Kiểm tra bài cũ
C�âu 1:
Em hãy cho biết cơ sở khoa học của việc chọn nghề?
Cơ sở chọn nghề:
Hứng thú
Năng lực bản thân ? Sự phù hợp nghề
Nhu cầu của thị trường lao độn ? Miền chọn nghề tối ưu.
Để chọn được nghề tối ưu thì mỗi người khi chọn nghề phải trả lời được các câu hỏi:
Tôi thích nghề gì?
(Câu hỏi này xác định hứng thú nghề nghiệp của cá nhân với nghề nào đó).
2. Tôi có thể làm được nghề gì?
(Câu hỏi này nhằm xác định năng lực của bản thân đối với nghề. Đặc biệt chỉ cho chúng ta thấy có sự phù hợp giữa yêu cầu của nghề với những đặc điểm tâm sinh lý mà người đó có hay không).
3. Nhu cầu của xã hội đối với nghề đó ra sao?
(Câu hỏi này nhằm xác định tính khả thi khi chọn nghề. Dù chúng ta có yêu nghề và thực sự phù hợp với những đòi hỏi của nghề thì chúng ta cũng không thể có cơ hội làm việc theo nghề đó nếu như chúng ta không quan tâm tới nhu cầu của xã hội với nghề, tới triển vọng của nghề sau này).
Tôi cần phải làm nghề gì?
Sơ đồ xác lập sự phù hợp nghề
Phù hợp hay không phù hợp
Đặc điểm tâm sinh lý
Yêu cầu của nghề
Chọn nghề là gì?
Là quá trình xuất phát từ sự nhìn nhận, đánh giá về nghề, sau đó căn cứ vào hứng thú, sở trường của bản thân mà tự xác định một trong số những nghề hiện có trong xã hội.
Chủ đề 2
NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP
VÀ
TRUYỀN THỐNG NGHỀ NGHIỆP GIA ĐÌNH

1. Tầm quan trọng của việc chuẩn bị năng lực nghề nghiệp:
Sự thành công của bất cứ một nghề nào cũng là sự kết hợp hài hòa giữa năng lực chung và năng lực chuyên biệt, đồng thời phát huy cao độ những yếu tố tạo thành năng lực nghề nghiệp.
Muốn thành công trong nghề thì người làm nghề đó phải có những những phẩm chất tâm-sinh lí đáp ứng những yêu cầu của nghề, phải phấn đấu tìm ra được sự phù hợp tối đa giữa yêu cầu của nghề với năng lực của bản thân.
Làm việc đúng sở trường sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động xã hội, chất lượng sản phẩm, phát triển toàn diện nhân cách, tạo điều kiện cho con người cống hiến tối đa, đem lại sự thỏa mãn về đạo đức, niềm tin vào sức mạnh của bản thân.
Chọn nghề- đó là điểm hội tụ giữa lợi ích cá nhân với lợi ích chung.
2. Năng lực nghề nghiệp là gì?
Năng lực nghề nghiệp là những phẩm chất, nhân cách cần có giúp con người lĩnh hội và hoàn thành một hoạt động nhất định với kết quả cao.
Năng lực nghề nghiệp bao gồm những phẩm chất tâm lý cần có để có thể hoàn thành một nghề nghiệp nhất định.
Mỗi người lao động cần có bốn loại năng lực cơ bản:
Năng lực nhận thức: Sự chú ý, trí tưởng tượng, khả năng tư duy.
Năng lực thao tác thực tiễn: Năng lực thao tác máy móc, năng lực vận động, năng lực phối hợp tay chân.
Năng lực giao tiếp, năng lực diễn đạt.
Năng lực tổ chức, quản lý.
Ví dụ: Năng lực cuả người bán hàng
Năng lực phân phối chú ý: Một người bán hàng giỏi, trung bình 50 giây tiếp 1 khách hàng. "hỏi người thứ nhất, tiếp người thứ hai, mời người thứ ba".
Năng lực tính nhẩm, không bị nhầm lẫn.
Năng lực thao tác nhanh nhẹn, ít có động tác thừa.
Năng lực giao tiếp: hiểu tâm lý khách hàng, thái độ lịch sự, vui vẻ, hòa nhã.
Ví dụ: Năng lực của một nhà kinh doanh
Một nhà kinh doanh giỏi cần có:
Năng lực quản lý, năng lực tổ chức.
Năng lực dùng người, năng lực hợp tác.
Năng lực quy hoạch, năng lực quyết sách.
Năng lực đổi mới, năng lực ứng biến và kỷ năng chuyên môn.
3. Học sinh nên bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp như thế nào:
Cần tự giác bồi dưỡng năng lực căn cứ vào nhu cầu hoạt động nghề nghiệp tương lai.

