1
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
1. Tác giả, tác phẩm.
-Trần Quốc Tuấn (1231 -1300) tước Hưng Đạo Vương là 1 danh tướng kiệt xuất thời Trần
-Là người có phẩm chất cao đẹp, văn võ song toàn và có công lao lớn trong 2 cuộc kháng chiến chống quân Mông-Nguyên
- Ông được nhân dân tôn là “Đức thánh Trần” và lập đền thờ ở nhiều nơi
Chân dung Trần Quốc Tuấn (Hưng Đạo Vương)
Trần Quốc Tuấn
2
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
a. Tác giả
Chân dung Trần Quốc Tuấn
Hào khí Đông A
Trần Quốc Tuấn
3
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
a. Tác giả
Tượng đài Trần Quốc Tuấn ở Nam Định
Tượng đài Trần Quốc Tuấn ở Trường Sa
Trần Quốc Tuấn
4
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
I. Giới thiệu
a. Tác giả
Tượng đài Trần Quốc Tuấn ở Vũng Tàu
Đền thờ Trần Hưng Đạo
Trần Quốc Tuấn
5
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
I. Giới thiệu
a. Tác giả
Trần Quốc Tuấn
6
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
I. Tìm hiểu văn bản.

b.Tác phẩm
* Hoàn cảnh sáng tác
-Tên chữ Hán: “Dụ chư tỳ tướng”
-Ra đời trước cuộc kháng chiến chống Mông-Nguyên lần thứ 2 (1285) nhằm nêu cao quyết tâm đánh giặc, thắng giặc
Trần Quốc Tuấn
7
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
I. Tìm hiểu chung.

b.Tác phẩm
- Thể loại: Hịch
-Là thể văn nghị luận thời xưa, được vua chúa,tướng lĩnh 1 phong trào để cổ động, thuyết phục, đấu tranh chống thù trong giặc ngoài
-Kết cấu chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, dẫn chứng thuyết phục
-Thường được viết theo thể văn biền ngẫu
Trần Quốc Tuấn
8
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
I. Tìm hiểu chung.

b.Tác phẩm
3. Đoc, chú thích.
4. Bố cục: Gồm 4 phần
+ Phần thứ 3: Nhận định tình hình, phân tích phải trái
+ Phần kết thúc: Nêu chủ trương cụ thể và kêu gọi đấu tranh
Trần Quốc Tuấn
+ Phần mở đầu: Nêu vấn đề
+ Phần thứ 2: Nêu truyền thống vẻ vang trong sử sách
9
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
I. Giới thiệu
b.Tác phẩm
*So sánh giữa hịch và chiếu
HỊCH
CHIẾU
- Dùng để cổ vũ, kêu gọi, khích lệ tinh thần, cũng có khi khuyên nhủ, răn dạy thần dân và người dưới quyền
- Giống nhau: Thể văn nghị luận, kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén, viết bằng văn xuôi hoặc văn vần. Dùng để ban bố công khai do vua, tướng lĩnh biên soạn
- Khác nhau về chức năng
- Dùng để ban bố mệnh lệnh
Trần Quốc Tuấn
P1: Nêu vấn đề
P3: Nhận định tình hình, phân tích phải trái để gây lòng căm thù giặc
P2: Nêu truyền thống vẻ vang trong sử sách gây lòng tin tưởng
P4: Kết thúc vấn đề:
Nêu chủ trương cụ thể kêu gọi đấu tranh
SƠ ĐỒ KẾT CẤU VĂN BẢN HỊCH TƯỚNG SĨ
LĐ1: Nêu những gương trung thần nghĩa sĩ trong sử sách
LĐ3: Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
LĐ2: Lột tả sự ngang ngược và tội ác của kẻ thù đồng thời nói lên lòng căm thù giặc
LĐ4: Nêu nhiệm vụ cấp bách để khích lệ tinh thần chiến đấu
SƠ ĐỒ KẾT CẤU CHUNG CỦA THỂ LOẠI HỊCH
Bảng so sánh
11
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
I. Tìm hiểu chung

