Nêu các cấp độ tổ chức
sống mà em đã học. Tại
sao nói tế bào là đơn vị
cơ sở của sự sống?

Tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống vì:
 Tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sống.
 Tế bào là đơn vị chức năng của mọi cơ thể sống.

Phần

1

SINH HỌC TẾ BÀO
Chương I THÀNH PHẦN HÓA
HỌC CỦA TẾ BÀO

BÀI 4:

KHÁI QUÁT VỀ TẾ BÀO

?I

HỌCTHUYẾT
THUYẾT
BÀO
KHÁI QUÁTI .HỌC
TẾTẾ
BÀO
Muốn quan sát tế bào ta thường sử dụng dụng cụ gì? Vì sao?
Vì tế bào thường có kích
thước rất nhỏ mà mắt thường
không thể quan sát được.

I. HỌC THUYẾT TẾ BÀO
Robert Hooke
- 1635 - 1703
- Là một nhà khoa học người Anh.
- Người đầu tiên nhìn thấy tế bào.
 Năm 1665, Robert Hooke đã sử dụng kính
hiển vi quang học do ông phát minh để quan
sát các lát mỏng từ vỏ bần của cây sồi (Các TB
đã chết), ông đã quan sát thấy vỏ bần được
cấu tạo từ các khoang rỗng nhỏ.

I. HỌC THUYẾT TẾ BÀO
Antonie Van Leeuwenhoek
- 1632 - 1723
- Người Hà Lan.
 Năm 1670, Antonie van Leeuwenhoek mô tả
các tế bào sống khi ông quan sát thấy nhiều
nguyên sinh vật trong một giọt nước ao
Ông là người đầu tiên quan sát thấy vi khuẩn
và nguyên sinh động vật.

I. HỌC THUYẾT TẾ BÀO

Matthias Jakob Schleiden

Theodor Schwann

Rudolf Virchow

13 / 10 / 1821 - 5 / 9 / 1902
7/12/1810 -11/1/1882.
- 5/4/1804 – 23/6/1881
Bác sĩ người Đức
Nhà động vật học Đức
Nhà thực vật học người Đức 
Người đồng sáng lập ra thuyết TB. Người đồng sáng lập ra thuyết TB.
Người đồng sáng lập
ra thuyết TB.

Khoảng giữa thế kỷ XIX, ba nhà khoa học là Matthias
Schleiden và Theodor Schwann và Rudolf Virchow sau khi
quan sát cấu tạo của nhiều loại tế bào thực vật và động
vật đã nhận thấy các sinh vật đều có cấu trúc tế bào
giống nhau và họ đưa ra các học thuyết tế bào đầu tiên.

I. HỌC THUYẾT TẾ BÀO
Có ý kiến cho rằng: “Lịch sử nghiên cứu tế bào gắn liền với
lịch sử phát triển kính hiển vi”. Ý kiến của em thế nào?

I - KHÁI QUÁT HỌC THUYẾT TẾ BÀO:

Rudolf Virchow
Theodor Schwann
Matthias Jakob Schleiden
 
13 / 10 / 1821 - 5 / 9 / 1902
7/12/1810 -11/1/1882.
- 5/4/1804 – 23/6/1881
Bác sĩ người Đức
Nhà động vật học Đức
Nhà thực vật học người Đức 
Người đồng sáng lập ra thuyết TB. Người đồng sáng lập ra thuyết TB.
Người đồng sáng lập
ra thuyết TB.

 Đồng ý với ý kiến: Vì kính hiển vi ngày càng được cải tiến, độ phóng đại
của chúng càng lớn thì các nhà khoa học càng có thể quan sát được
các tế bào một cách rõ nét hơn, kĩ càng hơn, từ đó nghiên cứu sâu
hơn về chúng.

- KHÁI QUÁT
HỌCI THUYẾT
TẾ BÀOHỌC THUYẾT TẾ BÀO:
Nội dung của
học thuyết tế bào

Tất cả các sinh vật đều
được cấu tạo từ tế bào.

Tế bào là đơn vị cơ sở
của cơ thể sống.

Các tế bào được sinh ra
từ các tế bào có trước
bằng cách phân chia tế
bào.

I. HỌC THUYẾT TẾ BÀO
 Đến thế kỉ XX, nhờ ứng dụng kính hiển vi điện tử, phương pháp
lai tế bào, cùng với sự phát triển của sinh học phân tử, học thuyết tế
bào được bổ sung:
DNA là vật chất di truyền của tế bào
Thành phần hóa học của các tế bào tương tự nhau
Hoạt động sống của tế bào là sự phối hợp hoạt động của nhiều
bào quan trong tế bào

II. TẾ BÀO LÀ ĐƠN VỊ CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG
CỦA CƠ THẾ SỐNG
1. Tế bào là đơn vị cấu trúc

Kể tên những loại tế bào mà
em đã học?

I

II. KHÁI
TẾ
BÀO
LÀ
ĐƠN
VỊ CẤU
TRÚC
VÀ CHỨC NĂNG
TẾ BÀO
LÀ
VỊ
CẤU
TRÚC
VÀ
QUÁT
VỀĐƠN
HỌC
THUYẾT
TẾ BÀO
CHỨC NĂNG CỦA
CƠCƠ
THỂTHẾ
SỐNG
CỦA
SỐNG

1. Tế bào là đơn vị cấu trúc

Tế bào nhân sơ
(tế bào vi khuẩn )

Tế bào nhân thực
(tế bào TV và ĐV)

II. TẾ BÀO LÀ ĐƠN VỊ CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG
CỦA CƠ THẾ SỐNG
1. Tế bào là đơn vị cấu trúc

II. TẾ BÀO LÀ ĐƠN VỊ CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG
CỦA CƠ THẾ SỐNG
1. Tế bào là đơn vị cấu trúc
SV đơn bào

Sinh vật nào là đơn bào,
đa bào? Phân biệt sinh
vật đơn bào, đa bào.

