MÔ TẢ THÍ NGHIỆM NGẪU NHIÊN VỚI PHẦN MỀM EXCEL (1 TIẾT)
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
- Giúp HS làm quen với một phương pháp thu thập dữ liệu mới đó là phương pháp mô
phỏng trên máy tính.
- Ôn lại được cách tính xác suất thực nghiệm của một sự kiện.
- Thấy được mối liên hệ giữa xác suất và xác suất thực nghiệm: khi số lần thực hiện thí
nghiệm càng lớn thì xác suất thực nghiệm càng xấp xỉ tốt cho xác suất.
2. Năng lực
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
- Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.
* Năng lực riêng: tư duy và lập luận toán học, giao tiếp toán học; mô hình hóa toán học;
giải quyết vấn đề toán học.
- Tư duy và lập luận toán học: So sánh, phân tích dữ liệu tìm ra mối liên hệ giữa các đối
tượng đã cho và nội dung bài học, từ đó có thể áp dụng kiến thức đã học để giải quyết
các bài toán.
- Mô hình hóa toán học, giải quyết vấn đề toán học thông qua các bài toán thực tiễn gắn
với xác suất và ứng dụng của thu thập dữ liệu trong phần mềm excel.
- Giao tiếp toán học: Đọc – hiểu thông tin toán học.
- Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Sử dụng máy tính cầm tay và phần mềm
excel.
3. Phẩm chất
- Tích cực thực hiện nhiệm vụ khám phá, thực hành, vận dụng.
- Có tinh thần trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao.
- Khách quan, công bằng, đánh giá chính xác bài làm của nhóm mình và nhóm bạn.
- Tự tin trong việc tính toán; giải quyết bài tập chính xác.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 - GV: SGK, SGV, Tài liệu giảng dạy, giáo án PPT, PBT (ghi đề bài cho các hoạt động
trên lớp), các hình ảnh liên quan đến nội dung bài học,...
- Phòng máy thực hành (phòng tin học: 2HS/1máy)
2 - HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng nhóm, bút
viết bảng nhóm.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN ỨNG DỤNG CNTT TRONG KHBD

Th
ứ
tự
tiết
80

Hoạt
động dạy
học

Phương pháp /
Kĩ thuật dạy
học

Phương án công
cụ đánh giá

Khởi
động

PP: Nêu vấn đề
KTDH: giao
nhiệm vụ

Câu hỏi

80

Hình
thành
kiến thức
mới

- Sản phẩm học
tập, phiếu học tập
- Bài tập

80

Vận dụng
phát triển

PP: Giải quyết
vấn đề. PP hoạt
động nhóm đôi
KTDH: Giao
nhiệm vụ
PP: Giải quyết
vấn đề. PP hoạt
động nhóm
KTDH: Động
não,
giao
nhiệm vụ

- Sản phẩm học
tập.

Phương án và ứng dụng công
nghệ thông tin
- Tivi thông minh
- Điện thoại thông minh
- Máy tính
- Bài giảng PP
- Zalo
- Tivi thông minh
- Điện thoại thông minh
- Zalo
- PP
- Tivi thông minh
- Điện thoại thông minh
- Zalo

Hoạt động 1: HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
a) Mục tiêu:
- Tạo hứng thú, thu hút HS tìm hiểu nội dung bài học.
b) Nội dung: HS đọc bài toán mở đầu và thực hiện bài toán dưới sự dẫn dắt của GV (HS
chưa cần giải bài toán ngay).
c) Sản phẩm: HS nắm được các thông tin trong bài toán và dự đoán câu trả lời cho câu
hỏi mở đầu theo ý kiến cá nhân.
d) Tổ chức thực hiện:
Bài toán mở đầu
Một túi đựng 6 quả bóng có cùng kích thước, trong đó có 3 quả bóng màu xanh, 2 quả
màu đỏ và 1 quả bóng màu vàng. Lấy ngẫu nhiên một quả bóng trong túi 100 lần (có
hoàn lại). Tính xác suất thực nghiệm của biến cố “Lấy được quả bóng màu xanh”.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV cho HS tìm hiểu và chuẩn bị:
+ Máy tính có cài đặt phần mềm bằng tính excel.
+ Tìm hiểu cú pháp của hai hàm RANDBETWEEN, VLOOKUP, COUNTIF
Bài toán: Một túi kín đựng 6 quả bóng có cùng kích thước, trong đó có 3 quả bóng
xanh, 2 quả bóng đỏ và 1 quả bóng vàng. Lấy ngẫu nhiên một quả bóng trong túi 100
lần (có hoàn lại). Tính xác suất thực nghiệm của biến cố “Lấy được quả bóng màu
xanh”