- Thể loại: hịch
3. Bố cục: 4 phần
-Phần 2: Từ “Huống chi” đến “cũng vui lòng.”
-Phần 4: Còn lại
-Phần 1: Từ đầu… “còn lưu tiếng tốt!”
-Phần 1:Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ trong sử sách
-Phần 3: Từ “Các ngươi” đến “có được không?”
-Phần 2:Tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
-Phần 3: Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
-Phần 4: Nêu nhiệm vụ cụ thể khích lệ tinh thần chiến đấu của các tướng sĩ
Trần Quốc Tuấn
12
-Có người làm tướng:
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Tìm hiểu văn bản.
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
Kỉ Tín, Do Vu, Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang, Xích Tu Tư
-Có người làm gia thần
Dự Nhượng, Kính Đức
-Có người làm quan nhỏ
Thân Khoái
-Họ sẵn sàng chết vì vua, vì nước, không sợ hiểm nguy, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
=> Khích lệ lòng trung quân ái quốc của các tướng sĩ
13
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
a,Tội ác của kẻ thù
-Đi lại nghênh ngang
-Uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình
-Đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ
-Đòi ngọc lụa, thu bạc vàng, vét của kho
=> Sử dụng những hình ảnh ẩn dụ, so sánh, giọng điệu mỉa mai, châm biếm lột tả sự ngang ngược, tham lam, tàn bạo của kẻ thù
Tác giả đã chỉ ra nỗi nhục quốc thể bị chà đạp để đánh vào lòng tự ái dân tộc -> Khích lệ lòng căm thù giặc và khơi gợi nỗi nhục mất nước.
14
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
a,Tội ác của kẻ thù
-Đi lại nghênh ngang
-Uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình
-Đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ
-Đòi ngọc lụa, thu bạc vàng, vét của kho
=> Sử dụng những hình ảnh ẩn dụ, so sánh, giọng điệu mỉa mai, châm biếm lột tả sự ngang ngược, tham lam, tàn bạo của kẻ thù
C. Hoạt động luyện tâp
Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi sau: “ Huống chi ta cùng các ngươi…vui lòng”
Câu 1: Đoạn văn trên trich trong văn bản nào? Tác giả là ai ?
Câu 2: Tác giả đã lột tả sự ngang ngược và tội ác của giặc ra sao?
Câu3: Em hãy kể tên 1 văn bản trong chương trình ngữ văn THCS có nói về tinh thần yêu nước của nhân dân ta? Cho biết tên tác giả ?
15
Tiết 2: Hịch tướng sĩ (tt)
II. Tìm hiểu văn bản
1.
2,
a.
b.
16
17
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Tìm hiểu văn bản.
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
a,Tội ác của kẻ thù
b,Nỗi lòng của chủ tướng
-Lo lắng: quên ăn, mất ngủ
-Đau xót: như cắt ruột, nước mắt đầm đìa
-Căm tức: xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù
-Hy sinh: trăm thân phơi ngoài cỏ, nghìn xác gói da ngựa _ vui lòng
“Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù. Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng”


