Banner-baigiang-1090_logo1
Banner-baigiang-1090_logo2

Tìm kiếm theo tiêu đề

Tìm kiếm Google

Quảng cáo

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 036 286 0000
  • contact@bachkim.vn

Bài 7. Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trần Văn Lâm
Ngày gửi: 17h:47' 26-01-2015
Dung lượng: 1.0 MB
Số lượt tải: 206
Số lượt thích: 0 người
trạng nguyên lê ích mộc
niềm tự hào của chúng ta
(ĐTN): Theo gia phả Lê tộc để lại thì Lê Ích Mộc sinh ngày mồng 2 tháng 2 năm 1458 tại làng Ráng, huyện Thủy Đường Phñ Kinh M«n TrÊn H¶i D­¬ng nay lµ lµng v¨n hãa Thanh l·ng x· Qu¶ng Thanh HuyÖn Thñy Nuyªn thµnh phè H¶i Phßng .Bậc khởi tổ là cụ Lê Văn Hộ từ đất Tây kinh Thanh Hoá đến đây sinh cơ lập nghiệp. Đến đời thứ ba kết quả mối tình giữa cụ Lê Văn Quang và bà Nguyễn Thị Lệ sinh thành ra Lê Ích Mộc. Theo sinh đồ Lê Tuấn Mậu trong: “Tiểu sử thiền sư chùa Thanh Lãng” soạn năm 1597 cho biết: Dưới triều Lê Thánh Tông, ở làng Ráng, huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương, có một người nối nghiệp nho, tư giam hiếu thảo, họ Lê tên Quang, vợ là Nguyễn Thị Lệ, cửa nhà thanh bần, kính sư sùng phật, hay giúp đỡ người nghèo khó. Một đêm kia vợ chồng nằm chiêm bao thấy quan âm bồ tát cho một đoá hoa sen và một bài thơ:
                                
