CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY.

MÔN: KHTN 6

?Một bạn lần lượt rót sữa, nước vào hai cốc giống nhau.

Em hãy nghĩ cách giúp bạn đó xác định khối lượng sữa và
nước ở hai cốc này có bằng nhau không.

BÀI 6
ĐO KHỐI LƯỢNG

Đơn vị khối lượng

I

NỘI
DUNG
BÀI
HỌC

II
III

Dụng cụ đo khối lượng

Cách đo khối lượng

I.Đơn vị khối lượng
Khối lượng là số đo lượng chất của vật.
Đơn vị đo khối lượng là kilôgam.
Kí hiệu: kg
Kilôgam là khối lượng của một quả cân
mẫu (làm bằng bạch kim pha Iriđi), đặt ở
Viện Đo lường quốc tế ở Pháp (H5.1)
Các đơn vị khối lượng khác thường gặp:

- gam (Kí hiệu g): 1g =

1

1000

kg

 1 kg =11000 g

- héctôgam (Còn gọi là lạng): 1 lạng = 100 g
- tấn (Kí hiệu là t): 1 t = 1000 kg
- miligam (Kí hiệu mg):
 1 g = 1000 mg
1
1 mg =
g
1000

Hình 5.1

- tạ : 1 tạ = 100 kg
- yến : 1 yến = 10 kg
Trên vỏ hộp sữa Ông Thọ có ghi “Khối lượng tịnh 397g”.
Số đó chỉ gì ?
* 397g chỉ khối lượng của cả vỏ hộp và
sữa chứa trong hộp.
** 397g chỉ khối lượng của sữa
chứa trong hộp.

397g
1

Trên vỏ túi bột giặt OMO có ghi “500g”. Số đó chỉ gì ?
500g chỉ khối lượng của bột giặt
chứa trong túi.
500g

Trên vỏ túi muối có ghi “500g”. Số đó chỉ gì ?
500g chỉ khối lượng của muối chứa
trong túi.

500
g

500g

Hãy tìm từ thích hợp trong khung để điền
vào chỗ trống trong các câu sau:
1. Mọi vật đều có (3)..................
2. Khối lượng của một vật chỉ (4)..............
chất chứa trong vật.

vạch
chia
lượng
khối lượng

Năm 1889, hội nghị quốc tế đo lường lần thứ
nhất đã quyết định chọn kilôgam mẫu là khối
lượng của một quả cân hình trụ bằng hợp kim
platini và iridi , có đường kính đáy và chiều cao là
39mm. Mỗi nước đều có bản sao của quả cân
mẫu này đặt tại trung tâm đo lường quốc gia.

39mm

39mm

II.Dụng cụ đo khối lượng
 Để

đo khối lượng người ta dùng cân. Có nhiều loại cân
khác nhau: Cân đồng hồ, cân điện tử, cân y tế, cân đòn, cân
Roberval,…

Cân đồng
hồ: để
cân khối
lượng vật
nhỏ đến vừa

Cân Roberval:
để cân hóa
chất hoặc các
vật có khối
lượng nhỏ

Cân đòn: để
cân khối
lượng vật
nhỏ đến vừa

Cân điện tử: có nhiều
loại, tùy vào mục đích
sử dụng từ cân các vật
có khối lượng rất nhỏ
như cân hóa chất, cân
vàng đến cân hàng
hóa…

Hình a

Hình b

Hình c

Hình d

Hãy chỉ trên các hình a, b, c và d xem đâu là cân tạ,
cân đòn, cân đồng hồ, cân y tế.

Xác định GHĐ và ĐCNN của cân trong các trường hợp
sau:

Hình a
GHĐ: 1000 g
ĐCNN: 5 g

Hình b
GHĐ: 15 kg
ĐCNN: 0,05 kg

Hình c
GHĐ: 130 kg
ĐCNN: 1 kg

III.Cách đo khối lượng
1. Dùng cân đồng hồ

- B1: Ước lượng khối lượng của
vật để chọn cân có GHĐ và ĐCNN
thích hợp.
- B2: Vặn ốc điều chỉnh để kim cân
chỉ đúng vạch số 0.

- B3: Đặt vật cần cân lên đĩa cân.
- B4: Mắt nhìn vuông góc với vạch
chia trên mặt cân ở đầu kim cân.
- B5: Đọc và ghi kết quả.

2.

3.

đĩa cân
ốc điều chỉnh

5.

thân cân

1.

kim cân
Bảng số cân
4.

