MỞ ĐẦU

KHỞI ĐỘNG

TRÒ CHƠI

TRUYỀN ĐIỆN

KHỞI ĐỘNG

LUẬT CHƠI:
+ Cô giáo sẽ đưa ra câu hỏi. Lớp trưởng chỉ định 1 bạn trả
lời.
+ Sau đó bạn sẽ tiếp tục chỉ định người tiếp theo, tiếp tục
cho đến khi cô giáo hô dừng lại.
+ Những bạn có câu trả lời đúng sẽ được cộng điểm
chuyên cần.

CÂU HỎI:
Theo em bằng cách
nào chiếc bánh mì
trên tay cô sẽ giúp
chúng ta no bụng?

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

TIẾT 111 - BÀI 31
TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ
DINH DƯỠNG Ở ĐỘNG
VẬT
(TIẾT 1)

•TIẾT 111
BÀI 31

TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ DINH DƯỠNG Ở ĐỘNG VẬT

I. Con đường thu nhận và tiêu
hóa thức ăn trong ống tiêu hóa
ở động vật

Hoạt động nhóm (5')
Đọc thông tin SGK và quan sát hình
3.1, trả lời câu hỏi:
Câu 1. Động vật lấy thức ăn từ môi
trường qua hoạt động nào?
Câu 2. Kể tên các dạng thức ăn của
động vật?
Câu 3. Sự trao đổi chất dinh dưỡng ở
động vật diễn ra qua các giai đoạn
nào?
Câu 4. Để cơ thể hấp thụ được, chất
dinh dưỡng trong thức ăn được biến
đổi ra sao?

Động vật ăn thực
vật

Động vật ăn
tạp

Động vật ăn thịt

Động vật ăn thịt

Động vật ăn tạp

Câu 1. Ăn là hoạt động cần thiết để động vật đưa thức ăn vào cơ
thể.
Câu 2. Các dạng thức ăn chủ yếu của động vật:
+ Động vật ăn cỏ: Chỉ ăn thực vật
+ Động vật ăn thịt: Ăn các động vật khác
+ Động vật ăn tạp: Vừa ăn thực vật vừa ăn động vật

Câu 3.

Câu 4. Thức ăn cần được biến đổi thành các chất đơn giản.

Thức ăn đi qua hệ tiêu hóa
như thế nào?

Cùng khám phá qua đoạn video

• I.

Con đường thu nhận và tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu h

- Con đường trao đổi chất dinh
dưỡng trong ống tiêu hóa ở
Động vật bao gồm 3 giai đoạn:
+ Ăn,
+ Tiêu hóa và hấp thụ chất dinh
dưỡng,
+ Thải phân.

Luyện tập:

TRÒ CHƠI GIẢI Ô CHỮ
Luật chơi:
+ Mỗi hàng ngang tương ứng với 1 ô chữ
+ Quản trò chọn 1 câu, bạn nào trả lời đúng sẽ
được quyền chọn câu hỏi tiếp theo.
+ Bạn nào nhanh và trả lời chính xác sẽ được
cộng điểm chuyên cần.

1
2
3
4
5

L

Ư Ơ I

Hết
Bắt giờ
đầu

R U Ô T N O N
T H Ư C Q U A N
H Â U M Ô N
D A D A Y

4.một
Vị trí
thải
thức
ăn
thừa
vàhóa
cặntiếp
bã ra
ngoài.?
5.
Là
bộ
phận
của
ống
tiêu
giáp
với
2. Là nơi các đại phân tử thức ăn bị phân
1.
Đây
bộ phận
khoang
miệng,
chức
3.
Là
mộtlàbộ1các
phận
củatrong
ống
tiêu
hóa tiếp
giápcó
với
dạ
thực
quản?
cắt
thành
chất
dinh
dưỡng
đơn
giản
năng
đảoăn
trộn
thức
ăn?
dày:cho
thức
đi qua
rất
nhanh.
như
Đường
đơn,
axit
béo...

04
08
03
01
16
17
18
19
20
21
14
05
06
07
09
02
10
11
22
15
12
13
30
29
28
27
26
25
24
23

• TIẾT111
BÀI 31

TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ DINH DƯỠNG Ở ĐỘNG VẬT

II. Nhu cầu sử dụng nước và con đường
trao đổi nước ở động vật.

160-300
lít/ngày
20-40 lít/ngày
60ml-1,5 lít/ngày

- Nhu cầu sử dụng nước ở ĐV phụ thuộc
và tuổi, đặc điểm sinh học, môi trường
sống....

Nước từ hạt hàng

Thảo luận

1. Có thể bổ sung nước bằng những cách nào?
2. Nước được đào thải ra ngoài cơ thể như thế
nào?

Đọc thông tin SGK và
quan sát hình 3.3; 3.4

3. Nêu công thức tính lượng nước
cần mỗi ngày. Hãy tính lượng nước
bản thân em cần cung cấp đảm
bảo nhu cầu của cơ thể.

Thức ăn

Nước uống

=> Động vật lấy nước vào cơ thể chủ yếu qua thức
ăn, nước uống.

Khám phá

Qúa trình đào thải nước

Khám phá

Khám phá

Theo khuyến cáo của Viện Dinh
dưỡng Quốc gia trẻ ở tuổi vị
thành niên cần 40ml nước/1kg
thể trong 1 ngày. Tính lượng
nước cần uống 1 ngày của bản
thân

Lượng nước cần mỗi ngày = Cân nặng của cơ thể
(kg) x 40ml

•II. Nhu cầu sử dụng nước và con đường trao đổi nước ở độn

- Nước thải ra khỏi cơ thể qua
nước tiểu và mồ hôi.

