CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM
NAY
Khoa học tự nhiên 8

Bài 34: HỆ HÔ HẤP Ở NGƯỜI

Cơ quan thực hiện việc trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường bên ngoài được gọi
là gì?

Đáp án: Cơ quan hô hấp.

Cơ quan hô hấp gồm:

Đáp án: Mũi, khí quản, phế quản và hai lá phổi

Ghép nối các cột để hoàn thành vai trò của các bộ phận bên trong mũi.
Cột A

Cột B

1. Lông mũi

a. sưởi ấm không khí vào phổi.

2. Mạch máu nhỏ li ti

b. Cản bớt bụi làm không khí vào phổi sạch
hơn.

3. Chất nhầy

c. diệt vi khuẩn và làm ẩm không khí vào
phổi.

1-b; 2-a; 3-c

Kể tên ba bệnh viêm đường hô hấp thường gặp?

Đáp án: viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi

Nêu 3 cách đề phòng bệnh viêm đường hô hấp?

Đáp án: giữ ấm cơ thể, giữ vệ sinh mũi, họng ; giữ nơi ở đủ ấm, thoáng
khí, tránh gió lùa ; ăn uống đủ chất, tập thể dục thường xuyên,

Khi hít vào và thở ra, lồng ngực thay đổi như thế nào?

Đáp án: phồng lên, xẹp xuống

Vì sao hít thở không khí trong lành có lợi cho sức khỏe?

Đáp án:
+ Ngăn ngừa oxi hóa
+ Giảm Stress
+ Kích thích hệ miễn dịch, giảm dị ứng, hen suyễn hoặc các tình trạng hô hấp
+ Cơ thể khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng
+ Loại bỏ độc tố tích tụ trong cơ thể.
+ Cải thiện sức khỏe và tâm trạng.

Quan sát hình dưới đây và mô tả đường đi của các loại khí mà em đã biết?

Không khí (mang oxygen) đi vào từ mũi, đi qua khí quản vào hai lá phổi trái và
phải. Ngược lại khi thở không khí (mang carbon dioxide) từ phổi trả lại qua khí
quản và thở ra từ mũi.

Nội
dung
bài học

I.

Cấu tạo và chức năng của hệ
hô hấp

II.

Một số bệnh về phổi, đường
hô hấp

IIl.

Thuốc lá và tác hại của khói
thuốc lá

IV.

Thực hành: hô hấp nhân tạo,
cấp cứu người đuối nước

I.

Cấu tạo và chức năng của hệ hô hấp

Nhiệm vụ học tập
⃰ Quan sát H34.1.
* Nhóm thực hiện theo nhóm 4
(hoặc 6) và hoàn thành phiếu học
tập số 1.
⃰ Thời gian: 10 phút.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
TÌM HIỂU CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ HÔ HẤP
Nhiệm vụ 1: Đặc điểm và chức năng của cơ quan hô hấp
Cơ quan của
hệ hô hấp
Mũi

Đặc điểm

Chức năng

Họng
Thanh quản
Khí quản
Phế quản và
tiểu
phế
quản
Phế nang
a. Mô tả sự thay đổi của cơ hoành và cơ liên sường ngoài trong trường hợp hít vào, thở ra.
b. Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào diễn ra theo cơ chế nào?
c. Sự phối hợp hoạt động của các cơ quan trong hệ hô hấp diễn ra như thế nào?

NHIỆM VỤ 1
Cơ quan của
hệ hô hấp
Mũi

Đặc điểm

Chức năng

- Có nhiều lông mũi, lớp niêm mạc tiết chất Ngăn bụi, làm ẩm, làm ấm không khí vào
nhầy và lớp mao mạch dày đặc.
phổi.

Họng

Có tuyến amidan, nơi tập trung của các tế bào
lympho 
Thanh quản Có nắp thanh quản
 
Khí quản
Có lớp niêm mạc tiết chất nhầy với nhiều lông
rung chuyển động liên tục.

Tiêu diệt vi khuẩn trong không khí trước khi
vào phổi
Cử động đậy kín đường hô hấp khi nuốt
thức ăn.
Dẫn khí, đẩy các vật lạ ra khỏi đường hô
hấp.

Phế quản và Có dạng ống, phân nhánh nhiều
tiểu
phế  
quản
Phế nang
Có mao mạch dày đặc 

Dẫn khí vào phổi đến phế nang.

