SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

CĐ6: HỘI NHẬP QUỐC TẾ
À CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN
THỨ TƯ

Đồng Tháp, ngày 06 tháng 10 năm 2022

TỔNG QUAN

Cách mạng là gì?
Cuộc
biến
đổi
nhằm làm thay đổi
lớn, theo chiều
hướng tiến bộ,
trong lĩnh vực nào
đó

Cách mạng
tư sản

Cách mạng
vô sản

CMTS Hà
Lan

CM tháng
10 Nga

CMTS
Anh

CM tháng
8/1945

CMTS
Pháp

CM Cuba
1959

Cách mạng
công nghiệp
CMCN
lần thứ
nhất
CMCN
lần thứ
hai
CMCN
lần thứ
ba
CMCN
lần thứ
tư

TỔNG QUAN
Các cuộc cách mạng quan trọng của loài người trước khi xuất hiện CMCN
Thời
kỳ
đồ
đá
cũ được coi là thời kỳ
tồn tại lâu đời nhất của
loài người: Con người
còn trong giai đoạn săn
bắt, hái lượm

Thời đại đồ đá cũ sang thời đại đồ đá mới, từ thời đại đồ đá sang
thời đại đồ đồng, đồ sắt => con người chuyển từ săn bắt, hái
lượm sang trồng trọt và chăn nuôi

TỔNG QUAN
Các cuộc cách mạng quan trọng của loài người trước khi xuất hiện CMCN

CMCN lần thứ nhất

CMCN lần thứ nhất
Ngành dệt may
Thời xưa, các nhà máy dệt đều phải đặt gần sông
để lợi dụng sức nước chảy của nước và gió.
Sau khi James Watt đã phát minh ra máy hơi
nước, các nhà máy dệt có thể đặt bất cứ nơi nào.
Tiếp theo, vào năm 1785, một vị linh mục có tên
là Edmund Cartwright đã cho ra đời một phát
minh quan trọng trong ngành dệt là máy dệt vải.
Chiếc máy này đã góp phần làm tăng năng suất
dệt lên tới 40 lần.

CMCN lần thứ nhất
Ngành giao thông vận tải
Chiếc đầu máy xe lửa đầu tiên chạy
bằng hơi nước được phát minh bởi
Richard Trevithick vào ngày 21/2/1804.
Đến năm 1829, vận tốc xe lửa đã lên
tới 14 dặm/giờ.
Vào năm 1807, Robert Fulton đã chế
ra tàu thủy chạy bằng hơi nước thay
thế cho những mái chèo hay những
cánh buồm.

CMCN lần thứ hai
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai khởi phát ở Mỹ, diễn
ra vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Các thành tựu cơ bản đã
đạt được như phát minh ra điện, điện thoại, sản xuất theo dây
chuyền...

CMCN lần thứ hai
Vào năm 1880, các
phương tiện truyền
thông như điện tín
và điện thoại ra đời.
Việc liên lạc bằng
điện thoại nhanh
chóng được ứng
dụng trên khắp thế
giới.

CMCN lần thứ hai

CMCN lần thứ hai
Việc phát minh ra
điện và các công cụ
chạy
bằng
năng
lượng điện cũng là
một thành tựu rực rỡ
của cuộc CMCN lần
thứ 2

CMCN lần thứ hai

Một thí nghiệm được cho là “vô
đạo đức của Thomas Edison.
Nguyên nhân chỉ vì sự cạnh
tranh của Edison và Tesla về
hiệu quả của điện xoay chiều
(AC) và điện 1 chiều (DC). Thí
nghiệm này dẫn đến việc sử
dụng ghế điện để thì hành án
tử hình đầu tiên tại Mỹ vào
năm 1890.

CMCN lần thứ hai

CMCN lần thứ hai

CMCN lần thứ ba
Là cuộc cách mạng chủ yếu về công nghệ, đặc trưng bởi sự ra đời của máy
tính điện tử và việc sử dụng các thiết bị điện tử và CNTT trong mọi hoạt động kinh
tế - xã hội. Cuộc CM này chứng kiến sự phát triển của:
- Các dạng vật liệu mới (polymer, chất bán dẫn, vật liệu siêu bền, siêu dẫn...);
- Năng lượng mới (NL mặt trời, NL gió, NL nguyên tử...);
- Công cụ sản xuất mới (máy vi tính, hệ thống máy tự động, robot...);
- Công nghệ chinh phục vũ trụ (vệ tinh nhân tạo, tàu vũ trụ);
- Công nghệ sinh học (công nghệ di truyền, công nghệ tế bào, công nghệ vi
sinh...)
- Và đặc biệt là công nghệ thông tin - truyền thông (lưu trữ số hóa, internet, điện
thoại di động...)

