BÀI GIẢNG MÔN KHTN 7
(SINH HỌC)
GV: TRẦN THỊ BẢO LÂM

KHỞI ĐỘNG
1

Em hãy dõi đoạn video sau trong 2 phút.
Em hãy cho biết nội dung trong đoạn video đó là gì?

https://www.youtube.com/watch?v=9L5cPs7n6O0

https://www.youtube.com/watch?v=9L5cPs7n6O0

KHỞI ĐỘNG
1

Em hãy dõi đoạn video sau trong 2 phút.
Em hãy cho biết nội dung trong đoạn video đó là gì?

Hình ảnh những
người dân chịu đói
khổ, cơ thể rất gầy gò
và ốm yếu vì không
có thức ăn.

KHỞI ĐỘNG
2

Nếu chỉ uống nước mà không ăn con người có thể
sống bao lâu?

Chúng ta cùng theo
dõi câu trả lời nhé...

Điều gì sẽ xảy ra nếu cây con không được tưới nước dài ngày?

Cây bị héo và chết

KHỞI ĐỘNG
3

Theo em để duy trì sự sống chúng ta cần phải làm
gì?

Để duy trì sự sống
sinh vật cần được
cung cấp đủ nước và
các chất dinh dưỡng
(protein, lipit, gluxit,
chất khoáng,…)

3

Theo em chủ đề bài
học ngày hôm nay
của chúng ta là gì?

BÀI 24:
VAI TRÒ CỦA NƯỚC VÀ CÁC CHẤT
DINH DƯỠNG ĐỐI VỚI SINH VẬT

I. NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ THỂ SINH VẬT
1. Thành phần hóa học, cấu trúc, tính chất của nước
Quan sát hình 24.1 và hoàn thành
phiếu học tập trong 2 phút:
PHIẾU HỌC TẬP
1. Cho biết thành phần hóa học và cấu trúc
của một phân tử nước:

……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……..……………………………………………..

2. Lắp ráp mô hình phân tử nước.

I. NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ THỂ SINH VẬT
I. Thành phần hóa học, cấu trúc, tính chất của nước
1. Thành phần hóa học, cấu trúc, tính chất của nước

- Thành phần hóa học và cấu trúc của
phân tử nước: Nước được hợp thành
từ các phân tử có hai nguyên tử H,
một nguyên tử O và có dạng gấp
khúc, có công thức hóa học là H2O.
Hình 24.1. Mô hình cấu trúc
của phân tử nước

Quan sát mẫu nước trong cốc thủy tinh, bằng kiến thức thực tế em hãy dự đoán
tính chất của nước?

Nước là chất lỏng, không
màu, không mùi, không
vị, không có hình dạng
nhất định.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Mỗi nhóm thực hiện nhiệm vụ trong thời gian 7 phút
1. Lựa chọn dụng cụ, hóa chất.
2. Thực hiện lần lượt các thí nghiệm:
+ TN 1: Hòa tan muối ăn và đường trong nước.
+ TN 2: Hòa tan dầu ăn trong nước.
+ TN 3: Nước tác dụng với vôi sống.
+ TN 4: Nhiệt độ đông đặc của nước.
+ TN 5: Khối lượng riêng của nước.
3. Quan sát hiện tượng và rút ra kết luận ở mỗi thí
nghiệm.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thí nghiệm

Hòa tan muối
ăn và đường
trong nước

Hòa tan dầu
ăn trong
nước

Nước tác
dụng với vôi
sống

Nhiệt độ
đông đặc
của nước

Khối lượng
riêng của
nước

Hiện tượng - Đường và
muối ăn được
hòa tan trong
nước

- Dầu ăn
không
tan
trong nước và
nổi lên trên
nước

- Vôi tan
trong
nước
tạo
thành
dung
dịch
khác và làm
cốc
đựng
nước nóng lên

- Khi nhiệt
độ
giảm
xuống 0 độ
C thì nước bị
đông đặc

- Nước đá nổi
lên trên bề mặt
nước thường 
khối
lượng
riêng của nước
đá nhỏ hơn
khối
lượng
riêng của nước
thường

- Tính chất của nước:
+ Nước là chất lỏng, không màu, không mùi, không vị, sôi ở 100°C, đông đặc
ở 0°C (nước đá).
+ Nước có thể hòa tan được nhiều chất như muối ăn, đường,…nhưng không
hòa tan được dầu mỡ.
+ Nước có thể tác dụng với nhiều chất hóa học để tạo thành các hợp chất
khác.

I. NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ THỂ SINH VẬT
2. Vai
trò của
nướcvideo
đối với
vậtcủa nước đối với đời sống sinh vật?
Quan
sát đoạn
và cơ
ghithể
lại sinh
vai trò
Hãy quan sát đoạn
video và kết hợp với các
hình ảnh để tìm hiểu về
trai trò của nước đối với
sinh vật

Nước tham gia vào nhiều quá trình sống của
thực vật

Cây lúa chết khô do thiếu nước

Nước chiếm 90% thể tích cơ thể sứa

Vai trò của nước đối với sinh vật:
- Nước là thành phần chủ yếu tham gia cấu tạo nên tế bào và cơ thể sinh vật.
- Nước là dung môi hoà tan nhiều chất dinh dường cho cơ thể, góp phần vận
chuyển các chất dinh dưỡng trong cơ thể.
- Nước là nguyên liệu và môi trường của nhiều quá trình sống trong cơ thể như
quá trình quang hợp ở thực vật, tiêu hoá ở động vật...
- Nước còn góp phần điều hoà nhiệt độ cơ thể.
- Khi sinh vật bị thiếu nước, các quá trình sống trong cơ thể bị rối loạn, thậm chí
có thể chết.

Khi cơ thể bị mất nước do sốt hay tiêu chảy ta cần làm gì?

Ăn những món ăn dạng lỏng
Bổ sung nước theo đường tĩnh mạch

Uống Oresol

II. VAI TRÒ CỦA CÁC CHẤT DINH DƯỠNG ĐỐI VỚI CƠ THỂ SINH VẬT

Quan
sát ví
Hãy
tìm các
H24.3
và cho
dụ
cụ thể
biết
chất
dinh
từng
nhóm
dưỡng
có vai
chất
trò gì đối với
sinh vật?

Protein

Cacbohydrat

Lipid

II. VAI TRÒ CỦA CÁC CHẤT DINH DƯỠNG ĐỐI VỚI CƠ THỂ SINH VẬT

 Chất dinh dưỡng là những chất hay hợp chất hóa học được cơ thể sinh
vật hấp thụ từ môi trường ngoài.
 Chất dinh dưỡng có vai trò cấu tạo nên tế bào và cơ thể, cung cấp năng
lượng, tham gia điều hòa hoạt động sống…

II. VAI TRÒ CỦA CÁC CHẤT DINH DƯỠNG ĐỐI VỚI CƠ THỂ SINH VẬT

Khi cây thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng sẽ có các dấu hiệu bất thường như
lá đổi màu, quả dị dạng, cây kém phát triển...

Lá cây bị vàng hoàn toàn và nhìn rõ các gân
xanh nhỏ do thiếu sắt

Lá cà chua vàng xoăn do thiếu magie

Dưa chuột bị dị dạng do bị thiếu một
số chất dinh dưỡng

Một số dấu hiệu thiếu chất khác của cây

Trong trồng trọt, người ta thường trồng thay đổi các loài cây khác nhau
trên cùng một diện tích đất trồng trong một năm,
em hãy giải thích tại sao?

Nhu cầu chất dinh dưỡng khác nhau ở các loài
thực vật, do đó người ta thường trồng thay đổi
các loài cây trên cùng một diện tích ở các mùa
vụ khác nhau trong một năm để tránh suy kiệt
một số chất dinh dưỡng trong đất.