Nơi diễn ra quá trình trao đổi khí.

NHIỆM VỤ 2

a. Mô tả sự thay đổi của cơ hoành và cơ liên sường ngoài trong trường hợp:
• Khi hít vào: cơ liên sường ngoài co  xương ức, xương sườn chuyển động lên trên
và ra hai bên; cơ hoành co  lồng ngực nở rộng xuống dưới  thể tích tăng.
• Khi thở ra cơ liên sường ngoài dãn  xương ức, xương sườn hạ xuống; cơ hoành
dãn  thể tích lồng ngực giảm.
b. Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào diễn ra theo cơ chế nào?
• Cơ chế khuếch tán
c. Sự phối hợp hoạt động của các cơ quan trong hệ hô hấp diễn ra như thế nào?
• Mỗi cơ quan thực hiện một chức năng nhất định nhưng kết hợp lại sẽ đảm bảo
chức năng của hệ hô hấp.

CẤU TẠO HỆ HÔ HẤP Ở NGƯỜI

TRAO ĐỔI KHÍ Ở PHỔI

I. Cấu tạo và chức năng của hệ hô
hấp

I. Cấu tạo và chức năng của hệ hô
hấp
- Sự
phối hợp của đường dẫn khí và phổi đảm bảo chức năng lưu
thông và trao đổi khí của hệ hô hấp.
- Sự phối hợp chức năng của các cơ quan trong hệ hô hấp:
- Cử động hô hấp (hít vào, thở ra) làm tăng hoặc giảm thể tích lồng
ngực để thông khí vào phổi.
- Phổi và các tế bào trong cơ thể trao đổi khí theo cơ chế khuếch tán.

II.

Một số bệnh về
phổi,
đường hô hấp

MỘT SỐ BỆNH HÔ HẤP THƯỜNG GẶP

Nhiệm vụ học tập
⃰ Quan sát H34.1.
* Nhóm thực hiện theo nhóm và
hoàn thành phiếu học tập số 2.
⃰ Thời gian: 10 phút.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Tên bệnh
Viêm đường
hô hấp
Viêm phổi

Lao phổi

Nguyên nhân

Giải pháp

Tên bệnh
Nguyên nhân
Giải pháp
Viêm đường - Tiếp xúc với không khí - Đeo khẩu trang, vệ sinh môi trường,
hô hấp
cứa vi sinh vật hoặc chất trồng cây xanh, giữ ấm cơ thể, tập
có hại
luyện hít thở, ăn uống khoa học…
Viêm phổi

- Vi khuẩn, nấm, hóa chất - Đeo khẩu trang, vệ sinh môi trường,
độc
thường xuyên vệ sinh đường hô hấp.

Lao phổi

- Vi khuẩn Mycobacterium - Không tiếp xúc với người bị bệnh
tuberculosis.
lao.
- Tiêm vaccine.
- Thăm khám định kỳ đường hô hấp.

1. Em hãy nhận xét về tỉ lệ người mắc bệnh đường hô hấp mà nhóm em khảo sát?
2. Nói “bệnh hô hấp” là vấn đề ý thức của mỗi người. Em có đồng tình với nhận
định trên không? Vì sao.

1.HS trả lời theo kết quả nhóm khảo sát.
2.Bệnh hô hấp lây lan chủ yếu qua đường không khí, một số người có thể bị bệnh
hô hấp từ các tác nhân ngoài môi trường nên mọi người phải chung tay để phòng
tránh bệnh.

II. Một số bệnh về phổi, đường hô
hấp

III.

Thuốc lá và tác
hại của khói
thuốc lá

THUỐC LÁ VÀ TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ

NỘI QUY
• Nhóm trình bày có 3 phút trình bày về
(1) bằng chứng hút thuốc lá/ kinh doanh;
(2) lý do thuyết phục nên hút/ kinh doanh thuốc lá hay không;
(3) poster.
• Nhóm tranh luận được phép đặt 3 câu hỏi liên quan đến 3 nội dung trên trong 1
phút.
• Nhóm phản biện trả lời 3 câu hỏi trên trong 3 phút.
• Các đại diện thuyết trình, đặt câu hỏi, trả lời các câu hỏi không được trùng
nhau.
• 2 nhóm quan sát sẽ chấm điểm 2 nhóm trình bày và phản biện.

