CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Hãy chia sẻ cùng các bạn những món ăn
hàng ngày của gia đình em?

KHỞI ĐỘNG

 Một số món ăn phổ biển trong bữa cơm của các
gia đình Việt Nam

KHỞI ĐỘNG

 Một số món ăn phổ biển trong bữa cơm của các
gia đình Việt Nam

BÀI 9: MỘT SỐ LƯƠNG THỰC,
THỰC PHẨM THÔNG DỤNG

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

CÁC LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM THÔNG DỤNG

II

VAI TRÒ CỦA LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM

III

TÍNH CHẤT CỦA LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM

I. CÁC LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM THÔNG DỤNG
Kể tên các lương
thực - thực phẩm
trong cuộc sống?

I. CÁC LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM THÔNG DỤNG
- Lương thực: gạo, ngô, khoai, sắn,… có chứa tinh bột.

 Một số loại lương thực chính ở Việt Nam

I. CÁC LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM THÔNG DỤNG
- Lương thực: gạo, ngô, khoai, sắn,… có chứa tinh bột.

 Một số loại lương thực chính ở Việt Nam

Hàm lượng tinh bột và năng lượng của một số
loại lương thực (có trong 100gr)

- Dựa vào tính chất và ứng dụng khác nhau của mỗi loại lương thực
mà người ta chế biến thành nhiều sản phẩm có giá trị dinh dưỡng.
Lương thực

Gạo

Ngô

Khoai lang

Sắn

Trạng thái

?

?

?

?

Tính chất

?

?

?

?

Ứng dụng

?

?

?

?

Đặc điểm

 Quan sát thực tế và hoàn thành bảng trên

Một số tính chất và ứng dụng của lương thực
Lương thực

Gạo

Ngô

Khoai lang

Sắn

Trạng thái

Hạt

Bắp

Củ

Củ

Tính chất

Dẻo

Dẻo

Bùi

Bùi

Đặc điểm

Ứng dụng

Làm bột mì, chế
biến cơm, xôi,…

Làm thức ăn chăn nuôi gia cầm,
chế biến món ăn hàng ngày
(sữa, bỏng ngô, xôi sắn,…)

 Cơm trắng

 Xôi ngũ sắc của dân tộc Thái

 Sữa ngô

 Bánh khoai

- Thực phẩm: thịt, cá, rau, củ,… dùng để làm các món ăn.

Thực phẩm có
nguồn gốc thực vật

Thực phẩm có
nguồn gốc động vật

Thực phẩm chế biến từ
phương pháp lên men

II. VAI TRÒ CỦA LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM
Kể tên các lương thực - thực phẩm giàu:
 Tinh bột, đường
 Chất béo
 Chất đạm
 Vitamin và chất khoáng

Lương thực - thực phẩm giàu tinh bột, đường

 Các loại bánh mì

 Các sản phẩm bánh kẹo

Lương thực - thực phẩm giàu chất béo
• Các sản phẩm sữa giàu chất béo: sữa nguyên kem, phô mai,…
• Các loại thịt có mỡ, bơ tinh, dầu nhiệt đới,…

 Dầu dừa

 Các loại phô mai

Lương thực - thực phẩm giàu chất đạm

• Các sản phẩm làm từ sữa
• Các loại đậu, hạt
• Thịt, cá, hải sản
• Rau quả: bơ, súp lơ xanh
• …

Lương thực - thực phẩm giàu vitamin, chất khoáng

• Trứng, sữa, gan động vật
• Các loại rau, củ, quả
• Khoai lang, đậu phộng
• …
 Rau chân vịt - một loại thực
phẩm rất giàu vitamin A

II. VAI TRÒ CỦA LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM
- Cung cấp các chất thiết yếu cho cơ thể con
người: tinh bột, đường, chất béo, chất đạm,
vitamin, chất khoáng,...
+ Tinh bột, đường: cung cấp năng lượng cần
thiết cho các hoạt động của cơ thể.
+ Chất béo: có vai trò dự trữ, cung cấp năng
lượng cho các hoạt động sống của cơ thể.

II. VAI TRÒ CỦA LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM
+ Chất đạm: là một trong những thành phần cấu
tạo nên cơ thể sinh vật, cung cấp năng lượng
và tham gia hầu hết các hoạt động sống.
+ Vitamin, chất khoáng: giúp nâng cao hệ miễn
dịch, phòng chống các loại bệnh tật.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thảo luận theo nhóm từ 2-3 học sinh và
trả lời các câu hỏi sau:
- Hãy chứng minh tính chất của lương thực,
thực phẩm rất đa dạng?
- Đó là những tính chất gì?
- Cách bảo quản lương thực - thực phẩm?

III. TÍNH CHẤT CỦA LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM
- Lương thực - thực phẩm rất đa dạng, chúng có thể ở dạng
tươi sống hoặc đã qua chế biến.

 Cá hồi tươi

 Cá hồi sốt cam

III. TÍNH CHẤT CỦA LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM
- Tính chất: dễ bị hỏng, bị nấm và vi khuẩn phân hủy do không
bảo quản đúng cách.

Rau xanh để lâu sẽ héo,
thối rữa.

Thịt cá để lâu sẽ xuất hiện
nấm mốc, có mùi ươn.

- Một số cách bảo quản lương thực thực phẩm:
+ Đông lạnh
+ Hút chân không
+ Hun khói
+ Sấy khô
+ Sử dụng muối, đường

 Thịt hun khói

 Làm mứt từ hoa quả sấy khô

Tên lương thực
- thực phẩm

Tính chất

Cách sử dụng

Cách bảo quản

Thịt bò

?