Trước hết, cần bồi dưỡng năng lực nhận thức và hiểu biết về thế giới nghề nghiệp.
Năng lực nhận thức rất cần thiết để học bất cứ một ngành nghề nào
Bất cứ ngành nghề nào cũng đòi hỏi năng lực nhận thức và biết ứng dụng các tri thức đó vào thực tiễn. Vì vậy, đây là năng lực mà học sinh phải không ngừng bồi dưỡng.
Sự phát triển công nghệ với sự thay đổi cơ sở phân công xã hội: Lao động chân tay giảm dần và lao động trí tuệ tăng dần theo sự nối tiếp các thời đại.
Thời đại du mục
Thời đại nông nghiệp
Thời đại công nghiệp
Thời đại thông tin
Công nghệ thứ nhất
Công nghệ thứ hai
Công nghệ thứ ba
Công nghệ thứ tư
Lao động chân tay
Lao động trí tuệ
Phương hướng phát triển công nghệ
Thông qua việc học tập các môn học văn hóa.
Thông qua các hoạt động ngoại khóa.
Các hoạt động ở gia đình và địa phương.
Phương pháp phát hiện năng lực bản thân:
Thông qua học tập các môn học thể hiện năng lực:
Năng lực nhận thức sự chú ý, khả năng quan sát, trí tưởng tượng, khả năng tư duy.
Năng lực diễn đạt.
Năng lực trình bày vấn đề trước đám đông.
Thông qua các hoạt động khác: ngoại khóa, lao động nghề nghiệp hoặc các hoạt động ở địa phương.
Qua các hoạt động này dễ dàng phát hiện được các năng lực như năng lực tổ chức, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực quyết sách.
b) Cần chú ý phát hiện sở trường và năng lực tiềm tàng của bản thân mình:
Học sinh nên tham gia nhiều hoạt động khác ngoài giờ học (tham gia lao động, học nghề.), có như vậy mới có cơ hội để thể hiện những năng lực, sở trường của mình.
c) Biết cách chọn nghề căn cứ vào khuynh hướng năng lực và sự phù hợp nghề:

Thảo luận
Có bạn quan niệm rằng năng lực là do bẩm sinh ở mỗi người không cần phải bồi dưỡng?
Người ta có thể nói rằng anh khờ khạo trong lĩnh vực này nhưng lại có thể nổi trội ở lĩnh vực khác. Ý nói gì?
4. Lao động nghề nghiệp và năng lực:
Nhờ có năng lực mà chúng ta thành công trong lao động nghề nghiệp.
Ngược lại, qua lao động nghề nghiệp cũng có ảnh hưởng rất lớn đến năng lực của con người, đồng thời tạo điều kiện cho năng lực phát triển tới một trình độ cao.
Ví dụ:
Các công nhân dệt vải có khả năng phân biệt màu sắc cao hơn người bình thường nhiều lần.
Thính giác của những người công nhân gốm sứ rất tinh nhạy, có thể căn cứ vào tiếng kêu của sản phẩm mà đoán định ra chất lượng mặt hàng.
Năng lực vị giác của công nhân nhà máy hoa quả và chế biến thực phẩm.
Tất cả mọi người đều là người chủ số phận của mình. Vì vậy, hãy tranh thủ tham gia , thử sức với những nghề hiện có để nhanh chóng "tìm ra mình" và thích ứng với nghề.
"Hãy chăm chỉ trau dồi tri thức và kỉ năng, rồi sinh ra trong rèn luyện, bạn sẽ phát hiện ra những điều chưa biết và cần biết. Đó chính là cái lý thực hành sinh ra hiểu biết"
(Rembrandt)
" Trong thiên hạ không có người bất tài, chỉ có những người không tìm ra đúng sở trường của mình"
5. Truyền thống nghề nghiệp gia đình với việc chọn nghề:
Nghề truyền thống là nghề được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác với những kinh nghiệm và bí quyết riêng của một nghề trong một địa phương hoặc một gia đình.
Nếu chọn nghề truyền thống thì sẽ tiếp thu được nhiều kinh nghiệm từ các thế hệ trước để lại.
Thảo luận
Em hãy kể tên các làng nghề truyền thống mà em biết và nêu đặc điểm chung của các làng nghề là gì?
A�nh hưởng của nghề truyền thống với việc chọn nghề?
Thụy Sĩ: dòng họ Bermoulli
Đức: dòng họ nhạc sĩ Bach
Pháp: gia đình Curie
Những dòng họ quang vinh:
b) Các làng nghề truyền thống:
Nghề khảm chạm ở huyện Chương Mỹ (Hà Tây)
Nghề in tranh dân gian Đông Hồ (Bắc Ninh)
Gốm sứ Bát Tràng (Hà Nội)
Nghề chạm đá Ngũ Hành Sơn (Đà Nẳng).

Làng nghề gốm sứ Bình Dương.
Khu công nghiệp Bát Tràng.
c) Xây dựng khu công nghiệp nghề truyền thống:
Phiếu điều tra
TÌM HIỂU NĂNG LỰC VÀ TRUYỀN THỐNG NGHỀ NGHIỆP GIA ĐÌNH CỦA HỌC SINH
Em hãy kể rõ nghề của bố, mẹ, anh, chị, ông bà?
Em có dự định sau này sẽ theo nghề của bố mẹ, anh chị hay không? Vì sao?
Em thường được điểm cao ở môn học nào?
Em hãy kể một số hoạt động ngoài giờ học ở nhà trường?
Vào những ngày nghĩ em thường làm gì?
TROÏNG TAÂM CUÛA CHUÛ ÑEÀ
Muốn thành đạt trong nghề và tha thiết yêu nghề, học sinh phải lựa chọn cho mình một nghề hợp với năng lực và sở trường của mình.
Tuy nhiên, nếu chọn cho mình nghề của ông bà, bố mẹ hoặc nghề truyền thống của địa phương , bản thân sẽ tiếp thu được vốn kinh nghiệm mà cha ông đã tích lũy được, giúp ta rút ngắn được đường đi.
11-11-2006