=> Bày tỏ tấm lòng lo lắng, đau xót cho đất nước; căm tức kẻ thù, sẵn sàng hy sinh vì đất nước
Bằng những hình ảnh cụ thể có phần khoa trương phóng đại theo lối nói phổ biến của văn chương trung đại Tác giả bày tỏ trực tiếp tâm trạng lo lắng đau xót, căm tức sẵn sàng hi sinh:
18
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
a,Phê phán những thái độ và hành động sai trái của tướng sĩ
*Mối ân tình giữa chủ và tướng
“Các ngươi ở cùng ta coi giữ binh quyền đã lâu ngày, không có mặc thì ta cho áo, không có ăn thì ta cho cơm; quan nhỏ thì ta thăng chức, lương ít thì ta cấp bổng; đi thủy thì ta cho thuyền, đi bộ thì ta cho ngựa; lúc trận mạc xông pha thì cùng nhau sống chết, lúc ở nhà nhàn hạ thì cùng nhau vui cười. Cách đối đãi so với Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang ngày trước cũng chẳng kém gì.”
-Câu văn biền ngẫu dài, nhiều ý, mỗi ý có 2 vế song hành
-Nhịp văn nhịp nhàng, hài hòa
19
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
a,Phê phán những thái độ và hành động sai trái của tướng sĩ
*Mối ân tình giữa chủ và tướng
 Câu văn biền ngẫu nhiều ý, hai vế song hành, điệp cấu trúc câu «không có.. Thì ta cho» thể hiện cách đối xử chu đáo hậu hĩnh đầy ân tình, thể hiện mối quan hệ cùng cảnh ngộ.
-Câu văn biền ngẫu dài, nhiều ý, mỗi ý có 2 vế song hành
-Nhịp văn nhịp nhàng, hài hòa
20
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
a,Phê phán những thái độ và hành động sai trái của tướng sĩ
*Mối ân tình giữa chủ và tướng
-Câu văn biền ngẫu dài, nhiều ý, mỗi ý có 2 vế song hành
-Nhịp văn nhịp nhàng, hài hòa
-Cách đối xử vô cùng chu đáo, hậu hĩnh giữa chủ với tướng
-Mối quan hệ gắn bó khắng khít trên mọi phương diện
=> Nhắc nhở, khích lệ ý thức, trách nhiệm, nghĩa vụ của tướng sĩ đối với vua, với nước
21
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
a,Phê phán những thái độ và hành động sai trái của tướng sĩ
*Mối ân tình giữa chủ và tướng
*Phê phán những biểu hiện sai trái
-Sự bàng quang, thờ ơ:
+Chủ nhục => không biết lo
+Nước nhục=>không biết thẹn
+Hầu giặc => không biết tức
+Nghe nhạc, đãi yến ngụy sứ
=> không biết căm
-Sự ăn chơi hưởng lạc: chọi gà, đánh bạc, vui vườn ruộng, quyến luyến vợ con, lo làm giàu, ham săn bắn, thích rượu ngon, mê tiếng hát
=>Dẫn đến hậu quả khó lường
Phê phán nghiêm khắc lối sống cầu an hưởng lạc, thờ ơ, vô trách nhiệm
Cảnh báo bức tranh thảm họa, nỗi đau đớn nhục nhã của cảnh nước mất, thân làm nô lệ.
*.Hậu quả và thảm hại tất yếu:
cựa gà trống
áo giáp giặc
mẹo cờ bạc
mưu lược nhà binh
ruộng lắm ...
việc quân cơ
tiền của nhiều
không mua được
chó săn khỏe
không đuổi được
chén rượu ngon
giặc say chết
tiếng hát hay
giặc điếc tai
 Câu trúc câu đối xứng và đối lập. Điệp ngữ, điệp cấu trúc câu, tăng tiến.
Nước mất, nhà tan, bị bắt làm tù binh, bị mất tất cả, chịu khổ nhục, tiếng dơ muôn đời.
Thái ấp, bổng lộc-> không còn
Gia quyến, xã tắc-> cũng mất
Thanh danh-> mang tiếng
23
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
a,Phê phán những thái độ và hành động sai trái của tướng sĩ
*Mối ân tình giữa chủ và tướng
*Phê phán những biểu hiện sai trái
-Sự bàng quang, thờ ơ:
+Chủ nhục => không biết lo
+Nước nhục=>không biết thẹn
+Hầu giặc => không biết tức
+Nghe nhạc, đãi yến ngụy sứ
=> không biết căm
-Sự ăn chơi hưởng lạc: chọi gà, đánh bạc, vui vườn ruộng, quyến luyến vợ con, lo làm giàu, ham săn bắn, thích rượu ngon, mê tiếng hát
=>Dẫn đến hậu quả khó lường
Phê phán nghiêm khắc lối sống cầu an hưởng lạc, thờ ơ, vô trách nhiệm
24
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
a,Phê phán những thái độ và hành động sai trái của tướng sĩ
*Mối ân tình giữa chủ và tướng
*Phê phán những biểu hiện sai trái
-Ta cùng các ngươi sẽ bị bắt
-Thái ấp không còn, bổng lộc cũng mất
-Thân kiếp chịu nhục, tiếng dơ khôn rửa, tên xấu còn lưu
*Hậu quả:nước mất nhà tan.
-Gia quyến tai nạn, vợ con khốn
-Xã tắc tổ tông bị giày xéo, phần mộ bị quật lên
=> Nước mất nhà tan
25
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
a,Phê phán những thái độ và hành động sai trái của tướng sĩ
b,Những hành động nên làm
-Đề cao cảnh giác

