Tiết 1

 Nêu được nguyên nhân, tác hại của ô nhiễm,
xói mòn đất.
 Nêu được một số biện pháp chống ô nhiễm,
xói mòn đất.
 Đề xuất, thực hiện được việc làm giúp bảo vệ
môi trường đất và vận động những người
xung quanh cùng thực hiện.

Hình 1 mô tả hiện
tượng gì?

Hình 1 mô tả hiện tượng xói mòn
đất do vùng đất này không có
thực vật che phủ,…

Nguyên nhân gây ô nhiễm đất
Quan sát, đọc thông tin trong hình từ 2 đến 8 và cho
biết:
o Nguyên nhân nào gây ô nhiễm đất do con người?
o Nguyên nhân nào gây ô nhiễm đất do tự nhiên?

Hình 2: Sử dụng phân bón hoá học không hợp
lí.

Hình 3: Phun quá nhiều thuốc trừ sâu.

Hình 4: Hoá chất không được xử lí

Hình 5: Rác thải không được xử lí.

Hình 6b: Đất bị nhiễm mặn.

Hình 7: Cháy rừng cũng là một trong những
nguyên nhân gây ô nhiễm, thoái hoá đất.

Hình 8: Núi lửa phun trào nham thạch.

 Sử dụng phân bón hoá học
không hợp lí,
 Phun quá nhiều thuốc trừ sâu,
 Hoá chất không được xử lí,
 Rác thải không được xử lí,
 Cháy rừng do một số hoạt
động của con người.

 Đất bị nhiễm mặn,
 Cháy rừng do sét đánh,
 Núi lửa phun trào.

Nguyên nhân gây ô nhiễm đất:
 Nguyên nhân do con người: sử dụng không hợp
lí phân bón hoá học và thuốc bảo vệ thực vật
trong nông nghiệp; các chất ô nhiễm từ chất thải
do hoạt động công nghiệp, xây dựng và sinh
hoạt; cháy rừng do một số hoạt động của con
người;...
 Nguyên nhân do tự nhiên: nhiễm mặn, nhiễm
phèn; cháy rừng do sét đánh, núi lửa phun trào;...

Những nguyên nhân nào gây ô nhiễm đất ở địa phương
em? Chia sẻ với bạn.

Nguyên nhân gây xói mòn đất
Đọc thông tin,
quan sát hình
dưới đây và
cho
biết
những nguyên
nhân gây xói
mòn đất.

Hình 9a: Rừng
phủ xanh cây.

Hình 9b: Sau khi
rừng bị chặt, có
hiện tượng xói
mòn đất.

Hình 10: Mưa to,
lũ lụt gây ra xói
mòn đất.

Hình 11: Theo
thời gian, đất bị
xói mòn do gió.

Chia sẻ với bạn những nguyên nhân khác gây xói mòn đất

Nguyên nhân gây xói mòn đất:
chặt phá rừng; bão, lũ, gió và
địa hình dốc,...

Tiết 2

Em tập làm nhà khoa học.

 Đất ở khay 1 trôi nhanh nhất vì không có thực vật
che phủ.
 Đất ở khay 2 có cây che phủ nên trôi chậm nhất.
 Đất ở khay 3 trôi chậm thứ hai do có các bậc thang
giữ nước.

Tác hại của ô nhiễm đất và xói mòn đất
Đọc thông tin dưới đây, chia sẻ với bạn về những tác hại của ô
nhiễm và xói mòn đất.

 Ô nhiễm đất gây ra những ảnh hưởng
không tốt đến đất, nguồn nước, sức khoẻ
con người và sinh vật.
 Xói mòn đất làm cho đất mất chất dinh
dưỡng dẫn đến giảm năng suất cây trồng,
gia tăng lũ lụt và làm mất đất canh tác, đất
ở,...

Tiết 3

Em tập làm nhà khoa học
 Thu thập thông tin về những nguyên nhân, tác hại của ô nhiễm
đất và xói mòn đất qua sách, báo, in-tơ-nét.
 Lập bảng theo gợi ý và chia sẻ với bạn.

STT

1

Nguyên nhân

Tác hại

Sử dụng phân bón Các hóa chất
và hóa chất trong trong đất gây
nông nghiệp.
hại đến môi
của các loài
thực vật.

có thể tích tụ
ô nhiễm, làm
trường sống
động vật và

Biện pháp
Sử dụng thiên địch diệt trừ sâu
hại.
Dùng phân bón sinh học, thuốc
trừ sâu sinh học.

2

Rác thải và xử lý Chất thải có thể chứa các Ứng dụng công nghệ sinh học
chất thải không hóa chất độc hại và chất ô trong việc xử lý rác thải sinh
hiệu quả.
nhiễm khác có thể thấm hoạt.
vào đất.

3

Khai thác rừng bừa Không còn rừng giữ đất 
bãi.
mưa, lũ quét khiến đất bị
xói mòn.
Các loài động vật trong
rừng không có chỗ trú ngụ.
Không khí bị ô nhiễm.

Tăng cường trồng rừng và bảo
vệ rừng.
Tăng cường quản lí khai thác
rừng.

Một số biện pháp bảo vệ môi trường đất
 Dựa vào thí nghiệm ở trang 12 về nguyên nhân gây xói mòn đất,
quan sát các hình dưới đây và cho biết một số biện pháp bảo vệ
môi trường đất.

Hình 15: Phân
loại, xử lí rác thải.

Hình 16: Trồng cây,
gây rừng, phủ xanh
đồi trọc.

Hình 17: Làm
ruộng bậc thang.

Hình 18: Trồng các
sản phẩm nông
nghiệp sạch, sử
dụng phân bón
hữu cơ.

Nêu những việc làm khác để bảo vệ môi trường đất.

 Để bảo vệ môi trường đất, cần sử dụng
hợp lí phân bón hoá học, tăng cường sử
dụng phân bón hữu cơ, trồng rừng và
khai thác rừng hợp lí, làm ruộng bậc
thang, xử lí rác thải theo quy định,...

Tiết 4

Em tập làm tuyên truyền viên
a) Viết hoặc vẽ tranh tuyên truyền bảo vệ môi trường đất và chia
sẻ với bạn theo các nội dung sau:
 Nguyên nhân, tác hại của ô nhiễm đất và xói mòn đất.
 Một số việc cần làm để bảo vệ môi trường đất.
 Những việc em và mọi người xung quanh đã làm để bảo vệ
môi trường đất.
b) Vận động người thân và cộng đồng cùng bảo vệ môi trường
đất.