ĐỊA LÍ 5

BÀI 3: KHÍ HẬU VÀ SÔNG NGÒI ( TIẾT 1)
Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_
A. Hoạt động cơ bản

*Làm việc với quả địa cầu

a. Nhớ lại các kiến thức đã học ở lớp 3 về tên và đặc điểm của các đới khí hậu.
Tên và đặc điểm của các đới khí hậu:

* Nhiệt đới: nóng quanh năm.

* Ôn đới: khí hậu ôn hòa, có đủ bốn mùa.

* Hàn đới: rất lạnh, quanh năm đóng băng ở hai cực của Trái Đất.

Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_
A. Hoạt động cơ bản

*Làm việc với quả địa cầu

b. Chỉ trên quả Địa cầu và nói tên các đới khí hậu ở bán cầu Bắc và bán cầu Nam
Từ đường xích đạo nằm giữa quả Địa cầu chia làm hai miền: bán cầu Bắc và bán cầu Nam.

- Miền trên là bán cầu Bắc: từ đường xích đạo đến chí tuyến Bắc có đới khí hậu là nhiệt đới; từ chí tuyến Nam đến vòng Bắc cực có đới khí hậu là ôn đới; từ vòng Bắc cực đến cực Bắc có đới khí hậu là hàn đới.

- Miền dưới là bán cầu Nam: từ đường xích đạo đến chí tuyến Nam có đới khí hậu là nhiệt đới; từ chí tuyến Bắc đến vòng Nam cực có đới khí hậu là ôn đới; từ vòng Nam cực đến cực Nam có đới khí hậu là hàn đới.
A. Hoạt động cơ bản

*Làm việc với quả địa cầu

c. Chỉ vị trí của Việt Nam trên quả Địa cầu và cho biết nước ta nằm ở đới khí hậu nào.
_Việt Nam ở Đông Nam Á và nằm ở đới khí hậu là nhiệt đới._

d. Ở đới khí hậu đó, nước ta có khí hậu nóng hay lạnh..

_Ở đới khí hậu đó, nước ta có khí hậu nóng._
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi

_a) Đọc kĩ đoạn hội thoại dưới đây_

_b) Hỏi bạn và thầy , cô những gì em chưa hiểu khi đọc đoạn hội thoại_

A. Hoạt động cơ bản

*Làm việc với quả địa cầu
Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi

3. Quan sát lược đồ hình 1 (trang 61 sgk) và thực hiện:

_a. Chỉ trên hình 1:_

_- Hướng gió tháng 1 và hướng gió tháng 7._

_- Dãy núi Bạch Mã._

_- Miền khí hậu có mùa đông lạnh và miền khí hậu nóng quanh năm._

A. Hoạt động cơ bản

*Làm việc với quả địa cầu
Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi

_a. Trên hình 1:_

_Hướng gió tháng 1 là Đông Bắc._

_Hướng gió tháng 7 là Tây Nam và Đông Nam._

_Dãy Bạch Mã là ranh giới giữa tỉnh Thừa Thiên - Huế với tỉnh Quang Nam và thành phố Đà Nẵng._

_Miền khí hậu có mùa đông lạnh từ dãy Bạch Mã trở lên phía Bắc. Miền khí hậu nóng quanh năm từ dãy Bạch Mã trở xuống phía Nam._

3. Quan sát lược đồ hình 1 (trang 61 sgk) và thực hiện:

A. Hoạt động cơ bản

*Làm việc với quả địa cầu
Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi

_b. Đọc thông tin trong hình 1, tìm sự khác nhau giữa khí hậu miền Bắc và miền Nam_

_- Miền Bắc có bốn mùa: mùa đông lạnh và ít mưa, mùa xuân có mưa phùn ấm ướt, mùa thu trời se lạnh và khô hanh._

_- Miền Nam khí hậu nóng quanh năm, chỉ có mùa mưa và mùa khô. Mùa khô hầu như không mưa, ban ngày nắng chói chang, ban đêm dịu mát hơn._

3. Quan sát lược đồ hình 1 (trang 61 sgk) và thực hiện:

A. Hoạt động cơ bản

*Làm việc với quả địa cầu
Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_
2. Đọc đoạn hội thoại và cùng trao đổi

4. Tìm hiểu ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và sản xuất

3. Quan sát lược đồ hình 1 (trang 61 sgk) và thực hiện:

A. Hoạt động cơ bản

*Làm việc với quả địa cầu
Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_

a. Dựa vào thực tế ở địa phương, hãy nêu một số ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và sản xuất.Ghi vào vở kết quả thảo luận theo hai bảng dưới đây:
Ảnh hưởng tích cực

Ảnh hưởng tiêu cực
……………………………………………

…………………………………………….

