XIN KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Nêu sự khác nhau cơ bản về cấu tạo ống tiêu hóa của thú ăn thịt và thú ăn thực vật?
Bài 17
HÔ HẤP Ở ĐỘNG VẬT
HÔ HẤP LÀ GÌ?
BỀ MẶT TRAO ĐỔI KHÍ.
CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
1./Hô hấp qua bề mặt cơ thể
2./Hô hấp bằng hệ thống ống khí
3./Hô hấp bằng mang
4./Hô hấp bằng phổi
I./HÔ HẤP LÀ GÌ?
Hô hấp là tập hợp những quá trình trong đó cơ thể lấy O2 từ bên ngoài vào để oxi hóa các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thời thải CO2 ra ngoài.
- Hô hấp bao gồm 2 quá trình:
Hô hấp trong: xảy ra bên trong tế bào
Hô hấp ngoài: xảy ra bên ngoài tế bào (qua bề mặt trao đổi khí)
II./BỀ MẶT TRAO ĐỔI KHÍ.
1.Khái niệm:
Bộ phận cho O2 từ môi trường ngoài khuếch tán vào trong TB (hoặc máu) và CO2 khuếch tán từ TB (hoặc máu) ra ngoài gọi là bề mặt trao đổi khí.

II./BỀ MẶT TRAO ĐỔI KHÍ.

2.Đặc điểm bề mặt trao đổi khí :
Bề mặt trao đổi khí rộng
Bề mặt trao đổi khí mỏng và luôn ẩm ướt
Bề mặt trao đổi khí có nhiều mao mạch và máu có sắc tố hô hấp
Có sự lưu thông khí
Trao đổi khí qua bề mặt cơ thể

Trao đổi khí bằng hệ thống ống khí

Trao đổi khí bằng mang

- Trao đổi khí bằng phổi
III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP

III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP

1./ Hô hấp Qua bề mặt cơ thể

Đối tượng : động vật có tổ chức thấp
Vd: ruột khoang, giun tròn, giun dẹp….
giun đất
trùng biến hình
thủy tức
III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP

1./Hô hấp qua bề mặt cơ thể
Chưa có cơ quan hô hấp
Không khí được trao đổi trực tiếp qua bề mặt cơ thể ẩm ướt

III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
2./Hô hấp bằng hệ thống ống khí
Đối tượng : nhiều loài động vật sống trên cạn như côn trùng.
III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
2./Hô hấp bằng hệ thống ống khí
Cơ quan hô hấp là hệ thống ống khí
Không khí được trao đổi trực tiếp giữa tế bào với các ống khí nhỏ nhất

Lỗ thở
*
O2
CO2
Thành mặt bụng
Hình 17.2. Hô hấp bằng hệ thống ống khí ở côn trùng
III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
3./Hô hấp bằng mang
Đối tượng: các động vật thích nghi với môi trường nước
Vd: cá, thân mềm và các loài chân khớp.
III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
3./Hô hấp bằng mang
Cơ quan hô hấp là mang
Trao đổi khí diễn ra giữa các phiến mang với môi trường nước
III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
Hiệu quả trao đổi khí ở cá tăng do:
Miệng và diềm nắp mang đóng mở nhịp nhàng tạo nên dòng nước chảy 1 chiều và liên tục qua miệng
Cách sắp xếp của mao mạch trong mang giúp cho dòng máu chảy song song và ngược chiều dòng nước giúp hấp thụ O2 hiệu quả.
Hiệu quả trao đổi khí ở cá tăng là do những yếu tố nào
III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
4./Hô hấp bằng phổi
Động vật sống trên cạn như: lớp bò sát, chim, thú, kể cả con người…
Hình 17.5. Phổi và phế nang ở người
III./CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
4./Hô hấp bằng phổi
Cơ quan hô hấp là phổi
Trao đổi khí xảy ra ở các phế nang của phổi

Thành phần Không khí hít vào và thở ra
+ Chưa có cơ quan hô hấp
+ Chất khí được trao đổi trực tiếp qua bề mặt cơ thể ẩm ướt
Giun tròn, thuỷ tức…
+ Cơ quan hô hấp là hệ thống ống khí
+ Chất khí trao đổi trực tiếp giữa tế bào với các ống nhỏ nhất
Côn trùng
+ Cơ quan hô hấp là mang
+ Trao đổi khí diễn ra giữa các phiến mang với môi trường nước
Cá, tôm, cua…
+ Cơ quan hô hấp là phổi
+ Trao đổi khí xảy ra ở các phế nang
Bò sát, chim, thú và người
CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
Củng cố.
Ếch
Cá thòi lòi
Bằng phổi và da
Bằng mang và da (da đuôi)
- Từ những kiến thức vừa học các em hãy cho biết điều gì sẽ xảy ra khi:
+ Khi giun đất được để lên mặt đất khô ráo.
+ Khi cá được đưa lên bờ, tách khỏi môi trường nước.
+ Con gà bị dìm xuống nước trong thời gian dài.

Giun đất, cá, gà sẽ chết vì không thể hô hấp được.

Kết quả
Củng cố.
Củng cố.
Phổi của thú có hiệu quả TĐK hiệu quả hơn ở phổi của lưỡng cư và bò sát là do:

A.Phổi thú có cấu trúc phức tạp hơn.

B.Phổi thú có cấu trúc lớn hơn.

C.Phổi thú có khói lượng lớn hơn.

D.Vì phổi thú có nhiều phế nang ,diện tích bề
mặt trao đổi khí lớn.
DẶN DÒ
- Học bài và trả lời câu lệnh trang 74 - 75 của sách giáo khoa.
- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4, 5, 6 trang 75 – 76 SGK.
- Xem bài mới: “TUẦN HOÀN MÁU”
+ Cấu tạo và chức năng chung của hệ tuần hoàn?
+ Nêu khái niệm của các dạng hệ tuần hoàn ở động vật
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT