KHỞI ĐỘNG

Các em hãy quan sát hình a và
hình b. Cho biết ai đang đẩy, ai
đang kéo trong 2 hình dưới
đây?

Hình a

Hình b

Khi vật này đẩy
hoặc kéo vậy kia,
ta nói vật này đã
tác dụng lực lên
vật kia.

Hình a. Bác đang kéo xe

LỰC LÀ
GÌ?

Hình b. Bạn trai đang
đẩy xe

BÀI 26.
LỰC VÀ TÁC DỤNG LỰC

NỘT DUNG BÀI HỌC
03

01

Tìm hiểu về
lực

Biểu diễn lực
02

Đo lực

I. Tìm hiểu về lực

I/ Tìm hiểu về lực
Tác dụng đẩy, kéo vật này lên
vật khác gọi là lực

Hình a. Bác đang kéo xe

Hình b. Bạn trai đang

Tìm hiểu về lực đẩy, lực kéo
HOẠT ĐỘNG NHÓM
- Lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm
có 1 nhóm trưởng và 1 thư
ký.
- Hoàn thành phiếu học tập số
1.
- Thời gian: 5 phút

PHIẾU HỌC TẬP 1
Nhiệm vụ: Sắp xếp các hình ảnh về các loại lực vào các ô thích hợp.
Thời gian: 5 phút
LỰC KÉO
  1

5

2

6

LỰC ĐẨY
  3

4

7

8

HOẠT ĐỘNG NHÓM

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Chấm chéo theo ma trận.

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 4

Nhóm 3

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Tiêu chí đánh giá hoạt động nhóm
Tiêu chí
Mỗi ý đúng 1 điểm (chấm chéo)
Nhóm tích làm đúng thời gian 1
điểm
(chấm chéo)
Thành viên hoạt động tích cực 1
điểm
(Nhóm trưởng chấm)

Điểm

PHIẾU HỌC TẬP 1

Nhiệm vụ: Sắp xếp các hình ảnh về các loại lực vào các ô thích
hợp.
Thời gian: 5 phút
LỰC KÉO
 

1

3

LỰC ĐẨY

2

5

4

6

8

 

7

Em có biết
Chúng ta không
nhìn thấy lực
nhưng có thể nhìn
thấy và cảm nhận
được kết quả tác
dụng của lực. Sau
đây là một số ví dụ

Lực làm vật đang đứng yên thì
chuyển động

Hình 1. Cầu thủ đang sút bóng

Lực làm vật đang chuyển động
thì dừng lại

Hình 2. Qủa bóng bay vào khung thàn

Lực làm thay đổi hướng chuyển
động của vật

Lực làm biến dạng vật

Hình 3. Người chơi ten-nit
Hình 4. Dùng tay ấn bút lò xo

*Tác
dụng lực

-

Lực làm thay đổi tốc độ và
hướng chuyển động của vật

-

Lực làm vật biến dạng

II.Đo lực

Đ0 LỰC

Đơn vị lực là niutơn, kí hiệu N.
Dụng cụ đo lực là lực kế

Một số loại lực kế

Lực kế lò xo

Lực kế điện tử

Lực kế đồng hồ

Mô tả lực kế lò xo,
nêu ĐCNN và GHĐ
của lực kế?

CẤU TẠO CỦA LỰC KẾ LÒ XO
 Lò xo.
 Cái chỉ vạch.
 Vạch chia và số chỉ.

GHĐ: 4 N
ĐCNN: 0,5N

CÁCH SỬ DỤNG LỰC KẾ LÒ XO
Bước 1

• Ước lượng độ lớn của lực.

Bước 2

• Chọn lực kế thích hợp.

Bước 3

• Điều chỉnh lực kế về số 0.

Bước 4

• Móc vật vào lực kế.

Bước 5

• Đọc và ghi kết quả đo.

Lực kế lò xo có giới hạn đo
và độ chia nhỏ nhất là bao
GHĐ: nhiêu?
5N
ĐCNN: 0,1 N

ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ LÒ XO
Hoạt động nhóm
Nhiệm vụ: Thực hành đo lực kéo của một
vật nặng như hình 26.7 và trình bày cách đo
lực bằng lực kế lò xo.

III. Biểu diễn lực

Tìm hiểu về cách biểu diễn lực
HOẠT ĐỘNG NHÓM
- Lớp thành 4 nhóm,
mỗi nhóm có 1 nhóm
trưởng và 1 thư ký.
- Hoàn thành phiếu học
tập
- Thời gian: 5 phút

Tìm hiểu về cách biểu diễn lực

TÔI TỎA SÁNG
- Thời gian trình bày 2 phút
- Tiêu chí:
+ Ngắn gọn, súc tích.
+ Đúng trọng tâm.
+ Đúng giờ.

BIỂU DIỄN
LỰC
* Lực là một đại lượng véc tơ
Lực là một đại lượng vừa có độ lớn vừa có phương
và chiều nên gọi lực là đại lượng véctơ.