…………………………………………….

……………………………………………..
Ảnh hưởng tích cực

Ảnh hưởng tiêu cực
Nắng nóng, mưa nhiều giúp cây cối phát triển tốt. Mưa nhiều làm không khí trong lành hơn.

Nắng gây hạn hạn. Mưa chiều gây lũ lụt. Có nhiều bão phá hoại nhà cửa, mùa màng.
4. Tìm hiểu ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và sản xuất

A. Hoạt động cơ bản

Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_

b. Đọc thông tin để bổ sung hiểu biết của em và gạch bút chì dưới những thông tin là mới đối với em.
- Khí hậu nước ta nói chung là nóng và mưa nhiều nên cây cối dễ phát triển. Tuy vậy, hằng năm thường hay có bão, có năm mưa lởn gậy lũ lụt, có năm lai xảy ra hạn hán làm ảnh hưởng đến đời sống và hoạt động sản xuất của con người.
4. Tìm hiểu ảnh hưởng của khí hậu tới đời sống và sản xuất

A. Hoạt động cơ bản

Thứ ngày tháng năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_

b. Đọc thông tin để bổ sung hiểu biết của em và gạch bút chì dưới những thông tin là mới đối với em.

* Những thông tin mới đối với em là:

- Khí hậu nước ta nói chung là nóng và mưa nhiều nên cây cối dễ phát triển. Tuy vậy, hằng năm thường hay có bão, có năm mưa lớn gậy lũ lụt, có năm lại xảy ra hạn hán làm ảnh hưởng đến đời sống và hoạt động sản xuất của con người.

c. Những hậu quả do lũ lụt hoặc hạn hán gây ra ở địa phương em là:

- Lũ lụt làm mất của cải, hư hỏng hết hoa màu, làm thiệt hại đến tính mạng con người, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh...

- Hạn hán làm đất đai nứt nẻ, thiếu nước tưới tiêu và sinh hoạt, mùa màng thất bát.
5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện.

A. Hoạt động cơ bản

Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_

a. Đọc thông tin trang 75 SGK.

b. Trả lời các câu hỏi sau:

/?/ Nêu một số đặc điểm của sông ngòi ở nước ta?

- Mạng lưới sông ngòi dày đặc

- Chủ yếu là sông nhỏ và phân bố khắp cả nước.

- Lượng nước sông thay đổi theo mùa

+ Mùa khô, nước sông hạ thấp

+ Mùa mưa, nước sông dâng lên gây lũ lụt

+ Mùa lũ, nước lớn và đục, chứa nhiều phù sa
5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện.

A. Hoạt động cơ bản

Thứ ngày tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_

- Nước sông lên xuống theo mùa có những ảnh hưởng gì tới đời sống và sản xuất của nhân dân ta?

- Vào mùa khô, có thể gây hạn hán thiếu nước cho đời sống và sản xuát nông nghiệp, sản xuất thủy điện, giao thông đường thủy gặp khó khăn.

b. Trả lời các câu hỏi sau:
5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện.

A. Hoạt động cơ bản

Thứ tư ngày 6 tháng 10 năm 2021

Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi _(Tiết 1)_

Tên một số sông ở nước ta là:

- Miền Bắc: sông Hồng, sông Đà, sông Thái Bình …

- Miền Trung: phần lớn là sông nhỏ, ngắn, dốc ví dụ như: sông Cả, sông Mã, sông Đà Rằng.

- Miền Nam: sông Tiền, sông Hậu, sông Đồng Nai …

c. Chỉ trên hình 2 (trang 76 sgk) và nêu tên một số con sông ở nước ta.
KHỐI 5 - MÔN ĐỊA LÍ

Bài 3: KHÍ HẬU VÀ

SÔNG NGÒI (Tiết 2)
KHỞI ĐỘNG
NÀM _Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều giúp cây cối phát triển nhanh, xanh tốt quanh năm. Sự thay đổi khí hậu theo vùng, theo miền đóng góp tích cực cho việc đa dạng hoá cây trồng. _
*_Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều giúp cây cối phát triển nhanh, xanh tốt quanh năm. Sự thay đổi khí hậu theo vùng, theo miền đóng góp tích cực cho việc đa dạng hoá cây trồng. _

__

*_Tuy nhiên hằng năm, khí hậu cũng gây ra những trận bão, lũ lụt, hạn hán làm ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống và sản xuất của nhân dân ta._
Đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa ở nước ta

CÂU NÀO ĐÚNG ?

