Nhiệt liệt chào mừng
quý thầy cô đến dự giờ !
MÔN : NGỮ VĂN-LỚP 8A5
THCS TT PHÚ HÒA
Giáo viên : Tô Hồ Ngọc
Trường THCS Vĩnh Chánh
TRƯỜNG THCS TT PHÚ HÒA
GD
THOẠI SƠN
1
Em hãy giới thiệu cho các bạn và thầy cô về một di tích lịch sử hoặc danh lam thắng cảnh ở tỉnh An Giang mà em biết ?

Kiểm tra bài cũ
Tiết: 109
HỘI THOẠI
Chào mừng quý thầy cô đến dự giờ tiết học!
Tiết 109
* Ví dụ : Đoạn trích SGK. 92-93
HỘI THOẠI
Tiết 109
HỘI THOẠI
Một hôm cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi:
Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không?
(…) Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp … Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến (…)
Tôi cũng cười đáp lại cô tôi:
Không ! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.
Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:
Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu!
Rồi hai con mắt long lanh …Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay. Cô tôi…mà nói rằng:
Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.
(…) Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi:
Sao cô biết mợ con có con ?
Cô tôi vẫn tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe … con bú ở bên rổ bóng đèn (… )
Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng … nát vụn mới thôi.
Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị:
Vậy mày hỏi cô Thông – tên người đàn bà họ nội xa kia – chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về. Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao ?
Tỏ sự ngậm ngùi thương xót thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp :
Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày cũng còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ?
( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
? Có mấy nhân vật tham gia “nói chuyện ” với nhau trong đoạn trích trên ? Phương tiện quan trọng nhất được sử dụng trong cuộc thoại trên là phương tiện nào ?
? Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì ? Ai ở vai trên, ai là vai dưới ?
? Tìm những chi tiết cho thấy nhân vật chú bé Hồng đã cố gắng kìm nén sự bất bình của mình để giữ được thái độ lễ phép. Giải thích vì sao Hồng phải làm như vậy ?
? Cách xử sự của người cô có gì đáng chê trách ?
CÂU HỎI THẢO LUẬN
TỔ 1
TỔ 2
TỔ 3
Một hôm cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi:
Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không?
(…) Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp … Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến (…)
Tôi cũng cười đáp lại cô tôi:
Không ! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.
Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:
Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu!
Rồi hai con mắt long lanh …Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay. Cô tôi…mà nói rằng:
Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.
(…) Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi:
Sao cô biết mợ con có con ?
Cô tôi vẫn tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe … con bú ở bên rổ bóng đèn (… )
Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng … nát vụn mới thôi.
Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị:
Vậy mày hỏi cô Thông – tên người đàn bà họ nội xa kia – chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về. Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao ?
Tỏ sự ngậm ngùi thương xót thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp :
Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày cũng còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ?
( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
* GHI NHỚ
Xác định vai xã hội của hai nhân vật tham gia cuộc thoại trong chuyện kể sau ? Em dựa vào mối quan hệ nào để xác định ?


Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua trường học cũ của mình, liền ghé vào thăm. Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:
- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là…
Người thầy giáo già hoảng hốt:
- Thưa ngài, ngài là…
- Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ. Con có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào…
* Xét về tuổi tác và quan hệ thầy trò: - người thầy: vai trên
- ông tướng: vai dưới
* Xét về địa vị xã hội: - người thầy: vai dưới
- ông tướng: vai trên
Câu hỏi thảo luận
Trong cuộc hội thoại, có phải mỗi người tham gia hội thoại chỉ có một vai xã hội không ? Em hãy cho một ví dụ để chứng minh điều đó.
Mỗi người tham gia hội thoại thường có nhiều vai, đa chiều
Ví dụ: . Chị Dậu vai dưới - Cai Lệ vai trên (theo địa vị xã hội)
. Chị Dậu vai trên - Cai Lệ vai dưới (theo tuổi tác)
Video
MỘT HỌC SINH LỚP 8
Ở nhà (trong gia đình)
Ở trường (ngoài xã hội)
Ông bà
Cha mẹ
Anh chị
Em
Thầy cô
Anh chị khối 9
Bạn cùng khối
Các em khối 6,7
Cháu
Con
Em
Anh chị
Học trò
Em
Bạn bè
Anh chị
* Các mối quan hệ của vai xã hội.
Vai dưới
Vai trên
Vai dưới
Vai ngang hàng
Vai trên
Đa dạng
Bài tập 1:
Tìm những chi tiết
- Khuyên bảo chân tình:
+Huống chi ta cùng các ngươi sinh phải thời loạn lạc..
+Các ngươi ở cùng ta coi giữ… kém gì.
+Nay ta bảo thật … làm răn sợ.
+Chẳng những thái ấp … hưởng thụ
+Ta viết bài hịch này để các ngươi biết bụng ta .
(…)
Tiết 109
HỘI THOẠI
- Thái độ nghiêm khắc :
+ Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn.
+ Làm tướng triều đình… không biết căm.
+ Nhược bằng khinh bỏ sách … dạy bảo của ta tức là kẻ nghịch thù.
(…)
Bài tập 2:
a. -Xét địa vị xã hội : Ông giáo cao hơn lão Hạc.
-Xét về tuổi tác : Lão Hạc cao hơn ông giáo.
b. Thái độ của ông giáo vừa kính trọng vừa thân tình với lão Hạc:
- Dùng lời lẽ ôn tồn.
- Cử chỉ thân mật nắm vai của lão Hạc.
- Mời lão Hạc hút thuốc, uống nước, ăn khoai.
- Gọi lão Hạc : cụ ; xưng : tôi, ông con mình.
c. Thái độ vừa qúy trọng, vừa thân tình của lão Hạc :
- Gọi: ông giáo.
- Dùng từ “dạy” thay cho từ “nói”.
- Xưng hô gộp: chúng mình.
- Cách nói xuề xòa: nói đùa thế.
- Lão Hạc vẫn giữ khoảng cách :
+ Cười xã giao : Cười đưa đà, cười gượng.
+ Thoái thác chuyện ở lại ăn khoai, hút thuốc.
Nhận xét
Bài tập 3:
Hãy thuật lại một cuộc trò chuyện mà em đã đọc, đã chứng kiến hoặc tham gia. Phân tích vai xã hội của từng người tham gia cuộc thoại, cách đối xử của họ với nhau thể hiện qua lời thoại và qua những cử chỉ, thái độ kèm theo lời nói ?
SƠ ĐỒ TƯ DUY
DẶN DÒ
1/ Bài vừa học:
+Xem lại nội dung bài học + Hoàn thành BT SGK.
+Tìm 1 đoạn truyện trong đó nhà văn đã dựng được cuộc thoại giữa các nhân vật và xđ: vai xh của các nhv tham gia hội thoại ; Đặc điểm ngôn ngữ mà nhv đã lựa chọn để thực hiện vai giao tiếp của mình.
2/ Chuẩn bị bài: Tìm hiểu yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận
-Học sinh đọc văn bản “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” & trả lời câu hỏi .
? Hãy tìm những từ ngữ biểu lộ tình cảm & những câu cảm thán trong v b trên ?
?Tác dụng của yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận ?
-Làm bài tập :
+BT1. Tìm các biện pháp biểu cảm Vbản “Thuế máu” trong phần I chiến tranh & “người bản xứ”
+BT2: Phân tích tác hại của việc “học tủ”, “học vẹt”
+BT3: Viết 1 đoạn văn nghị luận
-Luận điểm:”Chúng ta không nên học vẹt và học tủ”
TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY ĐÃ KẾT THÚC
CHÚC THẦY CÔ LUÔN VUI KHỎE, CÁC EM HỌC SINH CHĂM NGOAN HỌC GIỎI
Vơ-lơ-di-a dang chu?n b? b�i thì m?t b?n d?n r? di b?n chim vì c?u ta v?a du?c b? mua cho kh?u s�ng m?i. Kh?u s�ng m?i, di?u dĩ th?t h?p d?n! Nghe b?n nĩi, Vơ-lơ-di-a d?ng d?y m? toang c?a s?, lĩ d?u ra ngồi v� h?i b?n m?t c�ch t? m? v? kh?u s�ng.
Nhung r?i Vơ-lơ-di-a tr? l?i b?n v?i v? luy?n ti?c:
- Mình b?n h?c, khơng di du?c!
C?u b?n ch�m ch?c:
- H?c g?o d? l?y di?m nam �?
- Mình khơng h?c g?o m� l� h?c, h?c khơng ph?i vì di?m, hi?u khơng?
Em hãy xác định vai xã hội của các nhân vật tham gia hội thoại ?
Quan hệ ngang hàng (theo tuổi tác)
Đọc mẫu chuyện sau:
Một sớm, thằng Hùng, mới “nhập cư” vào xóm tôi, dắt chiếc xe đạp gần hết hơi ra tiệm sửa xe của bác hai. Nó hất hàm với bác Hai:
- Bơm cho cái bánh trước. Nhanh lên nhé, trễ giờ học rồi.
Bác hai nhìn thằng Hùng rồi nói:
- Tiệm của bác hổng có bơm thuê.
- Vậy mượn cái bơm, tôi bơm lấy vậy.
- Bơm của bác bị hư, cháu chịu khó dắt đến tiệm khác vậy.
Vừa lúc ấy, cái Hoa nhà ở cuối ngõ cũng dắt xe đạp chạy vào tíu tít chào hỏi:
- Cháu chào bác Hai ạ! Bác ơi, cháu mượn cái bơm nhé. Chiều nay cháu đi học về, bác coi dùm cháu nghe, hổng biết sao nó cứ xì hơi hoài.
- Được rồi. Nào để bác bơm cho. Cháu là con gái, biết bơm không mà bơm!
Cháu cảm ơn bác nhiều. (Theo Thành Long)

Hãy nhận xét về cách nói năng của hai bạn Hùng và Hoa ?