* Cách biểu diễn và kí hiệu véctơ lực
Lực là một đại lượng véctơ được biểu diễn bằng một mũi tên có:
+ Gốc là điểm đặt của lực.
+ Phương và chiều trùng với phương và chiều của lực.
+ Độ dài biểu thị cường độ của lực theo tỉ xích cho trước.

*Kí hiệu :Véc tơ lực: F Độ lớn lực: F (N)
Điểm đặt

Phương

Ví dụ: Độ lớn F = 30 N
Theo một tỉ xích cho trước.
Chiều
F
.

Ví dụ biểu diễn lực
50 N

5N
a)

b)

Hình 26.8. Biểu diễn lực kéo tác dụng vào vật.

Hoạt động nhóm Nhiệm vụ: Hãy biểu diễn các lực sau:
a) Một người đẩy cái hộp với lực 1 N và
một người đẩy cái hộp với lực kéo 2N
(theo phương nằm ngang).
b) Một xe đầu kéo đang kéo một thùng
hàng với lực 500 N.

LUYỆN TẬP

BAY LÊN NÀO

Hổ

Tê giác
Ngựa vằn

Khỉ

Sư tử

Voi

Hươu cao cổ

Câu 1: Một em bé thả một quả bóng cao su xuống sàn nhà.
Khi quả bóng chạm sân nhà thì lực của sàn nhà tác dụng lên
quả bóng như thế nào?

A. chỉ làm cho quả bóng
biến đổi chuyển động.

B. chỉ làm cho quả bóng biến
dạng.

C. vừa làm cho quả bóng
biến dạng, vừa làm cho quả
bóng biến đổi chuyển động.

D. không làm quả bóng biến
dạng cũng không làm biến
đổi chuyển động của quả
bóng.

Câu 2: Hoạt động nào dưới đây không cần dùng
đến lực?

A. Đọc một trang sách.

B. Kéo một gàu nước.

C. Nâng một tấm gỗ.

D. Đẩy một chiếc xe.

Câu 3: Sắp xếp các lực trong các trường hợp sau
theo độ lớn tăng dần:

A. b – d – c – a.

B. a – c – b – d.

C. b – a – d – c.

D. c – b – a – d.

Câu 4: Treo vật vào đầu dưới của một lò xo, lò
xo dãn ra. Khi đó:

A. lò xo tác dụng vào
vật một lực đẩy.

B. vật tác dụng vào lò
xo một lực nén.

C. lò xo tác dụng vào
vật một lực nén.

D. vật tác dụng vào lò
xo một lực kéo.

Câu 5: Hình nào biểu diễn đúng lực do búa đóng
đinh vào tường với tỉ xích 0,5 cm ứng với 10 N?

A. Hình A.

B. Hình B.

C. Hình C.

D. Hình D.

Câu 6: Một bạn chơi trò nhảy dây. Bạn đó nhảy
lên được là do

A. lực của chân đẩy
bạn đó nhảy lên.

B. lực của đất tác dụng
lên chân bạn đó.

C. chân bạn đó tiếp
xúc với đất.

D. lực của đất tác dụng
lên dây.

Câu 7: Trường hợp nào sau đây vật không bị
biến dạng khi chịu tác dụng của lực?

A. Cửa kính bị vỡ khi
bị va đập mạnh.

B. Đất xốp khi được
cày xới cẩn thận.

C. Viên bi sắt bị búng
và lăn về phía trước.

D. Tờ giấy bị nhàu khi
ta vò nó lại.

VẬN DỤNG
Bài 1: Kéo một vật bằng một lực theo hướng nằm
ngang từ trái sang phải, độ lớn 1500 N. Hãy biểu diễn
lực đó trên hình vẽ.
(tỉ xích 1 cm ứng với 500 N).
Lời giải
 
 

 

F

 

1 cm ứng với 500 N

Bài 2: Độ lớn lực kéo khối gỗ từ phải sang trái ở hình 35.3 là 3
N; lực đẩy từ trái sang phải ở hình 35.4 là 200 N. Hãy biểu diễn
các lực đó trên hình vẽ.
Lời giải

 

: 1 cm ứng với 1 N

 

: 1 cm ứng với 100 N

Bài 3. Lấy ba ví dụ vể lực tác dụng lên một
vật làm thay đồi tốc độ chuyển động, thay
đổi hướng chuyển động hoặc làm vật bị biến
dạng?
Lời giải
- Ta lấy tay búng vào một viên bi sắt đang đứng yên
trên mặt ngang thì viên bi sẽ chuyển động.
- Khi đóng đinh vào tường, búa tác dụng lực vào đinh
làm đinh đang đứng yên bắt đầu chuyển động ngập sâu

Hướng dẫn về nhà
1.Hình thức: Nhóm 1 – 3 học sinh.
2.Nhiệm vụ: Chế tạo lực kế lò xo đơn giản.
3. Yêu cầu sản phẩm: đo được lực kéo
tương đối chính xác.
4. Thời gian: Hoàn thành trong một tuần.

CHÚC CÁC
EM HỌC
TỐT