Đ

Đ

Khí hậu nước ta thuận lợi cho cây cối phát triển, xanh tốt quanh năm
*Khí hậu nước ta thuận lợi cho cây cối phát triển, xanh tốt quanh năm * Nhưng cũng gây ra một số khó khăn, cụ thể là: có năm mưa lớn gây lũ lụt; có năm ít mưa gây hạn hán; bão có sức tàn phá lớn,…
CÂU NÀO ĐÚNG ?

Đ

Đ
Vị trí

Hình dạng

Nằm trong vùng nhiệt đới

- Gần biển.

- Trong vùng có gió mùa

Trải dài từ Bắc vào Nam

Khí hậu nhiệt đới gió mùa

Khí hậu thay đổi theo vùng

- Cây cối xanh tốt quanh năm, trồng được nhiều loại cây.

- Có bão, lũ lụt, hạn hán ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của nhân dân

VIỆT NAM

Ảnh hưởng của khí hậu đến đời sống và sản xuất
Thứ hai, ngày 25 tháng 10 năm 2021 Địa lí

Bài 3. KHÍ HẬU VÀ SÔNG NGÒI

( Tiết 2)

Hướng dẫn học trang 72

- Nêu được một số đặc điểm chính của sông ngòi nước ta và vai trò của sông ngòi đối với đời sống và sản xuất.

*Nhận biết được mối quan hệ đon giản giữa khí hậu và sông ngòi. *Chỉ được một số con sông trên bản đồ (lược đồ)
Mục tiêu
HOẠT ĐỘNG 5

sông ngòi

Bài 3. Khí hậu và sông ngòi
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản

5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện

a. Đọc thông tin (trang 75 sgk).

Sông mùa cạn

Sông mùa lũ
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản

5. Đọc thông tin, quan sát hình và thực hiện

b. Trả lời các câu hỏi sau:

-Nêu một số đặc điểm của sông ngòi ở nước ta.

Nước sông lên xuống theo mùa có những ảnh hưởng gì tới đời sống và sản xuất của nhân dân ta?
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản

*Một số đặc điểm của sông ngòi ở nước ta là:

- Mạng lưới sông ngòi dày đặc

- Chủ yếu là sông nhỏ và phân bố khắp cả nước.

- Lượng nước sông thay đổi theo mùa

+Mùa khô, nước sông hạ thấp

+Mùa mưa, nước sông dâng lên gây lũ lụt

+Mùa lũ, nước lớn và đục, chứa nhiều phù sa

*Nước sông lên xuống đã ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của nhân dân ta.

-Vào mùa mưa gây ra lũ lụt, làm thiệt hại về người và của của nhân dân, nhất là nhân dân vùng ven sông suối.

-Vào mùa khô, có thể gây hạn hán thiếu nước cho đời sống và sản xuát nông nghiệp, sản xuất thủy điện, giao thông đường thủy gặp khó khăn.
1

2

Sông Đà

Sông Mã

S. Cả

S. Đà Rằng

S. Đồng nai

S.Tiền

S. Hậu

S. Thái Bình

3

Sông Hồng

+Tên một số sông ở nước ta là:

-Miền Bắc: sông Hồng, sông Đà, sông Thái Bình …

-Miền Trung: phần lớn là sông nhỏ, ngắn, dốc ví dụ như: sông Cả, sông Mã, sông Đà Rằng.

-Miền Nam: sông Tiền, sông Hậu, sông Đồng Nai …

c. Chỉ trên hình 2 (trang 76 sgk) và nêu tên một số con sông ở nước ta.
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản

6. Khám phá vai trò của sông ngòi

a. Quan sát các hình (trang 77 sgk)

Sông Hồng

Nhà máy thủy điện Y-a-ly

Nuôi cá lồng trên sông Đuống
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản

6. Khám phá vai trò của sông ngòi

a. Quan sát các hình (trang 77 sgk)

Giao thông trên sông

Du lịch sông nước
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản

6. Khám phá vai trò của sông ngòi

b. Cùng thảo luận về vai trò của sông ngòi đối với đời sống và sản xuất.

- Vai trò của sông ngòi đối với đời sống sản xuất là:

* Bồi đắp và mở rộng nhiều đồng bằng

* Cung cấp nước cho đồng ruộng, cho đời sống sinh hoạt của nhân dân

* Là nguồn thủy điện, đường giao thông quan trọng.

