KHỞI ĐỘNG

TRÒ CHƠI
Ai ăn ai

TRÒ CHƠI
Ai ăn ai

Hươu vàng

TRÒ CHƠI
Ai ăn ai

TRÒ CHƠI
Ai ăn ai

TRÒ CHƠI
Ai ăn ai

Sư tử

Thực vật

Trâu

TRÒ CHƠI
Ai ăn ai

Tiết 45. HỆ SINH THÁI
I. HỆ SINH THÁI
II. Chuỗi thức ăn và lưỡi thức ăn.
1. Chuỗi thức ăn.

II. Chuỗi thức ăn và lưỡi thức ăn.
1. Chuỗi thức ăn.
HS quan sát hình 41.4, trả lời câu hỏi sau:
+ Thức ăn của thỏ là gì? Động vật nào ăn thịt thỏ?
+ Thức ăn của chuột là gì? Động vật nào ăn thịt chuột?

……….
Cây
xanh
Cây
xanh
……….

Thỏ
Chuột

……….
Linh miêu
Rắn
……….

Mối quan hệ giữa các sinh vật
trong hệ sinh thái là gì?

Mối quan hệ dinh dưỡng.

Sinh vật sau khi chết
sẽ bị các sinh vật nào
phân hủy?

Tiết 45. HỆ SINH THÁI
I. HỆ SINH THÁI
Thế nào là chuỗi
thức ăn?
II. Chuỗi thức ăn và lưỡi thức ăn.
1. Chuỗi thức ăn.


- Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh
dưỡng với nhau, mỗi loài là một mắt xích của chuỗi.
- Trong một chuỗi thức ăn, sinh vật phía trước là thức ăn
của sinh vật phía sau.
Ví dụ: Thực vật

Thỏ

Linh miêu

Sư tử

HỌC SINH THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

Bài tập 3 trang 190
Vẽ chuỗi thức ăn có các loài sinh vật
sau: diều hâu, cỏ, châu chấu,

ếch,
Cỏrắn.
→ châu chấu → ếch → rắn → diều hâu

Lấy ví dụ về chuỗi thức ăn
trong tự nhiên

2. Lưới thức ăn

HỌC SINH THẢO LUẬN NHÓM

Bài tập 4: Liệt kê một số chuỗi thức
ăn có trong hình 41.4.
Câu hỏi:Các chuỗi thức ăn đó có mắt
xích 1:
nào
chung?
Câu
Lưới
thức ăn là gì?
Câu 2: Một lưới thức ăn hoàn chỉnh có
những thành phần nào?

Bài tập 4:
Mắt xích
chung: cây
xanh, chuột,
linh miêu,
rắn, VSV
Cây xanh
VSV.
Cây xanh
VSV.xanh
Cây
Cây xanh
VSV.
Cây xanh

 thỏ  linh miêu  sư tử 
 chuột  linh miêu  sư tử 
 chuột  cú  VSV.
 chuột rắn  cú 
 chuột rắn  Linh miêu  Sư

2. Lưới thức ăn



Lưới thức ăn là tập
hợp các chuỗi thức ăn
có những mắt xích
chung.
* Một lưới thức ăn hoàn chỉnh gồm:

Thế nào là lưới
thức ăn?

- Sinh vật sản xuất: Thực vật
- Sinh vật tiêu thụ: ĐV ăn thực vật, ĐV ăn thịt
- Sinh vât phân giải: Vi sinh vật, giun đất, nấm.

Lấy ví dụ về lưới thức ăn
trong tự nhiên

Hãy sắp xếp các sinh vật theo từng thành
phần chủ yếu của lưới thức ăn?
- Ví dụ:

Sâu

Bọ ngựa

Rắn

Thực vật

Chuột

Cầy

Đại bàng

Hươu
Sinh vật
sản xuất

Vi sinh vật

Hổ
Sinh vật
tiêu thụ

Sinh vật
phân giải

Hãy sắp xếp các sinh vật trong chuỗi theo từng thành
phần chủ yếu của hệ sinh thái:
Thực vật
Sinh vật
sản xuất
Bậc dinh dưỡng
cấp 1

Chuột

Cầy

Đại bàng

Sinh vật
tiêu thụ
Bậc
dinh dưỡng Bậc dinh
dưỡng
cấp 2
cấp 3

VSV
Sinh vật
phân giải

Bậc dinh
dưỡng
cấp 4

3. Tháp sinh thái
Để xem xét mức độ hiệu quả dinh dưỡng của mỗi bậc dinh
Dưỡng trong hệ sinh thái, người ta xây dựng các tháp sinh thái.
Có 3 loại tháp sinh thái

Hình 41.5. Các loại tháp sinh thái

(1). Tháp
số lượng

(2). Tháp khối
lượng

(1). Tháp năng
lượng

?Hãy xác định tên của ba loại tháp trong hình 41.5 và giải thích.

3. Tháp sinh thái
- Có 3 loại tháp sinh thái:
+ Tháp số lượng: thể hiện số lượng cá
thể sinh vật trên một đơn vị diện tích
hay thể tích.
+ Tháp khối lượng: thể hiện khối lượng
tổng số của tất cả các sinh vật trên một
đơn vị diện tích hay thể tích ở mỗi bậc
dinh dưỡng.
+ Tháp năng lượng: thể hiện số năng
lượng được tích lũy trên một đơn vị

LUYỆN TẬP
Câu 1: Trong chuỗi thức ăn: Cỏ → Hươu → Hổ, thì cỏ là
A. sinh vật sản xuất.
B. sinh vật ăn cỏ.
C. sinh vật tiêu thụ.
D. sinh vật phân giải.

LUYỆN TẬP
Câu 2: Trong sơ đồ lưới thức ăn, sinh vật tiêu thụ bao gồm
dê
Thực vật
A.
B.
C.
D.

thỏ

Hổ
Cáo

Vi sinh vật

gà
Mèo rừng
Cáo, mèo rừng, gà
Dê, thỏ, gà, cáo, hổ, mèo rừng
Dê, thỏ, gà, cáo, hổ, mèo rừng, vi sinh vật.
Cỏ, vi sinh vật.

Câu 3: Trong lưới thức ăn của hệ sinh thái dưới đây có
bao nhiêu chuỗi thức ăn
dê
Thực vật

thỏ

Hổ
Cáo

gà
Mèo rừng
Số chuỗi thức ăn trong lưới thức ăn là
A.5
B. 6
C. 7
D. 8

Vi sinh vật

Câu 4: Tên gọi đúng của tháp sinh thái là gì?

CâuVận
3. dụng
Cho một lưới thức ăn của hệ sinh thái rừng. Hãy cho biết:
a. Lưới thức ăn này có bao nhiêu chuỗi thức ăn ?
b. Viết chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích nhất và ít mắt xích nhất.

- Lưới thức ăn bên có 7 chuỗi thức ăn.
- Chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích nhất: Cây lúa → Cào cào → Ếch → Rắn
→ Diều hâu → Vi khuẩn.
- Chuỗi thức ăn có ít mắt xích nhất: Cây lúa → Gà rừng → Vi khuẩn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài, tổng hợp lại kiến thức bằng sơ đồ tư duy
- Ghi nhớ kiến thức trong bài.
- Hoàn thành bài tập câu hỏi vận dụng
- Đọc trước mục III, IV của bài. Bài 41. Hệ sinh
thái (giờ sau học tiếp)