CMCN lần thứ ba
ENIAC, chiếc
máy tính đầu
tiên trên thế
giới được ra
đời vào ngày
15/02/1946 tại
Trường
ĐH
Pennsylvania

CMCN lần thứ ba

Máy tính UNIVAC dự báo
chính xác kết quả bầu cử
TT Mỹ năm 1952

Năm 1981, IBM ra mắt máy
tính cá nhân (PC: Personal
Compuet đầu tiên của hãng

Máy tính cá nhân đầu tiên của
Apple có tên Macintosh được
giới thiệu năm 1984, sử dụng
giao diện đồ hoạ

CMCN lần thứ ba
1957: Sputnik
1962: Computer Netwwork
1968-1969: ARPANET
1970: ARPANET grow 13 nodes
1972: Email
1973: Global Networking
(England and Norway were
connected to ARPANET
1976: Queen Elizabeth II
sends an email message
on March 26th 1976
1980: The Usenet
bulletin board system is
created
1983: Network was
interlinked to networks
by TCP/IP protocol =>
the Internet
1985: Symbolics.com
becomes the first
domain

CMCN lần thứ ba

Internet có mặt ở Việt Nam từ khi nào?

CMCN lần thứ tư

CMCN lần thứ tư

CMCN lần thứ tư
Khái niệm “Công nghiệp 4.0” (Industrie 4.0) lần đầu tiên được đề cập tới
trong Kế hoạch hành động chiến lược công nghệ cao của Chính phủ Đức năm
2013, trong đó đề cập tới việc điện toán hóa sản xuất mà không cần có sự tham
gia của con người.
“Chúng ta đang tiến tới một cuộc cách
mạng công nghệ, công nghiệp làm
thay đổi cơ bản lối sống, phong cách
làm việc và cách thức giao tiếp. Xét về
phạm vi, mức độ và tính phức tạp, sự
dịch chuyển này không giống với bất
kỳ điều gì mà con người từng trải qua.”
Klaus Schwab

CMCN lần thứ tư
AI
Robot

Kỹ thuật số

Các công nghệ cốt lõi
của CMCN 4.0

3D
Printing

Công nghệ
sinh học

Nano

CN sinh
học

Vật lý
Cloud
Computin
g

Big Data

3 trụ cột chính của CMCN 4.0

IoT

CMCN lần thứ tư

Trí tuệ nhân tạo hay
trí
thông minh nhân tạo
(Artificial
intelligence  –
viết tắt là AI) là trí tuệ do
con người lập trình tạo
nên với mục tiêu giúp máy
tính có thể tự động hóa
các hành vi thông minh
như con người.

CMCN lần thứ tư
Công nghệ in 3D là gì?
Công nghệ in 3D nói một cách đơn giản là một quá trình sản xuất các chất liệu
(nhựa, kim loại hay bất kỳ thứ gì khác) theo phương cách xếp từng lớp với nhau
để tạo nên một vật thể 3 chiều.
Tùy vào cách xây dựng mô hình 3D và
vật liệu cấu thành, công nghệ in 3D được
phân thành 3 nhóm chính sau:
• Công nghệ in 3D sử dụng vật liệu in 3D
dạng nhựa dẻo và phi kim loại.
• Công nghệ in 3D từ vật liệu kim loại.
• Công nghệ in 3D sử dụng vật liệu hữu
cơ.

CMCN lần thứ tư

CMCN lần thứ tư
ĐẶC ĐIỂM CỦA CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ TƯ
1. Không hoàn toàn mới mà dựa trên nền tảng cuọc CMCN 3.0 nhưng phát triển ở trình độ cao hơn
2. Tốc độ phát triển tăng theo cấp số nhân dựa trên nền tảng kinh tế số
3. Ít tiêu tốn lao động và vốn; các chi phí lưu trữ, vận chuyên và nhân rộng hầu như bằng không.
4. Năng suất lao động và mức sống của con người gia tăng mạnh mẽ hướng tới nền sản xuất đắp
dần (hay được gọi là chế tạo cộng) thay vì cắt gọt của nền sản xuất truyền thống (chế tạo trừ) =>
thúc đầy tăng trưởng xanh và bèn vững.
5. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là bước phát triển mới ở trình độ cao hơn của kinh tế tri thức
6. Đổi mới, sáng tạo và thích ứng không ngừng là yếu tố sống còn cho sự tồn tại và thành công của
các mô hình và phương thức hoạt động kinh tế
7. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư không đơn thuần mang tính công nghệ - kỹ thuật, mà bản chất
gắn liền với cuộc cách mạng về chính sách và thể chế

