CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY

KHỞI ĐỘNG
Luật chơi:

Trò chơi
Ô CHỮ BÍ MẬT

•

Có 6 từ hàng ngang tương ứng với 6 câu hỏi
gợi ý bất kỳ.

•

Các em dựa vào gợi ý và tìm từ hàng ngang
tương ứng với số ô chữ của mỗi hàng.

•

Ai tìm được ô chữ hàng dọc nhanh và chính
xác nhất sẽ giành chiến thắng.

•

Các em có thể lựa chọn thứ tự câu hỏi bất kì.

1
2

T

3
4

K

5
6

T

R

L

I

Ê

N

N

G

À

I

Ế

N

B

Ộ

C

H

Ữ

V

I

Ế

T

H

Á

C

H

Q

U

A

S

Ự

K

I

Ệ

N

U

N

G

T

H

Ự

N

H

N

C

Ô số
số 1
(9chữ
chữ
cái):
Một
đức
tính
quan
trọng
bậc
nhất
của
5
(6
chữ
cái):
Một
biến
kỉ minh
niệm,...
mang
tính
chất
lễ
26
Từ
chỉ
sựcố,
phát
triển
theo
hướng
tốt
hơn
3
4(9
(7
chữcái):
cái):Một
Thành
Thái
phương
tựu
độ
quan
văn
pháp
trọng
nghiên
cơ
và
bản,
cứu
cần
dùng
lịch
thiết
sử,
đểtrong
lưu
kết
người
viết
sử.
nghi,
tôn
vinh,...
diễn
raphát
trong
mộtcủa
dịplịch
đặcsử.
biệt.
trước,
phù
hợp
sự
hợp
trữ
nghiên
và
nhiều
phát
cứu
ngành
triển
lịch với
sử.
triđể
thức.
đạt
hiệutriển
quả
cao.

BÀI 1: HIỆN THỰC LỊCH SỬ
VÀ LỊCH SỬ ĐƯỢC CON
NGƯỜI NHẬN THỨC

NỘI DUNG BÀI HỌC
01
02

Hiện thực lịch sử và lịch sử
được con người nhận thức
Tri thức lịch sử và cuộc sống

1. Hiện thực lịch sử và
lịch sử được con người
nhận thức

Phiếu học tập số 1 (ô K, W)
 

CÂU HỎI

HS ĐIỀN THÔNG TIN

Em đã biết gì lịch sử, hiện thực lịch
KNOW

sử và nhận thức lịch sử?

?

Theo em, lịch sử có cần thiết cho
WHAT

bản thân không? Em có muốn biết
gì thêm về lịch sử?

?

K: Trong đời sống hàng ngày, thuật ngữ “lịch sử” có nghĩa là gì?
Nhờ đâu em có thể biết được thông tin lịch sử về một quốc gia,
dân tộc, một di tích, một trường học, một lĩnh vực văn hoá,...?

W: Các em có muốn tìm hiểu thêm điều gì có liên quan đến lịch
sử của ngôi trường mình học, quê hương nơi mình sinh ra hoặc
quốc gia nơi mình sinh sống?

Lịch sử là những gì đã diễn ra trong
quá khứ gắn với con người và xã hội
loài người.

1. Hiện thực lịch sử và LS
đươc con người nhận
thức

 Hình 1.1 và Hình 1.2 khác nhau như thế nào?
 Chúng giúp em biết gì về hiện thực lịch sử?

a. Lịch sử
Hiện thực lịch sử
•

Bãi cọc Bạch Đằng năm 1288 được tìm thấy
đầu tiên ở Yên Giang

( Quảng Ninh)năm

1958.
•

Là minh chứng cho thấy nơi đây đã thực sự
xảy ra sự kiện “Trận chiến trên sông Bạch
Đằng” trong cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên lần thứ ba.

 Nhận thức lịch sử

•

Giúp các nhà khoa học nghiên cứu và phục
dựng lại trận chiến thời xưa.

• Mô hình phục dựng bếp lửa và cảnh
sinh hoạt của con người thời kì văn hoá
Hoà Bình dựa trên các tư liệu lịch sử,
khảo cổ,...
• Giúp người hiện đại hiểu về lịch sử thời
xa xưa.

Hiện thực lịch sử là gì?

Hiện thực lịch sử : là những gì đã diễn ra trong quá khứ, tồn tại
một cách khách quan, độc lập, ngoài ý muốn của con người.
 Lịch sử còn là hiện thực khách quan có thể nhận thức được.