-Huấn luyện quân sĩ

-Tập dượt cung tên
-Kết quả:
+Thái ấp vững bền, bổng lộc được hưởng thụ
+Gia quyến êm ấm gối chăn, vợ con bách niên giai lão
+Tổ tiên được tế lễ, thờ cúng
+Trăm năm sau còn lưu tiếng thơm

=> Nêu cao tinh thần tự giác, tích cực rèn luyện ý chí, sẵn sàng chiến đấu, hi sinh vì đất nước
26
2.Tố cáo tội ác của kẻ thù và nỗi lòng của chủ tướng
1.Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ
II. Đọc - Hiểu văn bản
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
4. Nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu
-Mệnh lệnh
+Học “Binh thư yếu lược”
+Vạch ra 2 con đường:chính và tà cũng có nghĩa là sống-chết với vinh và nhục, bạn và thù
=> Động viên ý chí và thái độ dứt khoát, cương quyết và quyết tâm chiến đấu của các tướng sĩ
27
28
Văn bản: HỊCH TƯỚNG SĨ

*Nội dung:
Phản ánh tinh thần yêu nước nồng nàn của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, thể hiện qua lòng căm thù giặc, ý chí quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược.
*Nghệ thuật:
Đây là áng văn chính luận, sự kết hợp lập luận chặt chẽ, sắc bén, lời văn thống thiết, có sức lôi cuốn mạnh.
Trần Quốc Tuấn
III.Tổng kết.
a,Ghi nhớ (SGK/61)
b,Nội dung và nghệ thuật
SƠ ĐỒ TƯ DUY
29
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi :
Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn. Làm tướng triều đình phải hầu quân giặc mà không biết tức; nghe nhạc thái thường để đãi yến ngụy sứ mà không biết căm. Hoặc lấy việc chọi gà làm vui đùa, hoặc lấy việc đánh bạc làm tiêu khiển ; hoặc vui thú vườn ruộng, hoặc quyến luyến vợ con; hoặc lo làm giàu mà quên việc nước, hoặc ham săn bắn mà quên việc binh; hoặc thích rượu ngon, hoặc mê tiếng hát. Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm thủng áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu nhà binh; dẫu rằng ruộng lắm vườn nhiều, tấm thân quý nghìn vàng khôn chuộc, vả lại vợ bìu con díu, việc quân cơ trăm sự ích chi; tiền của tuy nhiều khôn mua được đầu giặc, chó săn tuy khỏe không đuổi được quân thù; chén rượu ngon không thể làm cho giặc say chết, tiếng hát hay không thể làm cho giặc điếc tai. Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào!
(Ngữ văn 8, tập hai)
Đoạn văn trích từ tác phẩm nào ? Của ai ?
Kết thúc tác phẩm có đoạn văn trên, tác giả viết: “cho nên ta viết bài hịch này để các ngươi hiểu rõ bụng ta.” Theo em, “các ngươi” được nhắc tới ở đây là những ai và “hiểu rõ bụng ta” là hiểu điểu gì?
Hãy cho biết, theo mục đích nói, câu: “Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào!” thuộc kiểu câu gì và thực hiện hành động nói nào ?
Bao trùm toàn bộ đoạn trích là tấm lòng băn khoăn, lo lắng đối với vận mệnh đất nước của tác giả. Hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch để làm sáng tỏ nội dung nhận xét đã nêu. Trong đoạn có sử dụng một câu cảm thán. (Gạch chân câu cảm thán)
Đoạn văn trích từ tác phẩm nào ? Của ai ?
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
- Tác phẩm: Hịch tướng sĩ (Dụ chư tì tướng hịch văn)
- Tác giả: Trần Quốc Tuấn
2. Kết thúc tác phẩm có đoạn văn trên, tác giả viết: “cho nên ta viết bài hịch này để các ngươi hiểu rõ bụng ta.” Theo em, “các ngươi” được nhắc tới ở đây là những ai và “hiểu rõ bụng ta” là hiểu điểu gì?