?

?

Rau xanh

?

?

?

Phô mai

?

?

?

 Vận dụng từ thực tế và hoàn thành bảng trên

Tên lương thực
- thực phẩm

Tính chất

Cách sử dụng

Cách bảo quản

Thịt bò

Tươi sống

Nấu chín

Đông lạnh hoặc
sấy khô

Rau xanh

Tươi

Nấu chín

Đông lạnh hoặc
muối chua

Phô mai

Đã qua chế
biến

Ăn liền

Đông lạnh

 Bảng tính chất, cách sử dụng và cách bảo quản
một số loại lương thực - thực phẩm

LUYỆN TẬP
1.  Cây trồng nào sau đây không được xem là cây lương thực?

A. Lúa gạo

B. Mía

C. Ngô

D. Lúa mì

LUYỆN TẬP
2. Gạo cung cấp chất dinh dưỡng nào nhiều nhất cho cơ thể?
A

Carbonhidrate (chất đường bột)

B

Protein (chất đạm)

C

Lipid (chất béo)

D

Vitamin

LUYỆN TẬP
3. Trong các thực phẩm dưới đây, loại nào chứa nhiều
protein (chất đạm) nhất?
A. Gạo

B. Rau xanh

C. Thịt, cá

D. Gạo và rau

LUYỆN TẬP
4. Đâu không phải là một cách để bảo quản thực phẩm?
A. Đông lạnh
B. Nấu chín
C. Sấy khô, hun khói
D. Ướp muối, đường

LUYỆN TẬP
6. Lứa tuổi từ 11 - 15 là lứa tuối có sự phát triển nhanh chóng về
chiều cao. Chất quan trọng nhất cho sự phát triển của xương là?
Carbonhydrate
Protein
Calcium
Chất béo

VẬN DỤNG
1. Nêu một số dấu hiệu để nhận biết
người bị ngộ thực phẩm?.

2. Liệt kê các biện pháp phòng chống
ngộ thực phẩm?.

VẬN DỤNG
1. Một số dấu hiệu nhận biết người bị ngộ độc thực phẩm:
- Sau khi ăn, uống thực phẩm bị nhiễm độc, người bệnh đột
ngột có những triệu chứng:
+ Đau bụng, buồn nôn.
+ Đi ngoài nhiều lần, mất nước.
+ Cơ thể không sốt hoặc sốt cao trên 38 độ.

VẬN DỤNG
1. Một số dấu hiệu nhận biết người bị ngộ độc thực phẩm:
- Đối với bệnh nhân ngộ độc nhẹ sau khi nôn, đi ngoài sẽ thải hết
chất độc và bình phục.
- Với trường hợp có hiện tượng tím tái, khó thở,… cần đưa bệnh
nhân đến cơ sở y tế gần nhất để rửa ruột và điều trị kịp thời.

VẬN DỤNG
2. Biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm:
- Chế biến thực phẩm an toàn, sạch sẽ, kĩ lưỡng. Giữ vệ sinh nơi
chế biến thực phẩm và đồ dùng nấu nướng.
- Sử dụng nước sạch trong ăn uống.
- Giữ vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân.

VẬN DỤNG
2. Biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm:
- Bảo quản thực phẩm như gạo, ngô, khoai, sẵn ở nơi khô ráo để
tránh bị mốc.
+ Khi thực phẩm bị mốc: cần phải bỏ đi, không được sử dụng vì
mốc sẽ tạo ra độc tố vi nấm, có hại cho sức khoẻ.
+ Không ăn khoai tây đã mọc mắm vì chứa chất độc có thế gây
chết người.

VẬN DỤNG
2. Biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm:
- Các loại thực phẩm thịt, cá nên sử dụng khi còn tươi.
+ Chế biến kĩ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Trong trường hợp cần tích trữ lâu dài có thể để trong ngăn lạnh
của tủ lạnh hoặc tủ đá.
+ Thời gian bảo quản không quá 3 ngày.

VẬN DỤNG
3. Việt Nam là quốc gia sản xuất và xuất khẩu gạo hàng đầu
thế giới. Vậy theo em:
Gạo là lương thực hay thực phẩm?
Kể tên hai khu vực sản xuất gạo chính ở Việt nam.
Tại sao phải thu hoạch lúa đúng thời vụ?

VẬN DỤNG
- Gạo là lương thực, cung cấp lượng lớn tinh bột cho con người.
- Hai khu vực sản xuất lúa gạo lớn nhất Việt Nam là:

 Đồng bằng sông Hồng

 Đồng bằng sông Cửu Long

VẬN DỤNG
- Cần phải thu hoạch lúa đúng thời vụ để:
+ Đảm bảo hạt gạo có chất lượng tốt nhất.
+ Tránh bị hao phí khi thụ hoạch vì nếu thu hoạch vào lúc
lúa quá chín thì hạt rơi rụng ra đất rất nhiều.
+ Chuẩn bị đất, kịp thời làm vụ khác.

VẬN DỤNG
4. Để xây dựng một khẩu phần ăn hợp lí ần dựa vào
những yếu tố nào?
Đảm bảo đủ lượng thức ăn phù hợp với từng đối tượng.
Đảm bảo đủ các thành phần dinh dưỡng hữu cơ, vitamin
và muối khoáng.
Đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho nhu cầu cơ thể.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Vẽ sơ đồ tư duy cho bài học để
hệ thống lại kiến thức.
- Học bài lại bài cũ.
- Chuẩn bị trước bài 10: Hỗn hợp,
chất tinh khiết, dung dịch.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG
NGHE BÀI GIẢNG