SV đa bào

I

II. KHÁI
TẾ
BÀO
LÀ
ĐƠN
VỊ CẤU
TRÚC
VÀ CHỨC NĂNG
TẾ BÀO
LÀ
VỊ
CẤU
TRÚC
VÀ
QUÁT
VỀĐƠN
HỌC
THUYẾT
TẾ BÀO
CHỨC NĂNG CỦA
CƠCƠ
THỂTHẾ
SỐNG
CỦA
SỐNG

1. Tế bào là đơn vị cấu trúc
- VD: Tế bào mô giậu ở lá  thực
hiện quá trình quang hợp

- VD: Tế bào cơ tim ở động vật  có khả
năng co giãn tạo nên sự co bóp cơ tim

II. TẾ BÀO LÀ ĐƠN VỊ CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG
CỦA CƠ THẾ SỐNG
 Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào, các hoạt động sống của
cơ thể (chuyển hóa vật chất và năng lượng, sinh trưởng và phát
triển, sinh sản....) đều diễn ra trong tế bào
 Các sinh vật đơn bào: cơ thể cấu tạo từ 1 tế bào: đảm nhận chức
năng của một cơ thể.
 Các sinh vật đơn bào: cơ thể cấu tạo từ nhiều tế bào: hoạt động
sống của cơ thể là sự phối hợp hoạt động của các tế bào khác nhau.

II. TẾ BÀO LÀ ĐƠN VỊ CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG
CỦA CƠ THẾ SỐNG
2. Tế bào là đơn vị chức năng của mọi sinh vật sống
Tên tế bào
Tế bào thần kinh
Tế bào gan
Tế bào cơ
Tế bào hồng cầu
Tế bào biểu mô
ruột
Tế bào xương

Chức năng

Nêu tên và chức
năng của một số
loại tế bào trong
cơ thể người?

II. TẾ BÀO LÀ ĐƠN VỊ CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG
CỦA CƠ THẾ SỐNG
2. Tế bào là đơn vị chức năng của mọi sinh vật sống
Tên tế bào

Chức năng

Tế bào
thần kinh

Cấu tạo nên hệ thần kinh, có chức năng dẫn truyền xung
thần kinh, điều hòa phối hợp các hoạt động của cơ thể

Tế bào gan

Cấu tạo nên gan, có rất nhiều chức năng như thải độc, tiêu
hoá, tổng hợp các chất, dự trữ vitamin và khoáng chất

Tế bào cơ

Cấu tạo nên bắp cơ, có chức năng co rút tạo nên sự vận
động.

II. TẾ BÀO LÀ ĐƠN VỊ CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG
CỦA CƠ THẾ SỐNG
2. Tế bào là đơn vị chức năng của mọi sinh vật sống
Tên tế bào

Chức năng

Tế bào
hồng cầu

Tham gia cấu tạo nên máu, chức năng vận chuyển các
chất dinh dưỡng và chất khí (oxygen và CO2 ), ...

Tế bào biểu Tham gia cấu tạo nên ruột, có chức năng tiêu hoá và hấp
mô ruột
thụ chất dinh dưỡng.
Tế bào
xương

Cấu tạo nên hệ xương, có chức năng bảo vệ, nâng đỡ cơ
thể.

KHÁI QUÁT VỀ TẾ BÀO
Tất cả các sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào.
Các tế bào là đơn vị cơ sở của cơ thể sống.

Nội dụng học
thuyết tế bào

Tất cả các tế bào được sinh ra từ các tế bào trước
đó bằng cách phân chia tế bào.
Các tế bào có thành phần hoá học tương tự nhau,
có vật chất di truyền là DNA

Khái quát
tế bào

Hoạt động sống của tế bào là sự phối hợp hoạt
động của các bào quan trọng tế bào.

Tế bào là đơn vị cấu
trúc và chức năng
của cơ thế sống

Mọi sinh vật sống đều được cấu tạo từ tế bào, các
hoạt động sống của cơ thể đều diễn ra trong tế
bào.

BÀI TẬP
Câu 2: Người đầu tiên quan sát thấy tế bào là ai?

A. Robert
Hooke

B. Matthias
Schleden

C. Theodor
Schwann

D. Rudolf
Virchow

BÀI TẬP
Câu 3: Tất cả các sinh vật đều được cấu
tạo từ?

A. Mô

B. Cơ quan

C. Hệ cơ quan

D. Tế bào

BÀI TẬP
Câu 4: Trong các cấp độ tổ chức sống sau
đây, cấp độ nào là lớn nhất?

A. Quần thể

B. Cơ thể

C. Hệ cơ quan

D. quần xã

BÀI TẬP
Câu 5: Cơ thể đơn bào và cơ thể đa bào
khác nhau chủ yếu ở điểm nào?

A. Hình dạng.

B. Màu sắc.

C. Kích thước.

D. Số lượng tế
bào tạo thành.

BÀI TẬP
Câu 6: Đơn vị cơ sở của cơ thể
sống là?

A. cơ quan.

B. cơ thể.

C. Tế bào.

D. Hệ cơ quan.

BÀI TẬP
Câu 7: Cơ thể nào sau đây là cơ
thể đơn bào?

A. Con chó.

B. Amíp.

C. Con cua.

D. Con ốc sên.

BÀI TẬP
Câu 8: Sinh vật nào sau đây thuộc nhóm
sinh vật đơn bào?

A. Thực vật

B. Vi khuẩn

C. Động vật

D. Nấm rơm

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn tập bài cũ
Chuẩn bị bài tiếp theo