CHUONG II: C?M ?NG
A. Cảm ứng ở thực vật
Là phản ứng của sinh vật đối với kích thích
Khả năng của thực vật phản ứng đối với kích thích gọi là tính cảm ứng
Cảm ứng:
Cảm ứng là gì?
? động vật nhờ có sự di chuyển để tìm lấy thức ăn, chất dinh dưỡng.
Hãy cho biết động vật, thực vật tìm lấy thức ăn, chất dinh dưỡng bằng cách nào?
Còn ở thực vật sống cố định ? có sự vận động nào thích hợp để duy trì hoạt động sống?
Thực vật sống cố định ? có sự hướng động.
Thế nào là sự vận động hướng động?
Bài 23: HƯỚNG ĐỘNG
I - KHÁI NIỆM HU?NG D?NG
II - CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG
III - VAI TRÒ HƯỚNG ĐỘNG TRONG ĐỜI SỐNG THỰC VẬT
Bài 23: HƯỚNG ĐỘNG
Quan sát hình 23.1, Nêu nhận xét về sự sinh trưởng của thân cây non ở điều kiện chiếu sáng khác nhau.
I. Khái niệm hướng động:
Là hình thức phản ứng của cơ quan thực vật đối với tác nhân kích thích từ một hướng xác định
Có 2 loại hướng động:

- Hướng động dương (Sinh trưởng hướng tới nguồn kích thích)
- Hướng động âm (Sinh trưởng theo hướng tránh xa nguồn kích thích)
Có mấy loại hướng động?
II- Các kiểu hướng động:
1. Hướng sáng
2. Hướng trọng lực
3. Hướng hóa
4. Hướng nước
5. Hướng tiếp xúc
Có mấy kiểu hướng động?
1. Hướng sáng:
Thân cây uốn cong về phía nguồn sáng Hướng sáng dương
Rễ cây uốn cong theo hướng ngược lại Hướng sáng âm
Cây có phản ứng như thế nào đối với tác động của ánh sáng?
Cơ chế:
Là sự sinh trưởng không đồng đều của các tế bào tại hai phía đối diện nhau: các tế bào tại phía không được kích thích sinh trưởng nhanh hơn phía được kích thích làm thân uốn cong hướng về phía có nguồn kích thích.
Nguyên nhân nào gây ra sự sinh trưởng không đồng đều như vậy?
Do hoocmôn auxin di chuyển từ phía bị kích thích (phía sáng) đến phía không bị kích thích (phía tối) và kết quả là tại phía không bị kích thích (phía tối) có nồng độ auxin cao hơn nên kích thích tế bào sinh trưởng nhanh hơn
2. Hướng trọng lực:
Phản ứng của cây đối với trọng lực
Do loại bỏ tác động của động lực nên cả thân và rễ đều mọc thẳng theo hướng nằm ngang song song với mặt đất.
Hướng trọng lực là gì?
Vì sao rễ cây trên hình 23.3a và 23.3c Sinh trưởng theo hướng nằm ngang?
Phản ứng của thân và rễ cây đối với sự tác động của trọng lực?
2. Hướng trọng lực:
Đỉnh rễ cây hướng trọng lực dương
Đỉnh thân cây hướng trọng lực âm
3. Hướng hóa:
Hướng hóa là gì?
Phản ứng sinh trưởng của cây đối với các hợp chất hóa học gọi là hướng hóa
Hãy nhận xét phản ứng của rễ cây trong 2 trường hợp?
Rễ cây hướng tới phân bón trong đất là hướng hóa dương
Rễ cây sinh trưởng uốn cong theo hướng tránh xa nguồn chất độc là hướng hóa âm.
4. Hướng nước:
Là phản ứng sinh trưởng của rễ cây hướng tới nguồn nước.
Hướng nước là gì?
5. Hướng tiếp xúc:
Phản ứng sinh trưởng của cây đối với sự tiếp xúc
Hướng tiếp xúc là gì?
Do tác động sinh trưởng không đồng đều của các tế bào tại hai phía khác nhau của cơ quan (thân, rể, tua cuốn)
Cơ chế chung của hướng động
- Tìm nguồn sáng để quang hợp.
- Đảm bảo cho rễ mọc cắm sâu để cố định cây vào đất và hút nước cùng các ion khoáng có trong đất.
- Rễ cây sinh trưởng hướng tới nguồn nước và phân bón dinh dưỡng.
- Dây mướp, bầu, bí, dưa leo, nho...
III. Vai trò hướng động trong đời sống thực vật
Câu hỏi 1
1. Cảm ứng của thực vật là gì?
Cảm ứng của thực vật là khả năng của cơ thể thực vật phản ứng đối với sự kích thích của môi trường.
Câu hỏi 2
Các tua quấn ở các cây mướp, bầu, bí. . . .là kiểu hướng động gì?
Hướng tiếp xúc
Câu hỏi 3
Nêu vai trò của hướng trọng lực trong đời sống của cây.
Để hút nước, các ion khoáng có trong đất và để cố định cây vào đất
Câu hỏi 4
Hãy kể những tác nhân gây ra hướng hóa ở thực vật?
Chất kiềm, axít, các muối khoáng, các dẫn dụ.
Câu hỏi 5
Vào rừng nhiệt đới, ta gặp rất nhiều dây leo quấn quanh những cây gỗ lớn để vươn lên cao đó là kết quả của:
A. Hướng sáng
B. Hướng tiếp xúc
C. Hướng trọng lực âm
D. Cả 3 loại hướng trên
Đáp án: B
Cảm ơn các bạn!