Phong hóa
Khái niệm

Các loại phong hóa

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình phong hóa

Các biện pháp ngăm ngừa phong hóa
I. Khái niệm
-Phong hóa là hiện tượng địa chất ngoai sinh,làm phá hủy các thành phần và cấu trúc của các đá và khoáng vật trên bề mặt trái đất
-Kết quả của quá trình phong hóa:

Hình thành các vật chất mới,các đá và các khoáng vật mới
Làm giảm cường độ chịu lực của đá từ đó phá vỡ chúng
Cải tạo bề mặt trái đất,từ đó thanh đổi các đặc trưng của thành phần vật chất.
PHONG HÓA
Phong hóa Vật Lý( cơ học)
Phong hóa Hóa Học
Phong hóa sinh vật
II. Các loại phong hóa
PHONG HÓA VẬT LÝ
Là quá trình làm đá vỡ vụn thành các mảnh nhỏ dưới tác dụng của năng lượng phát sinh từ hoạt động tự nhiên.
Phong hóa vật lý làm thay đổi hình dáng,kích cỡ của đá và của khoáng vật.
Phong hóa vật lý
Phong hóa vật lý do tác động của nhiệt độ

Nhiệt độ thay đổi

Độ liên kết giữa các lớp đất đá bị phá hủy dần

Đá bị vỡ thành các mảnh vụn
Phong hóa vật lý do nhiệt độ ở sa mạc
Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phá hủy bằng chênh lệch nhiệt độ
Sự không đồng nhất của thành phần khoáng vật, làm cho hệ số dàn nở của chúng khác nhau.
Sự không đồng nhất của đá về thành phần vật chất, về kiến trúc, cấu tạo.
- Màu sắc: Đá có màu sẫm, tối dễ bị phong hóa hơn đá có màu nhạt.
- Độ hạt: Đá có độ hạt thô phong hoá mạnh hơn đá hạt nhỏ.
b) Phong hóa vật lý do đóng băng

Nhiệt độ giảm dưới 0C

Nước trong các khe nứt của đá bị đóng băng

Tạo thành áp lực tác động lên thành khe nứt

Đá bị vỡ thành các mảnh vụn
v
Nước chảy vào các khe nứt và các hốc đá, bị đóng băng làm thể tích nước tăng,tạo nên áp lực tác dụng vào đá làm vỡ vụn thành các mảnh nhỏ trên bề mặt của tảng đá
Phong hóa vật lý do đóng băng
c) Phong hóa vật lý do kết tinh muốn khoáng
Dung dịch muối đi vào trong các khe nứt, lỗ hổng của đá. Sau khi nước bay hơi,muối kết tinh lại tạo ra một áp suất và phá hủy đá.
d) Phong hóa do tác động của con người và sinh vật
Con người trong quá trình sinh sống tác động lên khoáng vật như làm đường, khai thác khoáng sản…

Các sinh vật trong quá trình tồn tại cũng tác động lên khoáng vật như rễ cây phát triển trên khoáng vật, trong quá trình phát triển làm vỡ khoáng vật, đào hang làm tổ của động vật…
PHONG HÓA HÓA HỌC
2) Phong hóa hóa học
Là sự phân hủy các đá bằng các tác dụng hoá học của các nhân tố như oxy, nước, khí CO2, các axit hữu cơ phân bố trong khí quyển, thuỷ quyển và sinh quyển.
a) Hòa tan
Một số vật liệu rắn trong các dung dịch tự nhên bị hòa tan
CaSO4.2H2O Ca2+ + SO42+ + 2 H2O
Động Thiên Cung (Hạ Long)- 1 dạng địa hình cacxtơ ngầm, kết quả của quá trình hòa tan trong phong hóa hóa học
b) Oxi hóa
Oxy tham gia một số phản ứng phong hóa. Td: trong quá trình oxi hóa khoáng vật chứa sắt.
6H2O + 2 Fe2SiO4 +O2 4Fe(OH)3 + 2SiO2 ( Hydroxyt sắt )
c) Tác dụng thủy phân
Sự thuỷ phân xảy ra khi các ion H+ và OH- phân giải từ nước tự nhiên, tác dụng với các ion của khoáng vật, trao đổi điện tử với nhau để tạo ra chất mới.
Nếu có CO2: H2O + CO2  HCO3-  H+ tăng lên thúc đẩy hiện tượng thuỷ phân
PHONG HÓA SINH HỌC
3) Phong hóa sinh học
Rễ cây làm cho lớp đá rạng nứt
Là quá trình phá hủy cơ học và sự biển đổi tính chất hóa học của đá, khoáng vật dưới sự tác động của sinh vật và những sản phẩm hoạt động của chúng.
sự phá hủy do các sinh vật như vi khuẩn, nấm, rễ cây. đá vừa bị biến đổi về mặt cơ giới (vật lý) và hóa học.

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình phong hóa
Thành phần khoáng vật
Kiến trúc cấu tạo của đá
Cấu tạo địa chất
Điều kiện khí hậu
Điều kiện địa hình
Điều kiện địa chất thủy văn
Thời gian tác dụng liên tục của các tác nhân phong hóa
IV. Các biện pháp ngăm ngừa phong hóa
Phụ thuộc vào các nguyên nhân gây ra trượt, biện pháp chia ra làm 2 nhóm:
Biện pháp thụ động: phòng ngừa, cấm cắt, đào sườn dốc, xây dựng trên suờn dốc, nổ mìn gần đới trượt.
Biện pháp chủ động:
- Các biện pháp chống các quá trình gây nên trượt( xây tường chắn, tường hướng dòng, tạo bệ phản áp)
- Các biện pháp tăng sức chống trượt của đất đá( gia cố cơ, hóa sườn dốc)
- Các biện pháp nhằm cắt bỏ 1 phần hay cả khối trượt( bạt mái dốc, giảm khối lượng trượt).