25/5/09
DÃY ĐỒNG ĐẲNG ETILEN
(Aken hay olefin)
25/5/09




 Tổng quát:
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
I- ĐỒNG ĐẲNG VÀ DANH PHÁP
1. Dãy đồng đẳng và tên thông thường của của anken
 Mạch chính là mạch chứa liên kết đôi, dài nhất và có nhiều nhánh nhất
 Đánh số C mạch chính bắt đầu từ phía gần liên kết đôi hơn.
b) Thí dụ:
2. Tên thay thế
a) Quy tắc:
CH2=CH2
I- ĐỒNG ĐẲNG VÀ DANH PHÁP

CH3 – CH = CH – CH2 CH3
CH3 – CH = CH – CH - CH3
CH3
Eten
3-metylpent-2-en
Pent-2-en
25/5/09
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
1. Cấu trúc
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
C của liên kết C=C: Lai hóa sp2
Liên kết C=C: 1 liên kết  (bền) + 1 liên kết  (kém bền)
Ở C2H4, 2 nguyên tử C và 4 nguyên tử H cùng nằm trên 1 mặt phẳng, góc liên kết  1200
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
2. Đồng phân
a) Đồng phân cấu tạo
- Đồng phân mạch C
CH2=CHCH2CH2CH3
CH3CH=CHCH2CH3
- Đồng phân vị trí liên kết đôi
Xét các đồng phân cấu tạo của anken C5H10
...
...
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
2. Đồng phân
b) Đồng phân hình học
Điều kiện: R1  R2
R3  R4
Điều kiện để anken
R1R2C = CR3R4
có đồng phân hình học?

khi mạch chính nằm cùng một phía
của liên kết C=C
 Đồng phân cis:
khi mạch chính nằm ở hai phía
khác nhau của liên kết C=C
 Đồng phân trans:
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH CHẤT
VẬT
LÝ


III- TÍNH CHẤT VẬT LÝ
Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, khối lượng riêng của anken gần với ankan tương ứng và nhỏ hơn xycloankan cùng số nguyên tử C
Anken từ C2 đến C4 là chất khí
Nhiệt độ sôi nhiệt độ nóng chảy tăng theo phân tử khối
Các anken đều nhẹ hơn nước
Aken hầu như không tan trong nước, không màu
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC





III- HÓA TÍNH
C
C
Liên kết 
linh động.
Liên kết 
bền vững.
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
1. Phản ứng cộng hidro


H2C CH2 +
H H
H H
Ni, t0

(Anken)

(Ankan)
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC







2. Tác dụng với halogen
Cl
1,2-đicloetan
Cl
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC










b. Cộng với brom:
Thí nghiệm:
Phương trình:
Phản ứng này dùng để nhận biết etilen ( Hiđrocacbon không no )
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC














3.phản ứng cộng axit và cộng nước
CH2
CH2
+
H
H
H2SO4L
t0
OH
OH
CH2
CH2
+
H
H
X
X
a. Cộng axit:
CnH2n + HX → CnH2n+1 X
b. Cộng nước:
Etylen
EtylClorua
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC









Qui tắc maccopnhicop
δ-
δ-
H
δ+
+
-
+
Trong phản ứng cộng axit hoặc nước (kí hiệu chung là HA) vào liên kết C=C của anken, H (phần mang điện tích dương) cộng vào C mang nhiều H hơn (C bậc thấp hơn), còn A (phần mang điện tích âm) cộng vào C ít H hơn (C bậc cao hơn)
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC










4. Phản ứng trùng hợp:
Đn : phản ứng trùng hợp là phản ứng cộng hợp liên tiếp nhiều phân tử nhỏ giống nhau hoặc tương tự nhau tạo thành các phân tử rất lớn gọi là polime
Điều kiện để có phản ứng trùng hợp:
-Monome (chất đầu) phải có liên kết đôi
-phải có điều kiện nhiệt độ xúc tác thích hợp
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC










(
)
n
Trùng hợp n phân tử etilen
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN










Polietilen (nhựa P.E)
Polipropilen (nhựa P.P)
-chất ban đầu là monome
-sản phẩm là polime
-n là hệ số trùng hợp (số lượng mắc xích monome trong phân tử polime)
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC










5. Phản ứng oxi hoá:
a. Oxi hoá hoàn toàn (đốt cháy) :
Thí nghiệm:
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
III-
TÍNH
CHẤT
HÓA
HỌC










b. Phản ứng oxi hoá không hoàn toàn
Thí nghiệm:
(Etilenglicol)
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
V-
ĐIỀU
CHẾ
ỨNG
DỤNG





V. Điều chế và ứng dụng:
1. Điều chế:
Trong công nghiệp: tách hyđro từ an kan tương ứng, crăcking
 Trong phòng thí nghiệm:
Rượu etylic
etilen
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
V-
ĐIỀU
CHẾ
ỨNG
DỤNG





2. Ứng dụng:
H2O
Lên men
Trùng hợp
HX
25/5/09
ANKEN:
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Bài
39
VI- CỦNG
CỐ





CỦNG CỐ
HOÁ TÍNH ANKEN
P/Ư CỘNG
P/Ư TRÙNG HỢP
P/Ư OXY HOÁ
Cộng HX hay H2O (Maccopnhicop )
Nhựa P.E
Nhựa P.P
p/ư đốt cháy
p/ư với thuốc tím
C
O
T
Cộng Br2 ,H2