Đọc, khai thác thông tin tư liệu từ 1.3, mục Em có biết và trả lời câu hỏi:
 Lịch sử được con người nhận thức như thế nào? (lấy ví dụ từ câu chuyện Con
ngựa gỗ thành Tơ-roa).
 Sách thẻ tre giúp em nhận thức được điều gì về lịch sử (ghi chép, giấy viết,…).

Lịch sử được con người nhận thức
 Câu chuyện về Con ngựa gỗ thành Tơ-roa: con người tìm hiểu về lịch sử
cuộc chiến tranh thành Troy, thể hiện cách thức nhận thức, phản ánh và phổ
biến tri thức lịch sử của người xưa.
 Tư liệu 1.3:
• Từ thời xa xưa, người Trung Quốc đã biết dùng thẻ tre để tạo ra sách, trở
thành biểu tượng của nền văn hoá Trung Hoa với lịch sử phát triển lâu đời.
• Sách thẻ tre cung cấp rất nhiều thông tin lịch sử, từ chính trị, quân sự đến
đời sống kinh tế, văn hoá,... của Trung Quốc trước khi có giấy viết.

Nhận thức lịch sử là gì?

Nhận thức lịch sử: là những hiểu biết của con người về hiện
thực lịch sử, được trình bày, tái hiện theo nhiều cách thức
khác nhau.

Phiếu học tập số 1 (ô L, H)
 

CÂU HỎI

HS ĐIỀN THÔNG TIN

Hãy viết bài giới thiệu về lịch sử ngôi trường
LEARN mà em đã học hoặc đang học. Điều gì khiến
em tự hào về ngôi trường của mình?

?

Qua các hoạt động, em hãy phân biệt điểm
HOW

khác nhau giữa hiện thực lịch sử và nhận
thức lịch sử, đặc trưng tiêu biểu của các
nguồn sử liệu. Nêu ví dụ cụ thể.

?

L: Hãy tìm hiểu về lịch sử phát triển của ngôi trường mà em đã
học hoặc đang học. Điều gì khiến em tự hào về ngôi trường đó

H: Qua các hoạt động, em hãy phân biệt điểm khác nhau giữa
hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử. Nêu ví dụ cụ thể.

b. Sử học - Khái niệm, đối
tượng, chức năng, nhiệm vụ

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Nhóm 1



Nhóm 2

Giải thích khái niệm Sử học. Đối

Qua câu danh ngôn “Lịch sử là thầy dạy

tượng nghiên cứu của Sử học là gì?

của cuộc sống” của Xi-xê-rông, em hiểu

Theo em, việc nghiên cứu những

như thế nào về chức năng, nhiệm vụ

quy luật phát triển và mối quan hệ

của Sử học?

lịch sử trong quá khứ có cần thiết
cho hiện tại và tương lai không?

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Nhóm 3

Nhóm 4

• Em hãy nêu những nguyên tắc cơ

• Sử liệu là gì? Có mấy loại sử liệu?

bản của Sử học.
• Khi nghiên cứu lịch sử, cần đảm
bảo các nguyên tắc nào? Vì sao?

• Các hình 1.5, 1.6, 1.7 thuộc loại
hình sử liệu nào?
• Những nội dung lịch sử nào được
phản ánh trong từng sử liệu đó?

Khái niệm Sử học

Sử học: Là khoa học nghiên cứu về lịch sử nhằm khôi phục
lại bức tranh chân thực của lịch sử, tái hiện lại quá trình lịch
sử, làm sống lại quá khứ.
 Khám phá ra bản chất, quy luật của quá trình lịch sử, rút
ra những kinh nghiệm và bài học lịch sử.

Đối tượng nghiên cứu của Sử học
Đối tượng nghiên cứu: Là quá trình phát sinh,
phát triển của xã hội loài người trong quá khứ.
 Mang tính toàn diện.
 Việc nghiên cứu những quy luật phát triển và
mối quan hệ lịch sử trong quá khứ cực kì cần
thiết cho hiện tại và tương lai, là cơ sở cho sự
phát triển khách quan, đúng quy luật, tránh phải
những sai lầm của quá khứ.

Chức năng, nhiệm vụ của sử học
 Chức năng khoa học: cung cấp tri thức khoa học nhằm
khôi phục, miêu tả giải thích hiện tượng lịch sử một cách
chính xác, khách quan.

