Bài 26:  HỆ THỐNG LÀM MÁT
GVBM : Dương Minh Hải
Đơn vị : THPT Hòa Bình

I. Nhiệm vụ và phân loại:
1. Nhiệm vụ:
Hệ thống làm mát có nhiệm vụ giữ cho nhiệt độ của các chi tiết không vượt quá giới hạn cho phép.

2. Phân loại:
Theo chất làm mát, hệ thống được chia ra 2 loại:
- Hệ thống làm mát bằng nước.
- Hệ thống làm mát bằng không khí.
II. Hệ thống làm mát bằng nước:
1. Cấu tạo:
Hệ thống gồm các bộ phận sau: Áo nước, két làm mát nước, bơm nước, quạt gió và van hằng nhiệt.
Sơ đồ khối của hệ thống được trình bày như sau:

Bơm nước và quạt gió được dẫn động từ trục khuỷu thông qua đai truyền. Két nước gồm 2 thùng chứa phía trên và dưới nối thông với nhau bởi một giàn ống nhỏ. Nước nóng chảy qua giàn ống này sẽ được làm mát nhanh chóng nhờ diện tích tiếp xúc của vỏ ống với không khí rất lớn. Tốc độ làm mát nước còn được tăng thêm khi quạt gió hút không khí qua giàn ống

Các khoan chứa nước làm mát trong động cơ còn được gọi là “áo nước”. Nước làm mát được chứa đầy trong các đường ống, bơm, két và áo nước




Sơ đồ hệ thống làm mát động cơ bằng không khí với quạt gió.
b/ Động cơ làm mát bằng không khí có lắp quạt gió
.10.2 Bánh đà động cơ có lắp các cánh quạt làm quạt gió
xylanh động cơ có các cánh tản nhiệt
2. Nguyên lý làm việc:
Khi động cơ làm việc, bơm nước tạo sự tuần hoàn của nước trong hệ thống.
Động cơ làm việc, nước trong áo nước nóng dần.
- Khi nhiệt độ nước trong áo nước còn thấp hơn giới hạn định trước, van hằng nhiệt đóng đường nước về két, mở hoàn toàn đường nước từ van chảy thẳng về bơm nước.
- Khi nhiệt độ nước sắp xỉ giới hạn đã định, van hằng nhiệt mở cả 2 đường để nước trong áo nước vừa chảy về két làm mát vừa chảy thẳng về bơm nước.
- Khi nhiệt độ nước vượt quá giới hạn định trước, van hằng nhiệt đóng đường nước chảy thẳng về bơm mở đường nước về két, toàn bộ nước nóng ở áo nước đi qua két nước, được làm mát rồi được bơm nước hút đưa trở vào động cơ.
III. Hệ thống làm mát bằng không khí:
1. Cấu tạo:
Cấu tạo chủ yếu của hệ thống làm mát bằng không khí là các cánh tản nhiệt được đúc bao bên ngoài thân xilanh và nắp máy.
Để tăng lượng không khí đi qua các cánh tản nhiệt, trên động cơ còn có thể cấu tạo thêm quạt gió, tấm hướng hướng gió và vỏ bọc.
2. Nguyên lý làm việc:
Khi động cơ làm việc, nhiệt từ các chi tiết bao quanh buồng cháy được dẫn ra các cánh tan nhiệt rồi truyền ra không khí bao quanh. Nhờ các cánh tản nhiệt có diện tích tiếp xúc với không khí lớn nên tốc độ làm mát tăng.
Hệ thống có sử dụng quạt gió không chỉ tăng tốc độ làm mát mà còn đảm bảo làm mát đồng đều hơn
Củng cố:
Tổng kết đánh giá: nhấn mạnh kiến thức trọng tâm của bài và lưu ý một số điểm sau:
+ Có 2 loại hệ thống làm mát động cơ: Làm mát bằng nước và làm mát bằng không khí. Mỗi loại có đặc điểm cấu tạo và nguyên lý làm việc khác nhau.
+ Hệ thống làm mát không chỉ đảm bảo động cơ làm việc bình thường mà còn đảm bảo độ bền cho động cơ.
+ Khi sử dụng động cơ, cần chú ý tới đặc điểm cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống làm mát để vận hành, chăm sóc và bảo dưỡng đúng yêu cầu kỹ thuật.
Nhận xét đánh giá giờ học.
Hướng dẫn và giao nhiệm vụ ở nhà:
Yêu cầu học sinh học thuộc bài hệ thống làm mát, trả lời các câu hỏi ở cuối bài (trang 118 SGK) và xem trước nội dung bài 27 (Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí trong động cơ xăng).