CHƯƠNG 5 ; HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
I/ CO�NG DUẽNG -YE�U CA�U-PHA�N LOAẽI :
1.CO�NG DUẽNG:

?Duứng ủeồ bieỏn ủoồi ủieọn aựp cuỷa aộc quy hoaởc maựy phaựt ủieọn thaứnh ủieọn aựp cao tửứ 10KV hoaởc cao hụn ủuỷ khaỷ naờng phoựng ủieọn qua hai ủieọn cửùc cuỷa bugi ủeồ ủoỏt chaựy hoón hụùp khoõng khớ vaứ nhieõn lieọu trong xy lanh ụỷ moùi cheỏ ủoọ laứm vieọc cuỷa ủoọng cụ.
2. YE�U CA�U:

?Tia lửỷa ủieọn phaỷi ủuỷ maùnh ủeồ coự ủuỷ khaỷ naờng phoựng qua lửùc caỷn cuỷa hoón hụùp ụỷ giửừa hai ủieọn cửùc bugi ụỷ cuoỏi quaự trỡnh neựn ụỷ moùi cheỏ ủoọ laứm vieọc cuỷa ủoọng cụ
?Thụứi ủieồm ủaựnh lửỷa phaỷi chớnh xaực ụỷ moùi cheỏ ủoọ laứm vieọc cuỷa ủoọ laứm vieọc cuỷa ủoọng cụ
?Heọ thoỏng ủaựnh lửỷa phaỷi coự ủoọ tin caọy cao, chũu ủửụùc rung ủoọng vaứ nhieọt ủoọ cao.
3. PHA�N LOAẽI

? Hệ thống đánh lửa Transistor (Điện tử )
? Hệ thống đánh lửa dùng vít lửa.
? Hệ thống đánh lửa điều khiển từ máy tính (ECU) có thể chia làm các loại sau.
Hệ thống đánh lửa có� bộ chia điện (deco)
Hệ thống đánh lửa khộng có bộ chia điện
Hệ thống đánh lửa trực tiếp
II/ HE� THO�NG ẹA�NH Lệ�A DUỉNG V�T Lệ�A
1. Sễ ẹO� CA�U TAẽO :
Bao gồm : Ắc quy , bô bin , delco (Bộ chia điện ) , dây cao áp và bugi
SƠ ĐỒ CẤU TẠO HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA DÙNG VÍT LỬA
A�c quy
Công tắc máy
Bôbin (biến áp đánh lửa)
Cam và vít lửa
Tụ điện
Bộ chia điện
2/Cấu tạo các chi tiết :
a. Bôbin :
+ Công dụng :Tiếp nhận điện áp 12v từ ắc quy để tạo ra điện áp cao thế ,tia lửa mạnh phóng qua hai cực của bugi
+ Cấu tạo :Trong bôbin ,cuộn dây sơ cấp và cuộn dây thứ cấp được quấn xunh quanh một lõi cực .Dùng để gia tăng điện áp ắc quy thành điện áp cao thế nhờ cảm ứng điện từ .
?Cuộn dây sơ cấp có ĐK khoảng 0.5 - 1 mm ,số vòng dây quấn 150 -300vòng
Và cuộn dây thứ cấp có ĐK 0.05 - 0.1 mm ,số vòng dây quấn từ 15.000 -30.000 vòng được quấn quanh lõi cực từ của bôbin ,cuộn dây sơ cấp được quấn xung quanh cuộn thứ cấp. Và giữa các lớp dây có một lớp giấy có điện trở cao ,bên trong bôbin được đổ đầy dầu biến thế để làm nguội.
?Một đầu cuộn dây sơ cấp ( 1,2 - 1,7 Q )được nối với cực âm của bôbin và đầu còn lại của cuộn sơ được nối với cực dương .Ở cuộn thứ cấp ,một đầu được nối với cực dương của cuộn sơ cấp và đầu còn lại nối với cực thứ cấp (Cực trung tâm)qua trung gian của một lòxo.Cả hai cuộn đều được quấn cùng chiều nhau và cuộn thứ cấp nằm bên ngoài.
Cöïc döông Cöïc trung taâm Cöïc aâm
b/Delco (Bộ chia điện )
?Delco chia làm 4 bộ phận là bộ chia điện ,bộ ngắt điện ,bộ đánh lửa chân không và bộ đánh lửa ly tâm.
?Bộ ngắt điện dùng để ngắt dòng điện sơ cấp trong bô bin để tạo ra điện áp cao trong cuộn thứ cấp .Bộ ngắt điện gồm vít lửa ,cam ngắt điện và tụ điện
?Bộ chia điện dùng để phân phối điện áp từ cuộn thứ cấp của bô bin đến các bugi của mỗi xylanh theo đúng thứ tự công tác của động cơ .Bao gồm nắp delco và Rô tor
?Bộ đánh lửa sớm ly tâm thường được bố trí bên dưới Delco .Nó dùng để thay đổi thời điểm đánh lửa theo số vòng quay của động cơ.Bao gồm hai quả tạ và hai lò xo.
?Bộ đánh lửa sớm chân không dùng để thực hiện đánh lửa swớm hoặc trể khi tải của động cơ thay đổi .Nó bao gồm một mâm lửa và bộ màng chân không được điều khiển bở đeẹ� chân không trong đường ống nạp
c/Bugi:
?Dòng điện có điện áp cao từ Decol được tạo thành tia lửa có nhiệt độ cao giữa điện cực âm và cực trung tâm để đốt cháy hỗn hợp không khí và nhiên liệu ở cuối quá trình nén.
d/ Tụ điện và vít lửa
a.Tụ điện : Được lắp bên ngoài vỏ delco và mắc song song với tiếp điểm
Để giảm thiểu hồ quang tại tiếp điểm suất điện động tự cảm trong cuộn dây sơ cấp xảy ra khi mở tiếp điểm được nạp vào tụ điện để cho phép ngắt dòng sơ cấp nhanh hơn và tăng cường dòng sơ cấp khi tiếp điểm đóng..
b.Vít lửa:Dùng để đóng ngắt dòng sơ cấp khi vấu cam đội . Vít lửa gồm có vít búa và vít đê .
3/ Nguyên lý làm việc :
Khi công tắc máy bật vị trí On và vít ngậm ,dòng điện sơ cấp đi như sau :
+Ắc quy - Cực B - IG của công tắc - điện trơ �- Cực dương của bôbin - Vít búa -vít đê - mass - âm ắc quy .Dòng điện sơ cấp khoảng 3-4A ,nó sinh ra một từ trường quanh quanh cuộn sơ cấp.