Bệnh Bướu cổ do thiếu Iot

II. VAI TRÒ CỦA CÁC CHẤT DINH DƯỠNG ĐỐI VỚI CƠ THỂ SINH VẬT

Liên hệ bản thân: Theo em chế độ ăn uống của bản thân
đã hợp lý chưa? Em hãy tự điều chỉnh chế đô ăn của bản
thân sao cho hợp lý?

LUYỆN TẬP

Vai trò của chất dinh dưỡng đối với sinh vật
Chất dinh dưỡng

Protein

Vai trò chính đối với cơ thể

- Cấu tạo tế bào và cơ thể
- Giúp các quá trình trao đổi chất và
chuyển hoá năng lượng diễn ra thuận lợi

Carbohydrate

Nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu

Lipid

- Dự trữ năng lượng, chống mất nhiệt
- Là dung môi hòa tan một số vitamin

Vitamin và muối khoáng

Tham gia cấu tạo nên enzyme, xương
răng.

-

Tham gia các hoạt động trao đổi chất
của cơ thể

Thức ăn chứa nhiều
chất dinh dưỡng

Một số biểu hiện của cơ
thể khi bị thiếu hoặc thừa
dinh dưỡng

Vai trò của chất dinh dưỡng đối với sinh vật
Chất dinh
dưỡng
Protein

Vai trò chính đối với cơ
thể

Thức ăn chứa nhiều Một số biểu hiện của cơ thể
chất dinh dưỡng
khi bị thiếu hoặc thừa dinh
dưỡng

- Cấu tạo tế bào và cơ thể Các loại thịt, cá, các -Thiếu: cơ thể gầy còm,
chậm lớn, khả năng đề kháng
- Giúp các quá trình trao loại đậu….
kém
đổi chất và chuyển hoá
năng lượng diễn ra thuận
- Thừa: tăng cân bất thường,
lợi
táo bón...

Carbohydrate Nguồn cung cấp năng Cơm, bánh mì, khoai
lượng chủ yếu
lang, khoai tây, ngô

-Thiếu: mệt mỗi, khi năng
tập trung giảm
- Thừa: béo phì.

Chất dinh Vai trò chính đối với
dưỡng
cơ thể
Lipid

Thức ăn chứa nhiều
chất dinh dưỡng

- Dự trữ năng lượng,  
Dầu thực vật, mở
chống mất nhiệt
- Là dung môi hòa tan động vật, trứng, quả
một số vitamin
ba, hạt hướng dương.

Một số biểu hiện của cơ thể khi bị
thiếu hoặc thừa dinh dưỡng
- Thiếu: Khả năng chịu lạnh kém,
thiếu một số vitamin do cơ thể không
hấp thụ được.....
- Thừa: béo phì, xơ vữa | mạch máu,
gan nhiễm mo....

Vitamin và - Tham gia cấu tạo  
Rau, củ, quả, trứng,
muối
nên enzyme, xương  
sữa,…
khoáng
răng.
 
- Tham gia các hoạt
động trao đổi chất của
cơ thể

- Thiếu: cơ thể gầy còm, chậm
lớn,…
- Thiếu hoặc thừa đều gây rối
loạn cho các quá trình sống.
Ví dụ: Thiếu vitamin D gầy còi
xương

TIÊU DIỆT
CORONA VIRUS

PLAY

GIỚI THIỆU
Dịch virus corona Vũ Hán 2019–20, còn được gọi là dịch viêm phổi cấp
do chủng mới của virus corona hay dịch viêm phổi Vũ Hán (bệnh được
gọi chính thức là COVID-19 bởi WHO) là một dịch bệnh truyền nhiễm
gây ra bởi virus SARS 2 (SARS-CoV 2) đang ảnh hưởng đến Trung Quốc
đại lục, cùng với các trường hợp bị cô lập ở 27 quốc gia và vùng lãnh thổ
khác, bắt đầu bùng phát vào giữa tháng 12 năm 2019 tại thành phố Vũ
Hán.