CMCN lần thứ tư
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ TƯ TỚI VIỆT NAM
Xu hướng
biến đổi của
nền kinh tế

Quan hệ kinh
tế quốc tế

Thị trường
lao động

Vai trò quản
trị của Nhà
nước

Chính trị, an
ninh và VHXH

CMCN lần thứ tư
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CMCN 4.0 ĐẾN XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI CỦA NỀN KINH TẾ
Một là, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư sẽ là động lực buộc Việt Nam phải mạnh mẽ tái cấu trúc nền
kinh tế theo hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nói chung cũng như giữa các
ngành nghề và trong từng doanh nghiệp nói riêng.

CMCN lần thứ tư
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CMCN 4.0 ĐẾN XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI CỦA NỀN KINH TẾ
Hai là, trong xu thế Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và kinh tế số hiện nay, khu vực kinh
tế tư nhân sẽ có nhiều ưu thế và có động lực để phát triển mạnh mẽ bởi tính năng động, tự
chủ, tự chịu trách nhiệm, nhanh nhạy và dễ thích ứng với bối cảnh.

CMCN lần thứ tư
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CMCN 4.0 ĐẾN XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI CỦA NỀN KINH TẾ
Ba là, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động mạnh mẽ tới tất cả các khâu của
nền kinh tế bao gồm sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng, làm thay đổi các mô hình sản xuất
và phương thức kinh doanh truyền thống, thay đổi sâu sắc nhu cầu, phương thức cũng như hành
vi và thói quen mua sắm của người tiêu dùng.
Bốn là, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư thúc đẩy sự đổi mới công nghệ trong quá trình sản
xuất kinh doanh, phân phối và tiêu dùng hướng tới tiết kiệm nguyên nhiên vật liệu, chi phí đầu vào
sản phẩm và lao động, qua đó có thể làm tăng tính hiệu quả của hoạt động sản xuất, kinh doanh và
của cả nền kinh tế nói chung.
Năm là, hệ quả quan trọng nhất là Cách mạng công nghiệp lần thứ tư mở ra cơ hội lớn thúc
đẩy tăng trưởng kinh tế của đất nước nhưng rủi ro tụt hậu cũng ngày càng lớn hơn. Cuộc cách
mạng này đặt tất cả các quốc gia ở cùng điểm xuất phát, mở ra cơ hội và thách thức lớn cho tất cả
các quốc gia dù lớn hay nhỏ, phát triển hay đang phát triển.

CMCN lần thứ tư
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CMCN 4.0 ĐẾN QUAN HỆ KINH TẾ QUỐC TẾ
- Thúc đẩy hơn nữa xu thế liên kết, hội nhập quốc tế của đất nước, khiến nền
kinh tế nước ta ngày càng được kết nối, tùy thuộc chặt chẽ, sâu sắc hơn với
nền kinh tế thế giới
- Không gian thị trường quốc tế của hàng hóa trong nước có cơ hội được mở
rộng
- Sức ép cạnh tranh quốc tế ngày càng khốc liệt.
- Hành vi áp đặt, chèn ép, sáp nhập, thôn tính, bảo hộ, tự vệ, ngăn chặn có xu
hướng trỗi dậy, toàn cầu hóa vì thế có thể bị đứt đoạn.
- Nguy cơ trở thành nơi chuyển giao công nghệ cũ, lạc hậu, thâm dụng tài
nguyên và lao động, gây ô nhiễm môi trường

CMCN lần thứ tư
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CMCN 4.0 ĐẾN THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG
- Nền kinh tế có xu hướng chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình dựa vào vốn, tài
nguyên, lao động chi phí thấp sang kính tế trí thức, kinh tế số, kinh tế sáng
tạo.
- Sự thay thế sức lao động bằng máy móc, robot, trí tuệ nhân tạo khiến thất
nghiệp có thể ngày càng gia tăng