Chức

 Chức năng xã hội: giúp con người tìm hiểu các quy luật

năng

phát triển của xã hội loài người trong quá khứ, từ đó nhận
thức hiện tại và dự đoán được tương lai.
 Chức năng giáo dục: thông qua những tấm gương lịch sử,
bài học lịch sử.

Chức năng, nhiệm vụ của sử học

 Rút ra bài học kinh nghiệm lịch sử phục vụ cuộc sống
hiện tại.
Nhiệm
vụ

 Góp phần bồi dưỡng nhân sinh quan và thế giới
quan khoa học.
 Góp phần giáo dục tư tưởng, tình cảm, đạo đức và
phát triển nhân cách con người.

Câu 3. Trong nghiên cứu Sử học, nguyên tắc nào dưới
đây là quan trọng nhất?

A. Lịch sử và logic

C. Khách quan và toàn diện

B. Lịch sử và cụ thể

D. Trung thực và tiến bộ

Câu 4. Để tìm ra điểm tương đồng hoặc khác biệt của giáo
dục thời phong kiến với giáo dục hiện đại ở Việt Nam, chúng
ta phải sử dụng phương pháp nghiên cứu Sử học nào?

A. Phân kì

C. So sánh đồng đại

B. Thống kê

D. So sánh lịch đại

Câu 5. Để tìm ra điểm chung của các cuộc cách mạng tư
sản Anh, Pháp, Mỹ, chúng ta sẽ dùng phương pháp:

A. Phân kì

C. So sánh đồng đại

B. Thống kê

D. So sánh lịch đại

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI

Hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử giống
nhau và khác nhau như thế nào? Dựa vào
kiến thức đã học hãy nêu ví dụ và giải thích.

Hiện thực lịch sử

Nhận thức lịch sử

 Hiện thực lịch sử chỉ có một và không

 Là những hiểu biết của con người về

thể thay đổi.
 Diễn ra trong quá khứ, tồn tại khách

lịch sử hiện thực, được trình bày, tái
hiện theo nhiều cách khác nhau.

quan, độc lập, nằm ngoài ý muốn của

 Nhận thức lịch sử đa dạng, phong phú.

con người.

 Nhận thức lịch sử vừa mang tính chủ

 Mang tính khách quan, độc lập với

quan vừa phụ thuộc hiện thực khách

nhận thức của con người không có

quan. Làm thế nào để nhận thức đúng

hiện thực lịch sử sẽ không có nhận

về hiện thực lịch sử là nhiệm vụ của

thức lịch sử.

các nhà sử học và khoa học Lịch sử.

VẬN DỤNG

Trên cơ sở sưu tập các sử liệu và giới thiệu về một di tích lịch
sử ở địa phương em, hãy phân loại, đánh giá để xác định độ
tin cậy của các nguồn sử liệu ấy.
 Xác định đối tượng nghiên cứu: Di tích lịch sử địa phương.
 Phương pháp nghiên cứu và sưu tầm sử liệu:
• Phương pháp lịch sử nghiên cứu các giai đoạn lịch sử phát triển của di tích:
tìm kiếm nguồn tư liệu một cách chính xác, đầy đủ nhất: mô tả quá trình hình
thành, phát triển và xếp loại, đặc điểm của di tích với đầy đủ các chi tiết cụ
thể và phức tạp, theo đúng trình tự thời gian như nó đã từng diễn ra.

Trên cơ sở sưu tập các sử liệu và giới thiệu về một di tích lịch
sử ở địa phương em, hãy phân loại, đánh giá để xác định độ
tin cậy của các nguồn sử liệu ấy.
 Phương pháp nghiên cứu và sưu tầm sử liệu:
• Phương pháp logic nghiên cứu di tích lịch sử ở địa phương: thời gian xây
dựng, đặc điểm và thông tin cơ bản về di tích, giá trị của di tích,...
• Phỏng vấn nhân chứng lịch sử, người dân địa phương, ban quản lí di tích.
 Chọn lọc, phân loại, mô tả, đánh giá và thẩm định nguồn sử liệu.
 Xác định độ tin cậy, tính xác thực, giá trị thông tin của nguồn sử liệu đã thu
thập (nguồn gốc, thời điểm ra đời, tác giả, nội dung,...).

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn lại kiến thức đã học.

Làm bài tập Bài 1 - Sách bài tập Lịch sử 10.
Đọc và tìm hiểu trước Bài 2: Tri thức lịch sử và
cuộc sống.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG