Kính chào quý thầy cô
cùng các bạn tập thể lớp 9/6
Tổ 4
Bài 6:
CHẠM KHẮC GỖ
ĐÌNH LÀNG VIỆT NAM
Thường Thức Mĩ Thuật
I – Vài nét khái quát
Đình Thông Tây Hội, trước năm 1944 có tên đình làng Hạnh Thông Tây là một ngôi đình cổ ở Gò Vấp. Đình được xây dựng vào khoảng năm 1679, ngày nay được biết tới như là ngôi đình cổ nhất của vùng đất Gia Định xưa và của cả miền đất phương Nam còn tồn tại. Đình Thông Tây Hội là nguồn tư liệu phong phú về cư dân vùng Gò Vấp,
một vùng đất ra đời tương đối sớm đối với
Sài Gòn – Gia Định.
Cổng Đình Thông Tây Hội hiện nay
Điện thờ đình Thông Tây Hội có bài vị cổ ghi rõ: “Hữu Đông Chinh Dực Thánh Thành Hoàng Đại Vương”.
Với giá trị kiến trúc nghệ thuật, lịch sử, xã hội, đình được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật, văn hóa lịch sử cấp quốc gia
Tên Thông Tây Hội là do ghép từ hai làng Hạnh Thông Tây và An Hội. Khi hai làng sát nhập (năm 1944) thì đình làng Hạnh Thông Tây được chọn làm đình chung và từ đó được đổi tên thành đình Thông Tây Hội. Làng Hạnh Thông Tây được tách ra từ làng Hạnh Thông (Hạnh Thông là một trong những làng ra đời từ rất sớm - 1698).

