TRƯỜNG THPT 2
Lớp 11 A
KIỂM TRA BÀI CŨ
1- Những loài thuộc lớp nào sau đây hô hấp bằng mang?
a. Giáp xác và cá
b. Lớp cá
c. Lớp giáp xác
d. Lớp côn trùng giáp xác và cá
a. Giáp xác và cá
KIỂM TRA BÀI CŨ
2- Loài hô hấp được nhờ hệ thống ống khí hoặc khí quản thuộc lớp:
a. cá
b. côn trùng
c. bò sát
d. Lớp côn trùng giáp xác và cá
b. Côn trùng
KIỂM TRA BÀI CŨ
3- Cơ quan hô hấp của nhóm đv nào sau đây trao đổi khí hiệu quả nhất?
a. Da của giun đất
b. Phổi của bò sát
c. Phổi của chim
d. Phổi và da của ếch nhái
c. Phổi của chim
KIỂM TRA BÀI CŨ
4- Khi cá thở ra diễn biến nào dưới đây đúng?
a. Cửa miệng đóng, thềm miệng nâng lên, nắp mang mở
b. Cửa miệng đóng, thềm miệng nâng lên, nắp mang đóng
c. Cửa miệng đóng, thềm miệng hạ xuống, nắp mang đóng
d. Cửa miệng đóng, thềm miệng hạ xuống, nắp mang mở
- Khi cá thở vào: Cửa miệng cá mở ra, thềm miệng ha thấp xuống, nắp mang đóng dẫn đến thể tích khoang miệng tăng lên, áp suất trong khoang miệng giảm, nước tràn qua miệng vào khoang.
- Khi cá thở ra: miệng của cá đóng lại, thềm miệng nâng lên, nắp mang mở ra làm giảm thể tích khoang miệng, áp lực trong khoang miệng tăng lên có tác dụng đẩy nước từ khoang miệng đi qua mang. Ngay lúc đó, miệng của cá lại mở ra và thềm miệng lại hạ xuống làm cho nước lại tràn vào khoang miệng.

KIỂM TRA BÀI CŨ
5- Cho biết bề mặt trao đổi khí của các động vật sau diễn ra ở đâu trên cơ thể chúng: Trùng đế giày, sâu bọ, thú, chim, bò sát ?

Tuần hoàn
Bài 18:
HTH của động vật được cấu tạo từ các bộ phận nào? Chức năng của các bộ phận đó là gì?
Cấu tạo HTH gồm:
- Tim: bơm máu đi khắp cơ thể.
- Hệ mạch: ĐM, TM, MM => vận chuyển máu.

Tuần hoàn máu có ý nghĩa gì đối với đời sống động vật?
TH máu cung cấp các chất d.dưỡng, oxi cho tb hoạt động đồng thời đưa các chất thải đến cơ quan bài tiết  thải ra ngoài.

I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
- Đại diện: Đv đơn bào hoặc đa bào bậc thấp.
- TĐC trực tiếp giữa cơ thể với môi trường ngoài.

I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
2- Ở đv đã có HTH:
- Đại diện: Đv đa bào bậc cao.
TĐC: + Nhận các chất cần thiết từ máu và dịch mô.
+ Chất thải  c.quan bài tiết  m.trường.
+ Đ. Lực đẩy máu là tim và hệ mạch vận chuyển máu.
3- Tiến hóa của HTH:

3. TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
Giun đốt có cấu tạo hệ tuần hoàn như thế nào?
3. TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
3. TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
3. TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
Phiếu học tập:
Yêu cầu: - Hoàn thành bảng sau:
3. TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
3. TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
Không pha
Pha ít
Pha nhiều
Không pha
Máu nuôi cơ thể
2
2
2
1
Số vòng tuần hoàn
4 ngăn
(2 tâm thất + 2 tâm nhĩ)
3 ngăn
(1 tâm thất + 2 tâm nhĩ, có vách hụt)
3 ngăn
(1 tâm thất + 2 tâm nhĩ)
2 ngăn
(1 tâm thất + 1 tâm nhĩ)
Tim
(số ngăn)
Chim, thú
Bò sát
Lưỡng cư
Cá
Đặc điểm
Đáp án phiếu học tập
Cấu trúc và chức năng của hệ tuần hoàn ngày càng phức tạp, hoàn thiện.
Giúp sinh vật thích nghi với hoạt động sống có nhu cầu năng lượng ngày càng cao.
Các đặc điểm tiến hoá đó có ý nghĩa gì?
Từ đó có nhận xét gì về chiều hướng tiến hóa của hệ tuần hoàn (về mặt cấu trúc, chức năng)?

* Chú ý: đọc hiểu
I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
2- Ở đv đã có HTH:
3- Tiến hóa của HTH:
 Chiều hướng tiến hóa của HTH:
=> Từ HTH tim 2 ngăn, 1 vòng t.hoàn, máu pha  tim 3 ngăn, 2 vòng t.hoàn, máu pha nhiều ( lưỡng cư )  máu pha ít hơn khi xuất hiện vách hụt ở tâm thất ( bò sát )  tim 4 ngăn, máu không pha ( chim và thú ).