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm và thực
hiện yêu cầu theo dẫn dắt của GV.
- Hàm RANDBETWEEN thường được sử dụng để chọn một tập mẫu ngẫu nhiên khi
thực hiện các tính toán về xác suất thống kê.
 - Hàm VLOOKUP thường được sử dụng khhi cần tìm nội dung trong một bảng hoặc
dải ô theo hàng.
- Hàm COUNTIF để đếm số lần lặp lại của một giá trị dựa vào điều kiện đã cho trước
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi đại diện một số thành viên nhóm HS trả lời, HS
khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV ghi nhận câu trả lời của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS
vào tìm hiểu bài học mới: “Trong thực tế, các thí nghiệm khoa học thường được thực
hiện với một số lượng mẫu lớn. Để phân tích kết quả của các thí nghiệm này, chúng ta
cần sử dụng các công cụ thống kê. Phần mềm Excel là một công cụ hữu ích để thực hiện
các công việc này. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cách sử dụng phần mềm Excel để phân
tích kết quả thí nghiệm trong bài học hôm nay”.
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 2.1: Mô tả thì nghiệm ngẫu nhiên với phần mềm excel
a) Mục tiêu:
- HS nhận biết và ứng dụng được các tính chất của xác suất, dữ liệu trong phần mềm
excel.
- HS biết sử dụng các hàm RANDBETWEEN, VLOOKUP, COUNTIF trong excel.
b) Nội dung:
- HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi,
thực hiện vận dụng.
c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi,
HS nắm được cách sử dụng các hàm RANDBETWEEN, VLOOKUP, COUNTIF trong
excel để mô tả thí nghiệm ngẫu nhiên.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV cho HS thảo luận nhóm đôi, nghiên cứu Các bước thực hiện trong SGK.
Bước 1: Chuẩn bị dữ liệu
+ Sau đó, GV trình chiếu phần mềm và thực hiện lần lượt các bước với excel cho HS
quan sát.
Mở phần mềm bảng tính Excel, nhập các giá trị 1;2;3;4;5;6 vào các ô A1; A2; A3; A4;
A5; A6
- Nhập các từ “Xanh”, hai từ “Đỏ”, một từ vàng tương ứng vào các ô B1; B2; B3; B4;
B5; B6.

Bước 2: Thực hiện lấy bóng
- Trong ô C1 gõ hàm “=RANDBETWEEN(1,6)”.
- Trong ô D1 gõ hàm “=VLOOKUP(C1;$A1;$B1$6;2)”
- Copy công thức của hai ô C1 và D1 bằng cách kéo thả chuột từ dòng 1 đến dòng 100
- Kết quả lấy bóng 100 lần được cho trong cột D từ dòng 1 đến dòng 100

Bước 3: Tính xác suất thực nghiệm
- Trong ô E1 ghi “Xác suất thực nghiệm”
- Trong ô E2 nhập hàm “=COUNTIF(D1:D100, “Xanh”)/100”.

Bước 4 Giải thích kết quả

Vậy ở lần 1 ta lấy được quả bóng màu đỏ, lần hai lấy được bóng màu xanh…
Kết quả của các lần lấy bóng được cho trong cột D. Sau 100 lần. Xác suất thực nghiệm
của sự kiện lấy được quả bóng màu xanh là 0,53.t
Bước 5 Tăng số lần thực hiện thí nghiệm lên 200, 300;….; 500 lần
Tính xác suất thực nghiệm khi thực hiện nhiệm vụ tăng số lần lấy bóng lên 200; 300;
…; 500

Khi số lần lấy khác nhau xác suât lấy được bóng xanh cũng có thể khác nhau và số lần
lấy càng nhiều thì xác suất xấp xỉ càng tốt cho xác suất thực nghiệm.
  - Ở bước 5, GV có thể thay số lần lấy bóng khác với đề xuất trong SGK và cho nhiều
HS khác thực hiện và quan sát.
+ GV có thể chia HS ra làm các nhóm tương ứng với các tổ, và cho các nhóm thực hiện
lại hoạt động tính xác suất bằng excel này.
+ Sau thực hiện, GV mời các nhóm báo cáo kết quả tính được.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HĐ cá nhân: HS suy nghĩ, hoàn thành vở.
- HĐ cặp đôi, nhóm: các thành viên trao đổi, đóng góp ý kiến và thống nhất đáp án.
Cả lớp chú ý thực hiện các yêu cầu của GV, chú ý bài làm các bạn và nhận xét.
- GV: quan sát và trợ giúp HS.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- HS trả lời trình bày miệng/ trình bày bảng, cả lớp nhận xét, GV đánh giá, dẫn dắt, chốt
lại kiến thức.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm có trong bài.
Hoạt động 2.2: Vận dụng và mở rộng với phần mềm excel
a) Mục tiêu:
- HS nhận biết và ứng dụng được các tính chất của xác suất, dữ liệu trong phần mềm
excel.
- HS biết sử dụng các hàm RANDBETWEEN, VLOOKUP, COUNTIF trong excel.
b) Nội dung:
- HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi,
thực hiện vận dụng.

