Bài 29
Hệ thống đánh lửa
MỤC TIÊU BÀI HỌC
 
    Học xong bài này học sinh phải:
 
Biết được nhiệm vụ và cấu tạo chung của hệ thống đánh lửa.
 
Biết được nguyên lí làm việc của hệ thống đánh lửa thường và hệ thống đánh lửa điện tử không tiếp điểm loại đơn giản.
Bài 29
Hệ thống đánh lửa
I. Nhiệm vụ và phân loại:
Bài 29
Hệ thống đánh lửa
1. Nhiệm vụ: Tạo ra tia lửa điện cao áp để châm cháy hoà khí trong xylanh động cơ xăng đúng thời điểm.
2. Phân loại: Có nhiều cách phân loại hiện nay phân loại theo cấu tạo của bộ chia điện
II. Hệ thống đánh lửa thường.
1. Cấu tạo: Sơ đồ khối như sau:
Nguồn điện
Biến áp
đánh lửa
Bugi
Bộ chia điện
Bộ phận
tạo
Xung
điện
Bộ phận
Chia
điện
Cao áp
Bộ phận
đ/c góc
đánh lửa
sớm
II. Hệ thống đánh lửa thường.
1. Cấu tạo: Sơ đồ nguyên lý như sau:
* Tác dụng của tụ điện: Tô ®iÖn (8) cã t¸c dông dËp t¾t hå quang bảo vệ cặp tiếp điểm; ngoµi ra tụ cßn cã t¸c dông lµm triÖt tiªu dßng s¬ cÊp mét c¸ch nhanh chãng dÉn ®Õ sù biÕn thiªn tõ th«ng rÊt lín trªn hai cuén.
1
2
3
4
1
2
3
4
Khi làm việc bình thường
Khi khởi động
U1
U2
Tác dụng ổn định dòng sơ cấp của điện trở phụ

Nguồn điện của hệ thống dùng ắc quy, điện áp của ắc quy có thể là 6V, 12V, 24V tuỳ từng loại động cơ khác nhau.


Ký hiệu

Bộ phận tạo xung gồm:
Cam ngắt điện, cần tiếp điểm, tiếp điểm và tụ điện
Cam ngắt điện
Tụ
Cần tiếp điểm
Tiếp điểm
Bộ ngắt điện

- Bi?n ỏp: Biến áp là loại tăng áp, có hệ số biến áp lớn.

Cuộn dây sơ cấp
Cuộn dây thứ cấp
Con quay chia điện: §Ó chia ®iÖn cao ¸p ®Õn c¸c xylanh, cùc bªn nhËn ®iÖn cao ¸p tõ con quay. Con quay chia ®iÖn ®­îc l¾p chung víi trôc cña cam ng¾t ®iÖn vµ bé phËn ®iÒu chØnh gãc ®¸nh löa sím.
Con quay
Cực bên
Bugi: Mỗi xylanh có một bugi
Khe hở đánh lửa
2. Nguyên lý làm việc:
Xem mụ ph?ng l�m vi?c c?a HTDL thu?ng
a) Khi dúng ti?p di?m 11:

- Trong mạch sơ cấp sẽ có dòng điện đi theo chiều: Cực (+) ắc quy 1 khoá điện 2 điện trở 4 cuộn sơ cấp 6 tiếp điểm11 "mát" cực (-) ắc quy.
- Dòng điện đi qua cuộn dây sơ cấp sẽ tạo ra từ thông trong lõi thép và hai cuộn dây.
- Do tốc độ biến thiên của từ thông này không lớn nên sức điện động do chúng sinh ra trên 2 cuộn dây cũng không lớn.