  Phật cho Lê thị một bông sen
                                Hiển thách nghìn thu dậy tiếng khen
                                Đích xác sang năm sinh quý tử
                                Danh lừng tam giáo gọi ơn trên.
        Hôm sau, vợ chồng nói chuyện với nhau lấy làm vui mừng. Từ ngày ấy, bà Lệ có mang và sinh hạ được một người con trai mặt vuông, tai lớn đặt tên là Lê Ích Mộc.
         Tục truyền rằng thủa nhỏ Lê Ích Mộc là cậu bé thông minh, ham học và ngoan ngoãn, được bà con làng trên xóm dưới yêu quý. Hàng ngày, sau những buổi phụ giúp cha mẹ, cậu bé Lê Ích Mộc thường hay tới chùa Ráng, giúp đỡ các vị tăng ni quýet dọn nhà cửa, xới đất trồng cây, nghe nhờ văn sách và chăm chỉ học hành, nghe nhờ văn sách.
 Cảm động trước tấm lòng say mê, hiếu học, nhà chùa đã nhận cậu Lê Ích Mộc vào làm đệ tử, kèm cặp thêm kinh sử. Ngày ngày ăn chay niệm Phật. Lê Ích Mộc vẫn giành thời gian cho đèn sách. Đêm đêm, dưới ánh sáng lập loè của đom đóm hay dưới ánh sáng mờ nhạt của ánh trăng khuya, ông lấy mâm cát làm sách học. Lê Ích Mộc chăm chỉ dùi mài kinh sử. Ông lấy cát đổ lên mâm xoa phẳng, dùng ngón tay viết chữ lên đó để học, ghi nhớ rồi xoá đi. Đó là cách học “nhập tâm” giúp người ta nhớ lâu, hiểu kỹ. Ích Mộc cho rằng: Việc học là việc khó nhưng không vì thế mà không học. Mỗi người hãy tùy theo khả năng của mình mà chọn học. Bởi thế mà ông đã lừng danh trong là người nhớ lâu hiểu kỹ. Tài học của ông sách Đại Việt đỉnh nguyên có ghi: “Tam công túc học đáo Kim cang” tức là sau ba năm đã thông hiểu đầy đủ giáo lý, giáo pháp của bộ kinh Kim cương.
 Ngày ngày ăn chay niệm phật, chăm chỉ sách đèn, ông gần gũi dân làng, chỉ bảo họ cách làm ăn, làm thuốc chữa bệnh cho dân, hướng dẫn từ công việc cấy cày đồng áng đến cắm đăng đan lưới cho dân bắt tôm, cá. Sau những kỳ đi giảng kinh ở những vùng xa trở về, ông thường đem về những giống cây lạ phân phát cho dân làng trồng, đã cung cấp nguồn gỗ chủ yếu để dựng chùa, làm nhà cửa.
        Sống nơi cửa thiền sân phật, Lê Ích Mộc luôn thông cảm sâu sắc với những khó khăn của dân làng, ông khuyên mọi người hứơng về cửa phật với lòng thành tâm của chính mình chứ không phải bằng những nghi lễ tốn kém. Không chỉ là một vị tăng sư chuyên tâm hằng dương phật pháp, mà ông còn là người am hiểu sâu sắc giáo lý Khổng tử, Mạnh tử, tỏ tường sâu trình các phép thần thông huyền bí của Đạo Giáo, Lão, Trung. Ông kế thừa được truyền thống “Nhập thế gia trụ Phật pháp” của các thiền sư nổi tiếng như Vạn Hạnh, Đạo hạnh, Minh không... Chính nhờ các phương thuật huyền bí kết hợp với sự am hiểu về y học, thiên văn, chiêm tinh, lý số... của Lê Ích Mộc mà ngôi chùa Ráng đã trở thành một sơn môn lẫy lừng.
 Sách “Đại Việt sử ký toàn thư” chép: “Mùa xuân tháng hai năm Nhâm Tuất niên hiệu Cảnh Thống 5 (1502) đời Lê Hiến Tông, triều đình mở hội thi kén người tài, một lần nữa, Lê Ích Mộc quyết tâm rùi mài kinh sử ứng thi những mong đem trí tài giúp nước. Khoa thi năm ấy sĩ tử đi ứng thi có mấy mươi ngàn người, triều đình chọn lấy đỗ 61 người có bài thi xuất sắc nhất, trong đó Lê Ích Mộc một người làng Ráng, huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, đạo Hải Dương đỗ Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ nhất danh (Trạng nguyên), Lê Sạn đỗ Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ nhị danh (Bảng nhãn), Nguyễn Văn Thái đỗ Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ tam danh (Thám Hoa). Khi duyệt bài văn của Lê Ích Mộc nhà vua vô cùng sửng sốt khen ngợi và mến phục tài văn chương của ông bèn sai ông đọc bài “chế thư” của mình trước các ông nghè tân khoa. Hai tay Lê Ích Mộc nâng lư hương đang bốc cháy rừng rực làm bỏng rộp hết cả da tay mà không biết.
Sau khi đỗ Trạng nguyên, Lê Ích Mộc bước vào cuộc đời làm quan trong giai đoạn thịnh trị của triều Lê sơ không còn nữa. Từ sau đời vua Hiến Tông ngắn ngủi, các vua chúa cháu chắt của nhà Lê từ Uy Mục, Tương Dực trở đi đều biến ngai vàng thành cỗ xe hưởng lạc, tiến vào con đường xa hoa, thoái hoá cực độ trên mồ hôi, nước mắt và cả xương máu của nhân dân lao động. Mâu thuẫn trong xã hội trở nên sâu sắc. Lê Ích Mộc sinh ra và lớn lên ở vùng đất lam lũ, sống trong sự đùm bọc của bà con lao động nên ông rất hiểu và thông cảm sâu sắc với đời sống nhân dân nơ thôn dã; đồng thời chịu ảnh hưởng của thuyết “từ bi hỷ xả”, lý “vô chấp”, lẽ “vô thường”, “vô ngã” của nhà Phật. Ông thường hay giúp đỡ người nghèo, khuyên mọi người làm việc thiện, phát huy truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc.
 Năm 1527, nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê. Mạc Đăng Dung xưng vương. Trong giai đoạn đầu, vương triều mới có nhiều cải cách tiến bộ, được đông đảo nhân dân ủng hộ. Đông các đại học sỹ triều Lê là Thám hoa Phạm Văn Thái bạn đồng khoa với Trạng nguyên Lê Ích Mộc là một trong số cựu thần trí thức đầu tiên ủng hộ Mạc Đăng Dung và tiến cử Lê Ích Mộc với Đăng Dung. Ông hăm hở bỏ tài trí, hiểu biết ra giúp triều đại mới mong muốn thực hiện ý nguyện của mình là làm cho quốc thái dân an. Nhưng chỉ sau khi Đăng Dung,Đăng Doanh qua đời, mâu thuẫn trong nội bộ vương triều Mạc trở nên gay gắt, tình hình có lúc nguy ngập, một số cựu thần có uy tín như cha con Lê Bá Lý, Nguyễn Thuyến đã bỏ Mạc theo Lê, dân tình hoang mang không biết theo ai, nên mặc dù làm quan đến chức Tả thị lang, đứng hàng thứ ba sau Thượng thư, Tham tri nhưng Trạng nguyên cảm thấy chán ngán đã “treo ấn từ quan” về trí sĩ tại quê nhà. Nhớ thủa hàn vi, Lê Ích Mộc bỏ tiền ra tu sửa, mở mang chùa Ráng, lấy tên chữ là Diên Phúc tự và mở trường dạy học, đào tạo nhân tài cho quê hương đất nước. Với tên chùa Diên Phúc tự, phải chăng ông muốn ghi nhớ về nhân duyên phúc trạch mà trời, Phật ban cho ông trong nghiệp đời thi cử, hay là lời cầu mong duyên trời, phúc Phật đến với mọi người, mọi nhà với làng quê yêu dấu?
Là người nổi tiếng có học vấn sâu rộng , có đạo đức mẫu mực, Lê Ích Mộc còn là bậc thầy giáo tận tuỵ với nghề nghiệp, yêu thương học trò. Không chỉ luyện rèn học trò ông thường khuyên dạy dân làng cách sống, cách cư xử sao cho hoà thuận, ấm êm. Ngôi chùa Diên Phúc và từ chỉ Thanh Lãng nhờ có Lê Ích Mộc mà trở thành trung tâm đào tạo nhân tài và giáo hoá cả một vùng rộng lớn của huyện Thủy Đường.
  Không ỷ lại là một nhà sư, một trí sĩ, ông đã tích cực cùng với dân làng Ráng khai phá vùng đầm lầy ven sông, trồng cây gây rừng. Lê Ích Mộc thân trồng một rừng Lim xanh tốt, nhân dân địa phương được hưởng lợi hết đời này qua đời khác. Vết tích rừng lim quan “Trạng” xưa nay còn đó...Nhờ có rừng lim này mà nhân dân địa phương có nguyên liệu tại chỗ để trùng tu Diên Phúc tự, xây đền Diên Thọ, mở rộng Từ văn, xây đình Hoàng Giáp, chùa Lốt, chùa Vang... 