CMCN lần thứ tư
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CMCN 4.0 ĐẾN CHÍNH TRỊ, AN NINH VÀ VHXH
- An ninh chính trị và trật tự xã hội có nguy cơ bị xáo trộn và bất ổn bởi sự phát
triển mạnh mẽ của Internet, của công nghệ thông tin và truyền thông, mạng
xã hội
- Các hoạt động tấn công mạng, nguy cơ bị đột nhập và đánh cắp dữ liệu mật
của quốc gia, đánh cắp bí quyết công nghệ của các doanh nghiệp, xâm hại
quyền riêng tư và an toàn tài chính cá nhân,… ngày càng tinh vi, khó kiểm
soát
- Tình trạng phân hóa giàu nghèo, bất bình đăng xã hội có nguy cơ ngày càng
gia tăng

CMCN lần thứ tư
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CMCN 4.0 ĐẾN VAI TRÒ QUẢN TRỊ CỦA NHÀ NƯỚC
- Thúc đẩy tinh gọn, hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả
- Các nền tảng số sẽ giúp công tác điều hành, quản lý nhà nước có được những
công cụ sức mạnh mới để tăng khả năng kiểm soát, cải tiến hệ thống quản lý xã hội.
- Phải thay đối cách tiếp cận hiện tại trong quản lý, điều hành kinh tế, xã hội, trong
hoạch định và thực hiện chính sách, trong đó yêu cầu phải nâng cao vai trò tham
gia và sự giám sát của người dân trong quá trình này
- Thúc đẩy mạnh hơn xu hướng dân chủ hóa trong mối quan hệ giữa bộ máy nhà
nước và xã hội, tăng cường sự tham dự và phản biện chính sách của người dân,
thúc đẩy trách nhiệm giải trình, quản trị minh bạch, hướng tới xây dựng chính phủ
phục vụ, kiến tạo phát triển.

CMCN lần thứ tư

HỘI NHẬP QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM TRONG XU THẾ
CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ TƯ

CMCN lần thứ tư
1. Việt Nam có môi trường thể chế, chính sách đang được cải
thiện mạnh mẽ đề có thể tận dụng và khai thác cơ hội từ
cuộc CMCN lần thứ tư phục vụ phát triển kinh tế - xã hội
2. Việt Nam có tiềm năng và nền tảng khá thuận lợi về hạ tầng,
thị trường để bắt nhịp CMCN lần thứ tư nói chung và chuyển
đổi sang nền kinh tế số nói riêng
3. Nguồn nhân lực của Việt Nam cũng được coi là một lợi thế
tiềm năng cho việc hội nhập xu hướng CMCN lần thứ tư và
phát triển nền kinh tế số.
4. Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển
kinh tế số khá mạnh mẽ trong khu vực
5. Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng
kinh tế nhanh nhất khu vực và thế giới và nền kinh tế Việt
Nam có độ mở lớn, đã hội nhập sâu rộng với thế giới.

CMCN lần thứ tư
1. Môi trường pháp lý và thể chế chưa chặt chẽ, đồng bộ và chưa
thực sự mang tính kiến tạo.
2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực
khoa học - công nghệ theo xu hướng Cách mạng công nghiệp
lần thứ tư.
3. Mô hình phát triển chủ yếu là gia công, lắp ráp, dựa vào thâm
dụng vốn, năng lượng, nguyên vật liệu và lao động giá rẻ định
hướng xuất khẩu, phụ thuộc lớn vào các doanh nghiệp FDI
4. Sức cạnh tranh, năng lực hội nhập, đổi mới sáng tạo và ứng
dụng công nghệ vào sản xuất của các doanh nghiệp và toàn
nền kinh tế Việt Nam còn yếu, năng suất lao động thấp so với
khu vực và thế giới
5. Thách thức về an ninh mạng, bảo mật, an toàn thông tin ở
nước ta là đáng báo động

CMCN lần thứ tư

ĐỊNH HƯỚNG

Nâng cao nhận thức trong toàn hệ thống chính trị về cuộc
CMCN lần thứ tư
Xây dựng chiến lược công nghiệp hóa, hội nhập quốc tế và thu
hút đầu tư mới
Chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa vào khoa học
- công nghệ, đổi mới sáng tạo
Đầu tư lớn cho phát triển khoa học - công nghệ, đặc biệt là
những ngành khoa học - công nghệ mũi nhọn
Tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng và ứng dụng CNTT&TT
nhằm chuyển đổi số và phát triển nền kinh tế số quốc gia
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo ra những thế hệ lao
động trẻ đáp ứng xu hướng CMCN lần thứ tư và kinh tế số

Xin trân trọng cảm ơn và kính chào!