- các ngươi: các tướng, sĩ (tướng lĩnh, binh sĩ)
- hiểu rõ bụng ta: hiểu rõ tấm lòng của Trần Quốc Tuấn yêu nước mãnh liệt, căm thù giặc sâu sắc; mong muốn tướng sĩ đồng lòng học tập Binh thư yếu lược, quyết tâm chiến đấu và chiến thắng giặc ngoại xâm.
3. Hãy cho biết, theo mục đích nói, câu: “Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào!” thuộc kiểu câu gì và thực hiện hành động nói nào ?
- Kiểu câu: cảm thán
- Hành động nói: bộc lộ cảm xúc
4. Bao trùm toàn bộ đoạn trích là tấm lòng băn khoăn, lo lắng đối với vận mệnh đất nước của tác giả. Hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch để làm sáng tỏ nội dung nhận xét đã nêu. Trong đoạn có sử dụng một câu cảm thán. (Gạch chân câu cảm thán)
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
Gợi ý:
- HS dựa vào đoạn trích của Trần Quốc Tuấn khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật, có lí lẽ, dẫn chứng để viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch làm sáng tỏ nội dung nhận xét đã nêu: Bao trùm lên đoạn trích là tấm lòng băn khoăn, lo lắng đối với vận mệnh đất nước của tác giả
a. Hình thức : đúng hình thức đoạn văn, triển khai theo cách lập luận diễn dịch; đảm bảo độ dài, có câu cảm thán( Gạch chân)
b. Nội dung: Với nỗi lòng lo lắng cho vận mệnh đất nước:
- tác giả đã chỉ ra thực trạng ăn chơi, hưởng lạc; ích kỉ, cá nhân của các tướng sĩ
- tác hại của thái độ, cách sống đó khi giặc tràn sang và hậu quả đau đớn không thể tránh khỏi khi đó
 Từ tình cảm của mình, tác giả phân tích có tình, có lí theo quan hệ nhân- quả; chỉ rõ mối quan hệ tình cảm, quyền lợi gắn bó khăng khít giữa ông với các tướng sĩ để họ hiểu rõ trách nhiệm, vai trò đối với đất nước trước họa ngoại xâm.
Câu 3. Từ tâm sự của tác giả trong đoạn trích, em hãy viết một đoạn văn diễn dịch (khoảng 1/2 trang giấy thi), trình bày một vài suy nghĩ của bản thân về lòng yêu nước của con người Việt Nam.
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3
Yêu cầu: HS trình bày được một vài suy nghĩ theo gợi ý sau:
+ Đoạn trích thể hiện tâm sự yêu nước nồng nàn của một vị chủ tướng khiến người đọc xúc động.
+ Lòng yêu nước là một truyền thống quý báu ngàn đời của con người Việt Nam, được tiếp nối từ đời này sang đời khác, từ thế hệ đi trước đến thế hệ sau.
+ Khi đất nước có giặc ngoại xâm, lòng yêu nước của con người Việt Nam thể hiện ở tinh thần sẵn sàng xả thân chiến đấu, hi sinh bảo vệ tổ quốc... Trong thời bình, lòng yêu nước được thể hiện ở tinh thần hăng hái lao động dựng xây, phát triển đất nước, giữ gìn nền hòa bình... Ngày nay, khi đất nước đang trong quá trình hội nhập sâu rộng với thế giới thì tinh thần yêu nước của nhân dân ta lại được biểu hiện một cách đa dạng trên nhiều khía cạnh, lĩnh vực khác nhau...
+ Nhờ tinh thần yêu nước mà nhân dânViệt Nam đã làm nên bao thành quả trong chiến đấu bảo về tổ quốc, trong công cuộc xây dựng và kiến thiết đất nước....
- Phê phán: Vẫn còn 1 số người đặc biệt là 1 bộ phận trong giới trẻ còn thơ ơ, chưa có ý thức tiếp nối, kế thừa truyền thống yêu nước của con người VN ....
- Nhận thức, hành động : Cần rèn luyện lòng yêu tổ quốc, làm tròn nghĩa vụ vủa bản thân, chọn cách riêng để thể hiện lòng yêu nước, ...