I – Vài nét khái quát
Đình hiện vẫn gìn giữ được gần như nguyên vẹn cấu trúc và vật liệu xây dựng của ngôi đình cổ.
Toàn bộ khu đình tọa lạc trên một khu đất rộng 5.188m2. Do một phần đất đình được dùng xây trường học, một phần do dân lấn chiếm để ở nên nay chỉ còn khoảng 1.500m2. Đình quay về hướng Đông. Cổng đình xây theo kiểu tam quan. Sân Đình rộng, có một số cây cao khoảng 10m. Mặt bằng kiến trúc của đình tạo thành hai trục song song với nhau: một trục dài (trục chính) gồm võ ca, chánh điện; một trục ngắn (trục phụ): nhà hội sở. Kiểu mặt bằng kiến trúc này rất phổ biến đối với công trình kiến trúc tôn giáo ở miền Nam thế kỷ thứ 18-19.
I – Vài nét khái quát
Võ ca có kích thước: ngang 14m, sâu 17,5m, cao 4m là nơi xây chầu, hát bội gồm 7 nếp nhà và 52 cột gỗ, không có tường bao xung quanh.
Chánh điện gồm: 2 nếp nhà ghép trùng nhau theo kiểu "trùng thiềm điệp ốc". Mái của hai nếp nhà cạnh sát nhau. Tất cả có 48 cột, chia thành 8 dãy cột, mỗi dãy có 6 cột. Bốn cột giữa cao nhất là 4,5m, có đường kính là 30 cm (thường được gọi là "tứ tượng") là nơi quan trọng nhất, linh thiêng nhất - nơi đặt bàn thờ thần. Các chân cột ở chánh điện được có khắc hình lăng trụ thắt ở giữa. Trên nóc chánh điện có tượng lưỡng long tranh châu bằng gốm men xanh.Quanh chánh điện có tường gạch.
I – Vài nét khái quát
Nhà hội sở: là văn phòng ban trị sự, nơi tiếp khách và chuẩn bị tế lễ, có kích thước: ngang 12m, dài 19m, cao 4,2m; có 56 cột, chân cột kê đá xanh, có 3 nếp nhà "trùng thiềm điệp ốc"; có vách ván ngăn phòng làm việc với nhà kho.
Toàn bộ ngôi đình lợp ngói âm dương, bộ vì kèo chịu lực bằng gỗ, nền lót gạch tàu (30 cm x 30 cm).
Đình Thông Tây Hội là ngôi đình có cấu trúc thuộc dạng đình cổ ở miền Nam thế kỷ 19.
I – Vài nét khái quát
Trang trí
Trang trí của đình Thông Tây Hội, phần đặc sắc nhất tập trung tại chánh điện.Ở đây các đầu kèo, trính đều được chạm khắc đầu rồng và cành mai. Có 3 bao lam: bao lam ở giữa chạm theo đề tài lân - li - qui - phụng, hai bao lam hai bên chạm theo đề tài mẫu đơn - trĩ. Tác phẩm chạm khắc đặc sắc nhất là trang thờ thần, được chạm khắc tinh xảo theo đề tài lưỡng long triều nguyệt và lân - li - qui - phụng. Điều đáng chú ý là các đồ thờ cúng ở đây vẫn giữ nguyên được nước sơn son thếp vàng cổ. Ngoài ra còn có hai trang thờ tả ban, bức hoành "chung linh lưu tú", hai cặp câu đối bằng thân cây dừa ở chánh điện đều là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị.
Trong di tích đình Thông Tây Hội còn giữ 37 hiện vật quí. Các hiện vật là các tác phẩm chạm khắc nghệ thuật như bao lam, hoành phi, câu đối, trang thờ đều giữ được đường nét, màu sắc sơn son thếp vàng của hiện vật cổ, không bị phết lên những lớp son mới như một số ngôi đình khác thường làm. Đề tài chạm khắc trong đình Thông Tây Hội rất phổ biến đối với các công trình tôn giáo trong thành phố Hồ Chí Minh.
Trang trí
Thờ cúng
Đình Thông Tây Hội thờ Thành Hoàng theo tục thờ thần của người Việt Nam. Vị thần chính được thờ trong đình là Đông Chinh Vương và Dực Thánh Vương là Hoàng tử con vua Lý Thái Tổ. Những vị khác được thờ trong đình: Thần Phúc Đức, Bà Chúa Xứ, Thần Nông, Thần Hổ, Tiên sư, Hậu hiền, Ngũ hành, Quan Đế, Tiền hiền, Các liệt sĩ, Bạch mã thái giám
Lễ hội
Lễ kỳ yên: là lễ lớn nhất, được cử hành vào hai ngày 14 và 15 tháng 8 âm lịch. Lễ vật chính là con heo đực đen tuyền sắc và bò đực.
* Ngày 14 tháng 8:
17h: làm lễ túc yết
18h-20h: khai kinh, cầu an
* Ngày 15 tháng 8:
0h30: làm lễ thỉnh sanh
4h-6h: chánh tế tế thần
6h-7h: cúng tiền hiền, hậu hiền
8h-13h: tiếp khách và các hội đình khác
Buổi chiều tổ chức múa lân, hát bội và kết thúc lễ Kỳ yên.Trong khi cử hành lễ có nhạc lễ, mõ, chiêng, trống.
Lễ hội
Ngoài ngày lễ Kỳ yên là lễ chính còn có một số ngày lễ phụ trong năm:
* Ngày 7 tháng Giêng: lễ hạ nêu
* Ngày 15 tháng Giêng: lễ thượng ngươn
* Ngày 15 tháng Ba: lễ thanh minh
* Ngày 5 tháng Năm: tết Đoan Ngọ - cúng Bà
* Ngày 15 tháng Bảy: lễ trung ngươn
* Ngày 15 tháng Mười: lễ hạ ngươn
* Ngày 25 tháng Chạp: lễ rước ông, dựng nêu

Lễ hội
Năm 1998, đình được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật, văn hóa lịch sử cấp quốc gia.Nhưng có một thực tế đáng buồn, đình Thông Tây Hội đang bị lãng quên.
Ngôi đình nằm ngay trước mặt tiền đường lớn ồn ào, náo nhiệt.Nhưng bên trong cánh cửa chính luôn đóng im ỉm là một khung cảnh tĩnh và đượm buồn. Tĩnh theo đúng nghĩa trang nghiêm, cổ kính và đượm buồn bởi nét kiến trúc một thời được phong tặng di tích cấp quốc gia đang mục nát từng ngày.

Những ngày lễ này trước kia được cử hành thường xuyên, ngày nay được giản lược đi, chỉ cúng lễ Kỳ yên. Hầu hết những cây cột trong đình đều đã bị mối mọt ăn. Mái ngói âm dương dột nát, sàn gạch ẩm thấp, bám đầy xanh, nhiều chỗ lún và nứt nẻ…
Hầu hết những cây cột trong đình đều đã bị mối mọt ăn. Mái ngói âm dương dột nát, sàn gạch ẩm thấp, bám đầy xanh, nhiều chỗ lún và nứt nẻ…
Lễ hội
Cảm ơn
quý thầy cô và các bạn
đã theo dõi