c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi,
HS nắm được cách sử dụng các hàm RANDBETWEEN, VLOOKUP, COUNTIF trong
excel để mô tả thí nghiệm ngẫu nhiên.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV cho HS thảo luận nhóm, nêu Các bước thực hiện bài toán.
Một túi kín dựng 8 quả bóng có cùng kích thước, trong đó có 1 quả màu xanh, 2 quả
màu vàng, 2 quả màu đỏ và 3 quả màu đen. Lấy ngẫu nhiên một quả bóng trong túi 200
lần (có hoàn lại). Tính xác suất thực nghiệm của biến cố “Lấy được quả bóng không
phải màu đen”
+ Sau đó, GV trình chiếu phần mềm và thực hiện lần lượt các bước với excel cho HS
quan sát.

+ Sau thực hiện, GV mời các nhóm báo cáo kết quả tính được.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HĐ cá nhân: HS suy nghĩ, hoàn thành vở.
- HĐ nhóm: các thành viên trao đổi, đóng góp ý kiến và thống nhất đáp án.
Cả lớp chú ý thực hiện các yêu cầu của GV, chú ý bài làm các bạn và nhận xét.
- GV: quan sát và trợ giúp HS.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- HS trả lời trình bày miệng/ trình bày bảng, cả lớp nhận xét, GV đánh giá, dẫn dắt, chốt
lại kiến thức.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm có trong bài.

 Hướng dẫn tự học ở nhà
1) Nhiệm vụ bắt buộc
- Chuẩn bị trước bài ôn tập cuối năm: Vẽ sơ đồ tư duy hệ thống lại các kiến thức đã học.
2. Nhiệm vụ khuyến khích
- Làm các phiếu học tập 1, 2.

PHIẾU HỌC TẬP 1
BÀI MÔ TẢ THÍ NGHIỆM NGẪU NHIÊN VỚI PHẦN MỀM EXCEL
1. Bạn muốn mô phỏng thí nghiệm tung đồng xu 100 lần, trong đó “Mặt ngửa” được
biểu thị bằng số 1 và “Mặt sấp” được biểu thị bằng số 0. Hãy sử dụng Excel để thực
hiện thí nghiệm này và tính số lần xuất hiện “Mặt ngửa” và “Mặt sấp”.
…………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
2. Trong bộ bài có 52 lá, bao gồm 4 chất (Cơ, Rô, Chuồn, Bích) và mỗi chất có 13 lá
(Át, 2, 3, ..., 10, J, Q, K). Mô phỏng việc rút một lá bài từ bộ bài 1000 lần, và tính tỉ lệ
xác suất xuất hiện mỗi chất.
……………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
3. Một bộ bài gồm 52 thẻ, trong đó có 26 thẻ đỏ và 26 thẻ đen. Mô phỏng việc lật ngẫu
nhiên một thẻ từ bộ bài 200 lần và tính xác suất xuất hiện thẻ đỏ và thẻ đen.
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
4. Có 5 giải thưởng (5 số khác nhau từ 1 đến 5). Mô phỏng việc rút thăm 1000 lần và
tính tỉ lệ số lần trúng giải thưởng của mỗi số.
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
PHIẾU HỌC TẬP 2
BÀI MÔ TẢ THÍ NGHIỆM NGẪU NHIÊN VỚI PHẦN MỀM EXCEL

1. Sau khi mô phỏng thí nghiệm tung đồng xu 100 lần, bạn hãy tính tỷ lệ xuất hiện của
mặt ngửa (số 1) trong các lần tung đồng xu. Hãy sử dụng Excel để tính toán và rút ra
nhận xét về tỉ lệ xuất hiện mặt ngửa sau mỗi nhóm 10 lần tung.
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
2. Mô phỏng thí nghiệm tung hai đồng xu 50 lần, trong đó mỗi đồng xu có thể rơi vào
một trong ba kết quả: “Mặt ngửa” (1), “Mặt sấp” (0). Hãy mô phỏng thí nghiệm này
bằng phần mềm Excel và tính xác suất của các kết quả “Hai mặt ngửa”, “Một mặt ngửa
và một mặt sấp”, “Hai mặt sấp”.
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
3. Trong thí nghiệm quay đồng hồ có 4 kết quả: 0, 1, 2, và 3 (biểu thị 4 giờ khác nhau).
Mô phỏng việc quay đồng hồ 500 lần và tính xác suất xuất hiện mỗi kết quả.
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………