá cây => Chuột
Cây cỏ => Sâu ăn lá cây => Cầy
2. Lưới thức ăn
Quan sát các chuỗi thức ăn , hãy cho biết các sinh vật nào đã tham gia từ hai chuỗi thức ăn trở lên?
- Sâu=> Bọ ngựa=> Rắn
- Thực vật=> Sâu=> Bọ ngựa
- Thực vật=> Chuột=> Rắn=> Vi sinh vật
- Thực vật=> Chuột=> Hươu=> Vi sinh vật
- Sâu=> Chuột=> Đại bàng
- Sâu=> Bọ ngựa=> Rắn
- Thực vật=> Sâu=> Bọ ngựa
- Thực vật=> Chuột=> Rắn=> Vi sinh vật
- Thực vật=> Chuột=> Hươu=> Vi sinh vật
- Sâu=> Chuột=> Đại bàng
=> Sơ đồ lưới thức ăn của hệ sinh thái
Sơ đồ lưới thức ăn của hệ sinh thái
Thế nào là một lưới thức ăn?
- Lưới thức ăn là chuỗi thức ăn có chung nhiều mắt xích.
Một lưới thức ăn hoàn chỉnh gồm 3 thành phần chủ yếu sau:
- Sinh vật sản xuất: tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ ( Thựu vật, tảo)
- Sinh vật tiêu thụ : Động vật ăn hoặc kí sinh trên thực vậ, động vật ăn hoặc kí sinh trên động vật=> Sử dụng chất hữu cơ
- Sinh vật phân giải : Gồm vi khuẩn, nấm=> phân giải các chất hữu cơ ( xác động vật, thực vật,...) thành các chất vô cơ
Trong thành phần của lưới thức ăn có nhiều sinh vật gây hại, vậy ta giết hại triệt để chúng thì sẽ như thế nào?
Câu 1: Dòng năng lượng trong chuỗi thức ăn, năng lượng khởi đầu trong sinh giới được lấy từ đâu?
A. Từ môi trường không khí
B. Từ nước
C. Từ chất dinh dưỡng trong đất
D. Từ năng lượng mặt trời
Luyện tập
Câu 1: Dòng năng lượng trong chuỗi thức ăn, năng lượng khởi đầu trong sinh giới được lấy từ đâu?
A. Từ môi trường không khí
B. Từ nước
C. Từ chất dinh dưỡng trong đất
D. Từ năng lượng mặt trời
Luyện tập
Câu 2 Trong chuỗi thức ăn sau:
Cây cỏ  Bọ rùa  Ếch  Rắn  Vi sinh vật
Thì rắn là:
A. Sinh vật sản xuất
B. Sinh vật tiêu thụ cấp 1
C. Sinh vật tiêu thụ cấp 2
D. Sinh vật tiêu thụ cấp 3
Luyện tập
Câu 2 Trong chuỗi thức ăn sau:
Cây cỏ  Bọ rùa  Ếch  Rắn  Vi sinh vật
Thì rắn là:
A. Sinh vật sản xuất
B. Sinh vật tiêu thụ cấp 1
C. Sinh vật tiêu thụ cấp 2
D. Sinh vật tiêu thụ cấp 3
Luyện tập
Câu 3: Cho chuỗi thức ăn đơn giản còn để chỗ trống sau:
Cây gỗ  (...........)  Chuột  Rắn  Vi sinh vật
Loài nào sau đây điền vào chỗ trống là hợp lí nhất
A. Mèo
B. Sâu ăn lá cây
C. Bọ ngựa
D. Ếch
Luyện tập
Câu 3: Cho chuỗi thức ăn đơn giản còn để chỗ trống sau:
Cây gỗ  (...........)  Chuột  Rắn  Vi sinh vật
Loài nào sau đây điền vào chỗ trống là hợp lí nhất
A. Mèo
B. Sâu ăn lá cây
C. Bọ ngựa
D. Ếch
Luyện tập
Câu 4: Trong chuỗi thức ăn, sinh vật sản xuất là loài sinh vật nào sau đây?
A. Nấm và vi khuẩn
B. Thực vật
C. Động vật ăn thực vật
D. Các động vật kí sinh
Luyện tập
Câu 4: Trong chuỗi thức ăn, sinh vật sản xuất là loài sinh vật nào sau đây?
A. Nấm và vi khuẩn
B. Thực vật
C. Động vật ăn thực vật
D. Các động vật kí sinh
Luyện tập
Câu 5: Sinh vật tiêu thụ gồm những đối tượng nào sau đây?
A. Động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt bậc 1 động vật ăn thịt bậc 2
B. Động vật ăn thịt bậc 1, động vật ăn thịt bậc 2, thực vật
C. Động vật ăn thịt bậc 2, động vật ăn thực vật, thực vật
D. Thực vật, động vật ăn thịt bậc 2, động vật ăn thực vật
Luyện tập
Câu 5: Sinh vật tiêu thụ gồm những đối tượng nào sau đây?
A. Động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt bậc 1 động vật ăn thịt bậc 2
B. Động vật ăn thịt bậc 1, động vật ăn thịt bậc 2, thực vật
C. Động vật ăn thịt bậc 2, động vật ăn thực vật, thực vật
D. Thực vật, động vật ăn thịt bậc 2, động vật ăn thực vật
Luyện tập
Câu 6: Sinh vật ăn thịt là:
A. Con bò
B. Con cừu
C. Con thỏ
D. Cây nắp ấm
Luyện tập
Câu 6: Sinh vật ăn thịt là:
A. Con bò
B. Con cừu
C. Con thỏ
D. Cây nắp ấm
Luyện tập
Câu 7: Năm sinh vật là: Trăn, cỏ, châu chấu, gà rừng và vi khuẩn có thể có quan hệ dinh dưỡng theo sơ đồ nào dưới đây
A. Cỏ  châu chấu  trăn  gà rừng  vi khuẩn
B. Cỏ  trăn  châu chấu  vi khuẩn  gà rừng
C. Cỏ  châu chấu  gà rừng  trăn  vi khuẩn
D. Cỏ  châu chấu  vi khuẩn  gà rừng  trăn
Luyện tập
Câu 7: Năm sinh vật là: Trăn, cỏ, châu chấu, gà rừng và vi khuẩn có thể có quan hệ dinh dưỡng theo sơ đồ nào dưới đây
A. Cỏ  châu chấu  trăn  gà rừng  vi khuẩn
B. Cỏ  trăn  châu chấu  vi khuẩn  gà rừng
C. Cỏ  châu chấu  gà rừng  trăn  vi khuẩn
D. Cỏ  châu chấu  vi khuẩn  gà rừng  trăn
Luyện tập
Câu 8: Lưới thức ăn là
A. Gồm một chuỗi thức ăn
B. Gồm nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau
C. Gồm các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung
D. Gồm ít nhất là 1 chuỗi thức ăn trở lên
Luyện tập
Câu 8: Lưới thức ăn là
A. Gồm một chuỗi thức ăn
B. Gồm nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau
C. Gồm các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung
D. Gồm ít nhất là 1 chuỗi thức ăn trở lên
Luyện tập