II. PHÂN BIỆT HỆ TUẦN HOÀN HỞ VÀ HỆ TUẦN HOÀN KÍN
Hệ tuần hoàn hở
Đại diện: đa số thân mềm và chân khớp
Tim: đơn giản
Áp lực máu thấp
Hệ mạch hở: giữa động mạch và tĩnh mạch không có mao mạch nối
Vị trí xảy ra trao đổi chất: xoang cơ thể
Phương thức trao đổi chất: máu tiếp xúc trực tiếp với các tế bào để thực hiện quá trình trao đổi chất
Các nhóm động vật đó có cấu tạo tim như thế nào?
Quá trình trao đổi chất giữa máu và tế bào xảy ra ở đâu?
Tại sao hệ tuần hoàn của các nhóm động vật này được gọi là hệ tuần hoàn hở?
Phương thức trao đổi chất giữa máu và tế bào diễn ra như thế nào?
1. Hệ tuần hoàn hở
2. Hệ tuần hoàn kín
Tim
Khoang cơ thể
Mao mạch

Máu tiếp xúc với tế bào mà thông qua dịch mô
Máu tiếp xúc trực tiếp với tế bào
Phương thức trao đổi chất
Mao mạch
Xoang cơ thể
Vị trí xảy ra trao đổi chất
Giữa động mạch và tĩnh mạch có mao mạch nối (kín). Máu chảy liên tục trong mạch kín.
Giữa động mạch và tĩnh mạch không có mao mạch nối (hở). Có 1 đoạn máu đi ra khỏi mạch máu.

Hệ mạch
Cao
Thấp
Áp lực máu
Phức tạp
Đơn giản
Tim
Giun đốt, mực ống, bạch tuộc, đông vật có xương sống
Đa số thân mềm, chân khớp
Nhóm
động vật
Hệ tuần hoàn kín
Hệ tuần hoàn hở
Điểm phân biệt
II. PHÂN BIỆT HỆ TUẦN HOÀN HỞ VÀ HỆ TUẦN HOÀN KÍN

2. HỆ TUẦN HOÀN KÍN:
Hệ tuần hoàn đơn
(Có 1 vòng tuần hoàn)
Hệ tuần hoàn kép
(Có 2 vòng tuần hoàn)
Vòng tuần hoàn nhỏ

Vòng̣ tuần hoàn lớn

Hệ tuần hoàn đơn
(Có 1 vòng tuần hoàn)
Hệ tuần hoàn kép
(Có 2 vòng tuần hoàn)
Van tim
Van tĩnh mạch
Máu được vận chuyển một chiều trong hệ tuần hoàn nhờ bộ phận nào?


Hệ tuần hoàn kín và hệ tuần hoàn hở, hệ tuần hoàn nào tiến hoá hơn?Tại sao?
Trong hệ tuần hoàn kín: tim cấu tạo hoàn thiện hơn, mạch kín
Máu đi với áp lực lớn hơn , đi được xa và nhanh hơn
 Hệ tuần hoàn kín tiến hoá hơn hệ tuần hoàn hở
Hệ tuần hoàn kép (lưỡng cư, bò sát, chim, thú) và hệ tuần hoàn đơn (cá) , hệ tuần hoàn nào tiến hoá hơn?Tại sao?
Trong hệ tuần hoàn kép: máu được trở về tim để tim đẩy đi
Máu đi được xa và nhanh hơn
 Hệ tuần hoàn kép tiến hoá hơn hệ tuần hoàn đơn
Củng cố:
Chiều hướng tiến hoá của hệ tuần hoàn là như thế nào?
Chiều hướng tiến hoá của hệ tuần hoàn :
+ Từ chưa có hệ tuần hoàn đến có hệ tuần hoàn
+ Từ hệ tuần hoàn hở đến hệ tuần hoàn kín
+ Từ hệ tuần hoàn đơn đến hệ tuần hoàn kép.
Củng cố:
CHÀO CẢ LỚP!
CHÚC CẢ LỚP HỌC GIỎI!
I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
2- Ở đv đã có HTH:
3- Tiến hóa của HTH:
II- HTH hở và HTH kín:
 Hệ tuần hoàn hở:
 Hệ tuần hoàn kín:
I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
2- Ở đv đã có HTH:
3- Tiến hóa của HTH:
II- HTH hở và HTH kín:
 Hệ tuần hoàn hở:
 Hệ tuần hoàn kín:
I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
2- Ở đv đã có HTH:
3- Tiến hóa của HTH:
Khác nhau:
Sinh vật trên có hệ tuần hoàn kín hay hở? Tại sao?
- Sinh vật đó có hệ tuần hoàn hở vì giữa động mạch và tĩnh mạch không có các mao mạch nối
Dịch mô là dịch ngoại bào tắm và bao quanh các tế bào mô của động vật đa bào. Nó đến thông qua mao mạch máu và được loại bỏ thông qua các mạch bạch huyết. ... Dịch mô bao gồm 40% nước. Cả tế bào hồng cầu và protein lớn đều không rời khỏi máu tại mao mạch.
Hệ bạch huyết là một phần của hệ miễn dịch của động vật có xương sống chống lại mầm bệnh, các dị vật và các tế bào biến dạng. Ngoài nhiệm vụ bảo vệ cơ thể nó cũng là một phần của hệ tuần hoàn có nhiệm vụ cân bằng thể dịch, hấp thu chất béo.