MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
- Mô tả sơ lược quá trình tái bản của DNA, kết quả
và ý nghĩa di truyền của tái bản DNA.
- Nêu được khái niệm phiên mã.
- Nêu được khái niệm mã di truyền, đặc điểm và ý
nghĩa của mã di truyền.
- Nêu được khái niệm dịch mã.
- Nêu được mối quan hệ giữa DNA – RNA – protein –
tính trạng thông qua phiên mã, dịch mã và ý nghĩa
di truyền của mối quan hệ này.
- Vận dụng kiến thức “từ gene đến tính trạng”, nêu
được cơ sở của sự đa dạng về tính trạng của các
loài.
- Nêu được khái niệm, ý nghĩa và tác hại của đột

BÀI 34:
TỪ GENE ĐẾN TÍNH
TRẠNG

Gene nằm trong
nhân tế bào của
sinh vật nhân
thực, bằng cách
nào mà gene có
thể tao ra sản
phẩm protein ở
tế bào chất của
tế bào?

gene

Nhân
tế bào

Tế bào
chất

I. TÁI BẢN DNA

Quan sát hình sau và tiến hành trả lời
các câu hỏi:

1: Quan sát hình 34.1:
a) Nêu kết quả của quá trình tái bản
b) Chỉ ra chi tiết thể hiện DNA tái bản
theo nguyên tắc bán bảo toàn.

a) Kết quả: một phân tử DNA mẹ → tái bản → hai phân tử
DNA con giống nhau và giống phân tử DNA mẹ.

b) Nguyên tắc bán bảo toàn thể hiện ở chỗ: phân tử
DNA con chứa 1 mạch của phân tử DNA mẹ và một mạch

Xem VIDEO sau và tiến hành trả lời
các câu hỏi:

2. Quan sát hình 34.2 cho biết:
a) Mạch mới được tổng hợp theo
chiều nào?
b) Mô tả quá trình tái bản DNA.

2. Quan sát hình
34.2 cho biết:
a) Mạch mới được
tổng hợp theo
chiều nào?
b) Mô tả quá trình
tái bản DNA.

a. Mạch
mới được
tổng hợp
theo
chiều
5'3'.

- Mở đầu: tháo
xoắn, phá vỡ liên
kết hydrogen để
tách hai mạch
của phân tử DNA.

2. Quan sát hình
34.2 cho biết:
a) Mạch mới được
tổng hợp theo
chiều nào?
b) Mô tả quá trình
tái bản DNA.

- Kéo dài: tổng
hợp mạch mới
dựa trên trình tự
DNA mạch khuôn
theo nguyên tắc
bổ
sung.
- Kết
thúc: 2 phân
tử DNA con được
hình thành.

Nêu ý nghĩa của quá trình tái bản
DNA.

Tái bản DNA đảm bảo tính ổn định
về vật chất di truyền qua các thế
hệ tế bào và cơ thể.

Sự tái bản DNA diễn ra theo những nguyên tắc nào?

Một đoạn mạch DNA có cấu trúc như sau:
Mạch 1: -A-G-T-C-C-T| | | | | |
Mạch 2:-T-C-A-G-C-AViết cấu trúc của 2 đoạn DNA con được
tạo thành sau khi đoạn mạch DNA mẹ nói
trên kết thúc quá trình tái bản?

Em có biết

Tại mỗi chạc tái bản, một mạch DNA được tổng hợp liên tục, mạch còn
lại được tổng hợp gián đoạn thành các đoạn ngắn (đoạn Okazaki). Sau
đó, các đoạn Okazaki liền kề sẽ được nối vào nhau tạo thành mạch DNA
liên tục. Để tổng hợp mạch DNA mới thì enzyme DNA polymerase cần có
đoạn mồi RNA. Do đó, ở mạch tổng hợp liên tục và mỗi đoạn Okazaki
của mạch tổng hợp gián đoạn sẽ có đoạn mồi RNA được tổng hợp. Đoạn
mồi RNA sẽ bị loại bỏ và thay thế bằng đoạn DNA. Tuy nhiên, ở tế bào
sinh dưỡng của sinh vật nhân thực đa bào, phía hai đầu tận cùng của
phân tử DNA mạch thẳng, đoạn mồi RNA bị loại bỏ nhưng đoạn DNA
thay thế không được tổng hợp. Do vậy, phân tử DNA sẽ bị ngắn đi qua
mỗi lần tái bản. Điều này là một trong các nguyên nhân dẫn đến sự già
hoá của tế bào.