* Cung cấp nhiều thủy sản…
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

A. Hoạt động cơ bản

c. Đọc thông tin sau để bổ sung hiểu biết cùa em và gạch bút chì dưới những thông tin là mới đối với em.

Sông ngòi bồi đắp nên đồng bằng, cung cấp nước cho sản xuất và đời sống của nhân dân. Sông ngòi còn là đường giao thông quan trọng, nguồn thủy điện lớn và cho ta nhiều thủy sản,...

6. Khám phá vai trò của sông ngòi
Sông Hồng

Sông Hậu

Sông Tiền

Sông Bạch Đằng
Bè nuôi cá trên sông Tiền

Thủy điện sông Đà

Giao thông trên sông

Du lịch, buôn bán trên sông
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

7. Đọc và ghi nhớ nội dung bài

*Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa: nhiệt độ cao, độ ẩm lớn, gió và mưa thay đổi theo mùa. Khí hậu ở nước ta có sự khác biệt giữa miền Nam và miền Bắc. Miền Bắc có mùa đông lạnh, mưa phùn; miền Nam nóng quanh năm với mùa mưa và mùa khô rõ rệt. *Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, nhưng ít sông lớn. Sông của nước ta có lượng nước thay đổi theo mùa và có nhiều phù sa.
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi

1. Làm bài tập

a. Đọc các câu sau và cho biết câu nào đúng, câu nào sai.

a1. Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa.

a2. Trong một năm, ở nước ta có hai mùa gió chính.

a3. Khí hậu nước ta không có sự khác biệt giữa các miền.

a4. Mạng lưới sông ngòi nước ta thưa thớt.

a5. Lượng nước sông ngòi nước ta thay đổi theo mùa.

a6. Sông ở nước ta chứa ít phù sa.

B. Hoạt động thực hành
B. Hoạt động thực hành

2. Hoàn thành phiếu bài tập
C. Hoạt động ứng dụng Khí hậu và sông ngòi

1. Liên hệ thực tế Hãy chọn và viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 câu) về khí hậu hoặc dòng sông quê hương em

.

Ví dụ mẫu: Quê hương em có một dòng sông thật đẹp và nên thơ. Khi nước lên, dòng sông mang màu nâu đục của phù sa bồi đắp bãi bờ, ruộng đồng. Nước sông đầy ắp cá tôm khua động dưới bóng dừa, trong rặng bình bát. Tiếng mái chèo quẫy nước vang động trong nắng trưa. Chiều đến, nước ròng kéo theo những mảng lục bình trôi cuồn cuộn như đèn kéo quân. Con sông thân yêu đã gắn liền với tuổi thơ ngày hai buổi đến trường của em
Hành động của em
Bảo vệ dòng sông

1.

2.

3.

Ứng phó với biến đổi khí hậu

1.

2.

3.
2. Suy ngẫm và hành động

a. Thảo luận cùng gia đình đế liệt kê một số hành động em có thể tham gia để góp phần bảo vệ dòng sông và ứng phó với biển đổi khí hậu ở địa phương em.

b. Hoàn thành bảng theo mẫu
Địa lí:

Khí hậu và sông ngòi
Hành động của em
Bảo vệ dòng sông

1. Không xả rác, xác động vật, bỏ bao bì thuốc trừ sâu xuống sông.

2. Trồng cây tránh xói lở sông.

3. Xây nhà vệ sinh, hố rác cách xa dòng sông.

Ứng phó với biến đổi khí hậu

1. Sử dụng nước hiệu quả trong sản xuất và sinh hoạt, bảo vệ nguồn nước.

2. Không vứt rác, xác súc vật, chai hoặc bao thuốc bảo vệ thực vật xuống sông.

3. Tiết kiệm nước.
+ Tìm hiểu về mạng lưới sông ngòi nước ta
+ Tìm hiểu về mạng lưới sông ngòi nước ta
Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc và phân bố rộng khắp trên cả nước.
+ Tìm hiểu một số đặc điểm sông ngòi nước ta
Sông ngòi nước ta có lượng nước thay đổi theo mùa và có nhiều phù sa.
+Tìm hiểu vai trò của sông ngòi nước ta
Vai trò của sông ngòi nước ta : Bồi đắp nên nhiều đồng bằng , cung cấp nước cho sản xuất và đời sống của nhân dân , phát triển du lịch , là đường giao thông quan trọng , là nguồn thủy điện lớn , nơi cung cấp và nuôi trồng thủy sản.
Dặn dò
NÀM
_DẶN DÒ:_

*Xem lại những kiến thức đã học. *Chuẩn bị bài sau.
BÀI HỌC KẾT THÚC

Chúc các em học tốt