CÁCH CHƠI
- Giả sử với mỗi câu trả lời đúng, em sẽ tiêu diệt được một virus
corona. Mỗi virut được tiêu diệt tương ứng với 10 điểm.
- Hãy tiêu diệt hết tất cả các virus này và giúp thế giới của chúng ta
trở nên an toàn hơn.
- Thời gian suy nghĩ cho mỗi câu trả lời là 20 giây.
- Chúc các em thành công.

TIÊU DIỆT
CORONA VIRUS
1

2
3

4

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Câu 1: Khi tìm kiếm sự sống ở các hành tinh trong vũ trụ, các nhà
khoa học trước hết tìm kiếm xem ở đó có nước hay không, vì sao?
A. Nước được cấu tạo từ các nguyên tố quan trọng là oxygen và hydrogen.

B Nước là thành phần chủ yếu của mọi tế bào và cơ thể sống, giúp tế bào tiến
B.
hành chuyển hóa vật chất và duy trì sự sống.
C. Nước là dung môi hòa tan nhiều chất cần thiết cho các hoạt động sống của
tế bào.
D. Nước là môi trường sống của nhiều loài sinh vật.

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Câu 2: Cơ thể sẽ gặp
nguy hiểm nếu không
bổ sung nước kịp
thời trong những
trường hợp nào sau
đây?

(1) Sốt cao.
(2) Đi dạo
(3) Hoạt động thể thao ngoài trời với cường
độ mạnh.
(4) Ngồi xem phim.
(5) Nôn mửa và tiêu chảy.

A (1), (3), (5).
A.

B. (1), (2), (3).

C. (1), (3), (4).

D.(2), (4), (5).

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Câu 3: Đâu không phải là tính chất của nước?
A. Là chất lỏng.
B. Không màu, không mùi, không vị.
C.
C Hòa tan được dầu, mỡ.
D. Có thể tác dụng với nhiều chất hóa học để tạo thành các
hợp chất.

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Câu 4: Nước chiếm khoảng bao nhiêu phần trăm khối
lượng cơ thể?
A. 50%.

B 70%.
B.
C. 80%.
D. 90%.

VẬN DỤNG
Câu 1. Em hãy giải thích câu tục ngữ “Nhất nước, nhì phân, tam cần,
tứ giống” ?
Câu 2. Hãy tìm hiểu và nêu một số loại thức ăn có trong bữa ăn hằng
ngày giúp phòng tránh bệnh bướu cổ.
 em hãy đề xuất những lưu ý trong việc chăm sóc sức khỏe để cơ
thể/ cây cối phát triển khỏe mạnh.

GỢI Ý
Câu 1. Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống là câu tục ngữ của nhân dân ta chỉ ra 4 yếu
tố quan trọng để làm nên một vụ mùa bội thu trong nông nghiệp lúa nước, đó là 4 yếu tố:
Nước, Phân bón, Công chăm sóc, Giống lúa.
 Nhất nước: Thứ nhất là Nước. Ruộng lúa phải đảm bảo nước đầy đủ.
 Nhì phân: Thứ nhì là Phân Bón. Phân Bón cần được bón đúng loại, đầy đủ và đúng
thời điểm.
 Tam cần: Thứ ba là Cần, tức là lao động, bỏ công sức chăm sóc, ví dụ làm cỏ, diệt trừ
sâu bệnh, v.v..
 Tứ giống: Thứ tư là Giống, tức là giống lúa, giống tốt thì mới cho năng suất cao, khả
năng chống chịu sâu bệnh tốt. Đây là 4 yếu tố quan trọng để có một vụ mùa bội thu,
năng suất cao.

GỢI Ý

Câu 2. 
Để phòng tránh bị bệnh bướu cổ, nên bổ sung các loại thức ăn có chứa
iot trong bữa ăn hằng ngày như trứng gà, rau cần, cải bẹ, cá biển,....

HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI
• Học bài và trả lời câu hỏi SGK và
SBT..
• Đọc và tìm hiểu trước Bài 25:
Trao đổi nước và chất dinh dưỡng
ở thực vật.