b) Khi mở tiếp điểm 11

Khi vÊu cam (10) t¸c dông vµo cÇn tiÕp ®iÓm(9) lµm cho tiÕp ®iÓm (11) më, nhê tô ®iÖn (8) tÝch ®iÖn rÊt nhanh nªn dßng ®iÖn s¬ cÊp bÞ mÊt ®ét ngét, tõ th«ng do dßng ®iÖn s¬ cÊp sinh ra còng bÞ triÖt tiªu rÊt nhanh.
Do ®ã trªn hai cuén d©y xuÊt hiÖn c¸c søc ®iÖn ®éng cã trÞ sè rÊt cao trªn cuén s¬ cÊp søc ®iÖn ®éng cì vµi tr¨m v«n vµ v× thÕ trªn cuén thø cÊp cã søc ®iÖn ®éng cì vµi chôc KV. Khi ®ã con quay chia ®iÖn (12) còng quay ®Õn cùc bªn 13 nµo ®ã, søc ®iÖn ®éng cao ¸p lµm cho bugi bËt tia löa ®iÖn ch©m ch¸y hoµ khÝ trong xylanh.
Xem mô phỏng làm việc của HTĐL thường
III. Hệ thống đánh lửa điện tử không tiếp điểm.
Cấu tạo:

Máy phát điện
a) Nguồn điện: Lµ m¸y ph¸t ®iÖn (manhªt«) trªn ®ã cã hai cuén d©y:

+ Cuén WN lµ cuén nguån
+ Cuén W§K lµ cuén d©y ®iÒu khiÓn.

Cuén ®iÒu khiÓn ®­îc ®Æt ë vÞ trÝ sao cho khi tô CT tÝch ®Çy ®iÖn th× trªn cuén ®iÒu khiÓn còng cã ®iÖn ¸p d­¬ng cùc ®¹i.
N
S
W1
W2
b) C?m CDI
Cụm CDI đóng vai trò như bộ chia điện, cấu tạo gồm 2 Diốt thường để nắn dòng điện xoay chiều thành dòng điện 1 chiều, một Diốt điều khiển và một tụ tích.
Tất cả các chi tiết của cụm CDI được đóng vào trong một hộp
D1
D2
DĐK
CT
2. Nguyên lý làm việc:
Xem mụ ph?ng HTDL di?n t? khụng cú ti?p di?m
Trong quá trình động quay, khoá điện 5 mở, rôto của manheto quay, xuất hiện các sức điện động trên hai cuộn dây WN, WĐK.

a) Quỏ trỡnh n?p di?n cho t?: Khi rôto quay, nửa chu kỳ dương của sức điện động trên cuộn WN được nạp vào tụ CT nhờ diốt D1.

b) Quá trình đánh lửa

Khi tô CT n¹p ®Çy ®iÖn, ®ång thêi khi ®ã søc ®iÖn ®éng trªn cuén WN còng d­¬ng vµ sÏ n¾n qua Dièt D2 ®Æt vµo cùc ®iÒu khiÓn cña Dièt ®iÒu khiÓn (D§K) , Dièt ®iÒu khiÓn sÏ më ®Ó tô phãng ®iÖn:
Cùc(+)CT D§K “M¸t” W1 Cùc(-)CT

Do cã dßng cã trÞ sè kh¸ lín phãng qua cuén W1 trong thêi gian cùc ng¾n nªn ë cuén thø cÊp W2 xuÊt hiÖn søc ®iÖn ®éng lín, lµm cho bugi phãng ®iÖn ®èt ch¸y hoµ khÝ trong xylanh.
C) Quá trình tắt máy:

Khi muèn t¾t m¸y ®éng c¬, ®ãng c«ng t¾c 5, suÊt ®iÖn ®éng trªn cuén WN sÏqua c«ng t¾c xuèng m¸t, kh«ng n¹p ®iÖn cho tô. Do ®ã hÖ thèng kh«ng lµm viÖc, bugi kh«ng ®¸nh löa m¸y kh«ng lµm viÖc.
Xem mô phỏng HTĐL điện tử không có tiếp điểm
Bài 29
Hệ thống đánh lửa
CÂU HỎI KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ
 
1. Trình bày nhiệm vụ và phân loại hệ thống đánh lửa?
  2. Trình bày cấu tạo chung hệ thống đánh lửa thường dùng ắcqui?
  3. Trình bày nguyên lí làm việc của hệ thống đánh lửa thường dùng ắcqui?
  4.  Trình bày nguyên lí làm việc của hệ thống đánh lửa điện tử không tiếp điểm? 

+
-
Điôt thường :
-
+
Khi phân cực thuận
Khi phân cực ngược
THÔNG TIN BỔ SUNG
+
-
Điốt điều khiển
+
-
THÔNG TIN BỔ SUNG