III. Thuốc lá và tác hại của khói
thuốc lá

+ Tác hại của khói thuốc lá: Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc có hại
cho hệ hô hấp như khí CO, khí NO, nicotine,...
+ Các biểu hiện của tác hại: CO chiếm chỗ của oxygen, trong hồng cầu,
làm cho cơ thể ở trạng thái thiếu oxygen, NO gây viêm, sưng lớp niêm
mạc, cản trở trao đổi khi. Nồng độ khí CO và NO, trong không khi vượt
quá giới hạn cho phép gây nguy hiểm đến sức khoẻ, có thể dẫn đến tử
vong. Nicotine làm tê liệt lớp lông rung trong phế quản, giảm hiệu quả
lọc sạch không khí, chất này còn làm tăng nguy cơ ung thư phổi.
+ Biện pháp phòng chống: Tuyệt đối không hút thuốc lá, hạn chế tiếp
xúc với khói thuốc lá của người khác, tăng cường vận động, ăn uống
đầy đủ dinh dưỡng.

IV.

Thực hành: hô hấp
nhân tạo, cấp cứu
người đuối nước

HƯỚNG DẪN HÔ HẤP NHÂN TẠO

HƯỚNG DẪN CẤP CỨU NGƯỜI ĐUỐI NƯỚC

Nêu ý nghĩa của việc bịt mũi nạn nhân trong phương pháp hà hơi thổi ngạt.

Hạn chế việc không khí sau khi thổi vào quay trở lại mũi đi ra ngoài. Nhờ đó,
nạn nhân sẽ nhận được nhiều oxygen hơn vào phổi hơn, tăng hiệu quả của biện
pháp hô hấp nhân tạo

Tại sao phải dùng tay ấn vào lồng ngực trong phương pháp ấn lồng ngực?

Khi dùng tay ấn vào lồng ngực sẽ tạo ra lực ép tác động gián tiếp vào tim và phổi,
giúp khôi phục tuần hoàn và cử động hô hấp

IV. Thực hành hô hấp nhân tạo, cấp cứu người
đuối nước.
1. Phương pháp hà hơi thổi ngạt
2. Phương pháp ấn lồng ngực

LUYỆN TẬP
Câu 1: Bộ phận nào của đường hô hấp có vai trò chủ yếu là bảo vệ,
diệt trừ các tác nhân gây hại?
A. Phế quản
B. Khí quản
C. Thanh quản
D. Họng

Câu 2: Khi chúng ta thở ra thì
A. cơ liên sườn ngoài co.
B. cơ hoành co.
C. thể tích lồng ngực giảm.
D. thể tích lồng ngực tăng.

Câu 3: Các tác nhân có hại cho hệ hô hấp đó là
A.
B.
C.
D.

Bụi
Nitrogen oxide
Vi sinh vật gây bệnh
Tất cả các đáp án trên

Câu 4: Đường dẫn khí có chức năng gì? 
A. Thực hiện trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường
B. Trao đổi khí ở phổi và tế bào
C. Dẫn khí, làm ấm, làm ẩm không khí và bảo vệ phổi
D. Bảo vệ hệ hô hấp

Câu 5: Khi chúng ta hít vào, cơ liên sườn ngoài và cơ hoành sẽ ở trạng thái
nào?
A. Cơ liên sườn ngoài dãn còn cơ hoành co
B. Cơ liên sườn ngoài và cơ hoành đều dãn
C. Cơ liên sườn ngoài và cơ hoành đều co
D. Cơ liên sườn ngoài co còn cơ hoành dãn

Câu 6: Quá trình trao đổi khí ở người diễn ra theo cơ chế
A.
B.
C.
D.

bổ sung.
chủ động.
thẩm thấu.
khuếch tán.

Câu 7: Trong quá trình hô hấp, con người sử dụng khí gì và loại thải ra khí
gì?
A.
B.
C.
D.

Sử dụng khí nitrogen và loại thải khí carbonic
Sử dụng khí carbonic và loại thải khí oxygen
Sử dụng khí oxygen và loại thải khí carbonic
Sử dụng khí oxygen và loại thải khí nitrogen

Câu 8: Bộ phận nào dưới đây ngoài chức năng hô hấp còn kiêm thêm vai
trò khác?
A. Khí quản
B. Thanh quản
C. Phổi
D. Phế quản

Câu 9: Bộ phận nào dưới đây không thuộc hệ hô hấp?
A. Thanh quản
B. Thực quản
C. Khí quản
D. Phế quản