Ngày 15 tháng 2 năm 1538, Lê Ích Mộc qua đời tại quê nhà hưởng thọ 80 tuổi. Mộ phần của ông ngự tại rừng lim quan Trạng thuộc xóm Sỏi, thôn Thanh Lãng. Lăng mộ quan Trạng đã trải qua hàng trăm năm trường tồn và luôn được tôn tạo, bảo vệ và trở thành một di sản văn hoá vượt khuôn khổ của một dòng họ, của một làng, một xã mà trở thành tài sản của một đất nước. Lăng mộ đã được Bộ văn hóa thông tin xếp hạng di tích lịch sử. Rừng lim quan Trạng trồng xưa đã hoá thân vào các công trình công cộng của làng, của xã và thay thế vào đó là rừng bạch đàn xanh tốt đêm ngày rì rào tiếng reo vui.
        Cuộc đời và sự nghiệp của Trạng nguyên Lê Ích Mộc là tấm gương sáng cho các thế hệ nối tiếp nhau phấn đấu học tập. Bởi ông chính là hiện thân của tinh thần vượt khó, ham học hỏi để vươn tới đỉnh cao của trí tuệ. Ông mãi mãi xứng đáng là niềm tự hào, là biểu tượng của truyền thống hiếu học của nhân dân Thuỷ Nguyên nói riêng và Thành phố Hải Phòng nói chung./.            
Hiện nay để tưởng nhớ công lao của trạng nguyên Lê ích Mộc cán bộ nhân dân huyện Thủy Nguyên và thành phố Hải Phòng đã tổ chức nhiều cuộc trung tu tôn tạo như Tp Hải phòng đầu tư 20 tỷ đồng để trùng tu mộ trạng và khôi phục rừng lim quan trạng
Huyện Thủy Nuyên tổ chức các cuộc hội thảo về TN Lê ích Mộc
Thầy trò trường THCS, tiểu Học Quảng Thanh, THPT Lê ích Mộc .luôn luôn phấn đấu đạt nhiều kết quả cao , xứng danh quê hươg TN Lê ích Mộc
Chúng ta hãy chăm ngoan
học hành làm việc hết minh để xứng
danh con cháu trạng nguyên
Lê ích Mộc
 
Gửi ý kiến