Khi trục delco tiêp tục quay ,cam ngắt điện điều khiển vít mở , dòng điện sơ cấp mất đột ngột sinh ra từ thông thay đổi trong cuộn sơ cấp làm cảm ứng một sức điện động trong cuộn thứ cấp có thể lên đến 30KV.Dòng điện này được dẫn đến nắp delco và được rotor phân phối đến các bugi

Khi đó trong cuộn sơ c6áp cũng sinh ra một sức điện động khoảng 500V
SÔ ÑOÀ CAÁU TAÏO CUÛA HEÄ THOÁNG ÑAÙNH LÖÛA.
_
+
B
IG
+
_
Mass
Mạch thứ cấp
_
+
Dây trung tâm
+
_
B
ST
IG
Bôbin
Tụ điện
Vít lửa và cam
Công tắc
A�c quy
Delco
1
3
4
2
Bugi
Dây trung tâm
-
+
B
IG
ST
+
-
Mô phỏng nguyên lý làm việc
ĐCT
1
2
3
Góc đánh lửa sớm
4
Quá trình nén
Trước ĐCT
Sau ĐCT
10
1-Góc đánh lửa sớm.
2-Điểm đường cong cháy tách ra khỏi đường cong nén.
3-Áp suất cháy cực đại .
4-Kết thúc quá trình cháy
4.Đánh lửa sớm :
4.Ñaùnh löûa sôùm :
Công suất của động cơ đạt lớn nhất khi áp suất cháy đạt cực đại sau ĐCT một góc khoảng 10 độ.


Tại điểm 1 tia lửa điện bugi bắt đầu xuất hiện và cho đến điểm 2 thì áp suất cháy trong xy lanh tăng nhanh .Giai đoạn từ 1-2 được gọi là giai đoạn cháy trễ .Tại điểm 2 ngọn lửa lan tràn khắp buồng đốt và đạt cực đại sau ĐCT một góc là 10 độ.


Góc đặt lửa vào động cơ là góc đánh lửa sơm ban đầu ứng với tốc độ cầm chừng.Tuy nhiên ,khi tốc độ động cơ tăng thì thời gian thực hiện quá trình cháy ngắn ,nên thời điểm đánh lửa phải thay đổi cho phù hợp để cho công suất động cơ đạt được tối ưu.


5.Bộ đánh lửa sớm ly tâm:
-Còn gọi là bộ đánh lửa sớm theo tốc của động cơ.Được bố trí ở bên trong delco.Khi tốc độ động cơ gia tăng thì thời gian thực hiện quá trình cháy ngắn ,điểmáp suất đạt cực đại nằm xa ĐCT làm cho công suất và hiệu suất của động cơ giảm.Để đảm bảo áp suất cực đại cách sau ĐCT luôn là 10 độ thì phải gia tăng thời điểm đánh lửa sớm ,để tăng thời gian cháy khi tốc độ thay đổi.

Ở tốc độ cầm chừng ,lực ly tâm của các quả tạ không thắng được sức căng của lò xo ,nên tốc độ quay của cam bằng tốc độ quay của trục delco.
Khi tốc độ trục Delco gia tăng làm cho các quả tạ chuyển động ra ngoại quanh chốt đỡ quả tạ làm cho đĩa cam và cam xoay sơm hơn trục delco một góc .Do vậy,cam sẽ điều khiển vít lửa mở sớm hơn để thực hiện đánh lửa sớm .


6.Bộ đánh lửa sớm chân không:
-Còn gọi là bộ đánh lửa sớm theo tải.Khi cánh bướm ga mở nhỏ thì lượng hòa khí nạp vào xylanh ít nên tốc độ cháy giảm.và khi cánh bướm ga mở lớn thì hòa khí nạp nhiều tốc độ cháy gia tăng.

Ở tốc độ cầm chừng ,thì lỗ chân không ở phía trên cánh bướm ga nên màng không tác động.
Khi bướm ga mở nhẹ thì lổ chân không nằm sau cánh bướm ga .Độ chân không tác động lên màng làm cho thanh nối dịch chuyển kéo mâm lửa xoay ngược chiều với cam ngắt điện để thực hiện đánh lửa sớm.


Khi bướm ga mở lớn thì độ chân tác động lên màng giảm và lò xo đầy màng trở về vị trí ban đầu làm giảm góc độ đánh lửa sớm chân không.