Hình 5.2

Lưu ý

Theo em, cần lưu ý điều gì để thu
Để thu được
quả
chínhxác
xáchơn?
hơn, Tại
ta cần
chọn loại cân
kếtkết
quả
đođo
chính
sao?
có GHĐ (giới hạn đo) và ĐCNN (độ chia nhỏ nhất) thích
hợp nhất.
Do ước lượng không đúng nên một
học sinh đã để vật có khối lượng rất
lớn lên đĩa cân đồng hồ. Hãy nêu tác
hại có thể gây ra cho cân.
Các tác hại có thể gây ra cho cân là:
+ làm mất sự đàn hồi của lò xo ở cân
+ làm kim chỉ thị chỉ sai lệch
+ làm cân bị biến dạng
=> cân không chỉ chính xác và bị hỏng.

2. Dùng cân điện tử
- B1: Ước lượng khối lượng cần cân
để chọn đơn vị thích hợp (nhấn nút
“Units”.- chọn g, kg…)
- B2: Đặt mẫu vật cần cân nhẹ
nhàng trên đĩa cân (nhấn nút
“TARE” để cân tự động khấu trừ
khối lượng vật chứa)
- B3: Sử dụng kẹp hoặc găng tay để
đặt bình đựng hoá chất/ dụng cụ
đựng vật mẫu lên đĩa cân (tránh để
dầu, mỡ… dính vào vật cần đo sẽ
làm sai lệch kết quả đo.

3
.

1.

Khung cân
Cảm biến trọng
lượng

4.

Bàn cân
2
.

Bộ chỉ thị cân

Các thao tác nào dưới đây là sai khi dùng cân đồng hồ
hoặc cân điện tử? Nêu cách khắc phục để thu được kết
quả đo chính xác.
a,Đặt cân trên bề mặt không bằng phẳng
b,Đặt mắt vuông góc với mặt đồng hồ
c,Để vật cồng kềnh trên đĩa cân
d,Để vật lệch một bên trên đĩa cân
e,Đọc kết quả khi cân ổn định.
Giải
Các thao tác sai là:a, b, c, d.
Cách khắc phục : Đặt cân trên bề mặt bằng phẳng
Để vật có kích thước và khối lượng phù hợp lên cân để cân
không nhanh bị hỏng
Đặt vật vào chính giữa của cân
Đặt mắt vuông góc với vị trí kim chỉ thị vào vạch chia trên
mặt cân

Trải nghiệm: Pha một cốc trà quất (trà tắc)
Nguyên liệu gồm:
+ 50g đường (vàng, trắng)
+ 50g quất
+ 200ml nước trà
Chú ý:
Tuỳ theo sở thích có thể cho thêm đá

MỘT SỐ LOẠI CÂN

Cân tạ

Cân đòn bẩy

Cân Rôbécvan

Cân treo điện tử

Cân treo đồng hồ

LUYỆN TẬP
Câu 1.Quan sát các hình vẽ dưới đây, hãy chỉ ra đâu là
cân tiểu ly, cân điện tử, cân đồng hồ, cân xách?

Cân
điện
Hình
1 tử

Cân
Hình
đồng
2 hồ

Cân
Hình
tiểu3ly

Hình
4
Cân
xách

hợp là
A. cân tạ.

B. cân Roberval.

C. cân đồng hồ.

D. cân tiểu li.

Câu 3: Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng,
bạc ở các tiệm vàng là
A. cân tạ
C. cân đồng hồ.
cân tiểu li.

B. cân đòn
D.

Câu 4. Phát biểu nào sau đây là sai?
A. Mọi vật đều có khối lượng.
B. Người ta sử dụng cân để đo khối lượng.
C. Khối lượng là số đo của lượng bao bì chứa vật.
D. Các đơn vị đo khối lượng là miligam, gam, tạ,… .
Câu 5. Trên vỏ túi nước giặt có ghi 2,1kg. Số liệu đó chỉ:
A. Thể tích của cả túi nước giặt.
B. Thể tích của nước giặt trong túi giặt.
C. Khối lượng của cả túi nước giặt.
D. Lượng nước giặt có trong túi .

Câu 6. Khi đo khối lượng của một vật bằng cân có ĐCNN
là 10g. Kết quả nào sau đây là đúng?
A. 302g

B. 200g

C. 105g

D. 298g

Câu 7. Cân một túi gạo, kết quả là 2089 g. ĐCNN của cân
đã dùng là?
A. 1 g

B. 2 g

C. 3 g

D. 5 g

Thiết kế dụng cụ đo khối lượng
Vật liệu gồm:
+ 1 cái móc áo
+ 2 cốc giấy (nhựa)
+ Bộ quả cân (mẫu vật biết trước khối lượng)
+ dây sợi
+ Thước các loại, kéo, bút, giấy bìa, băng kéo dính …

Nắm vững đơn vị đo khối
lượng và dụng cụ đo khối
lượng

1
HƯỚNG DẪN
VỀ NHÀ

2

3

Nắm được các bước đo khối
lượng

Chuẩn bị trước bài mới: “ Đo thời
gian”.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CÙNG
THAM GIA BÀI HỌC HÔM NAY