Mở rộng

- Uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể,
- Ưu tiên nước lọc,
- Hạn chế nước ngot, nước có ga, không
sử dụng đồ uống chứa cồn.
- Chia nhỏ lượng nước cơ thể cần mỗi
ngày thành nhiều lần uống, tránh uống
quá nhiều nước trong một lần.

Tiết 2

MỞ ĐẦU:
1. Có thể bổ sung nước cho
cơ thể bằng những cách
nào?
2. Nước đào thải ra khỏi cơ
thể như thế nào?

=> Những cách bổ sung nước cho cơ thể như: Uống
nước (nước lọc, nước hoa quả, nước canh...), ăn các loại
quả, thức ăn chứa nhiều nước (súp, cháo, quả cam, quả

=> Nước đào thải ra khỏi cơ thể chủ yếu bằng việc
thoát mồ hôi qua da và thải nước tiểu ra ngoài cơ
thể nhờ quá trình lọc máu tạo thành nước tiểu ở

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

TIẾT 112 - BÀI 31
TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ
DINH DƯỠNG Ở ĐỘNG
VẬT
(TIẾT 2)

• TIẾT 112
BÀI 31

TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ DINH DƯỠNG Ở ĐỘNG VẬT

III. Sự vận chuyển các chất ở động vật.

Hoạt động nhóm (5 phút)

Đọc thông tin SGK và quan sát hình 3.5 và xem video, trả lời câu hỏi:
Câu 1. Nguyên liệu, sản phẩm của quá trình trao đổi chất ở tế bào là gì?
Các nguyên liệu này lấy ở đâu và sản phẩm được thải ra khỏi cơ thể như
thế nào.
Câu 2. Hệ cơ quan nào thực hiện sự vận chuyển các chất trong cơ thể
động vật. Mô tả con đường vận chuyển các chất.

Thảo luận

Câu 1. Nguyên liệu, sản phẩm của quá trình trao đổi
chất ở tế bào là gì? Các nguyên liệu này lấy ở đâu và
sản phẩm được thải ra khỏi cơ thể như thế nào?

Câu 2. Hệ cơ quan nào thực hiện sự vận chuyển các
chất trong cơ thể động vật. Mô tả con đường vận
chuyển các chất?

Thảo luận

Câu 1. Nguyên liệu, sản phẩm của quá trình trao đổi chất ở
tế bào là gì? Các nguyên liệu này lấy ở đâu và sản phẩm
được thải ra khỏi cơ thể như thế nào?
Trả lời:
- Các nguyên liệu này lấy từ quá trình hô hấp và tiêu hóa.
- Sản phẩm trao đổi chất của TB được máu mang đến
thận, các chất bài tiết được lọc tại đây tạo thành nước
tiểu thải ra khỏi cơ thể.

Thảo luận
Câu 2. Hệ cơ quan nào thực hiện sự vận chuyển
các chất trong cơ thể động vật. Mô tả con đường
vận chuyển các chất?
Trả lời:
+ Vòng tuần hoàn lớn: Máu đỏ tươi,
giàu oxi được bơm đi nuôi cơ thể. Tại
các TB, mô, cơ quan, máu nhận các
chất bài tiết và cacbonic trở thành đỏ
thẫm và trở về tim.
+ Vòng tuần hoàn nhỏ: Máu đỏ thẫm
nghèo oxi được bơm lên phổi, tại đây
máu nhận oxi thải cacbonic trở thành
máu đỏ tươi giàu oxi và trở về tim.

•III.

Sự vận chuyển các chất ở động vật.

- Nước, chất dinh dưỡng,
chất thải... được vận chuyển
trong cơ thể nhờ hoạt động
của hệ tuần hoàn.
- Ở người có 1 vòng tuần
hoàn nhỏ và 1 vòng tuần
hoàn lớn.

Mở rộng
Trong cơ thể người, tim là bộ phận
hoạt động nhiều nhất. Trung bình một
ngày, tim đập khoảng 100 000 lần đế
vận chuyển hơn
7 500 lít máu đi nuôi cơ thể. Máu
trong cơ thể di chuyển trong một
mạng lưới bao gồm động mạch, mao
mạch và tĩnh mạch.
Ở người trưởng thành, nếu duỗi thẳng
toàn bộ mạng lưới mạch máu trong cơ
thể rồi nối lại với nhau sẽ có độ dài
khoảng 96 000 km (gấp gần 2,5 lần so
với chu vi trái đất).

Luyện tập

TRÒ CHƠI TIẾP SỨC
LUẬT CHƠI:
- Các nhóm có 2 phút thảo luận và 3
phút để viết đáp án lên bảng.
- Thành viên sau chỉ được lên khi thành
viên hoàn thành đáp án trên bảng và về
chỗ.
- Đội dành thắng lợi là đội hoàn thành
sớm nhất và nhiều đáp án đúng nhất.

Câu 1. Chọn các từ/cụm từ phù hợp để hoàn thành đoạn thông tin sau:
Các tế bào và cơ quan trong cơ thể động vật được nuôi dưỡng bởi ...(1)... và các chất dinh
dưỡng. Oxygen được lấy từ ...(2)... còn chất dinh dưỡng do cơ quan tiêu hoá cung cấp. Quá trình
trao đổi chất ở các tế bào cũng như hoạt động của các cơ quan sẽ sản sinh ra các ...(3)... Những
sản phẩm này cần được vận chuyển đến cơ quan ...(4)... để thải ra ngoài. ...(5)... là hệ cơ quan
thực hiện vận chuyển các chất trong cơ thể động vật
Câu 2. Các khẳng định sau đây đúng hay sai?
STT
Khẳng định
1
Máu giàu oxygen có màu đỏ tươi, máu giàu carbon dioxide có màu đỏ thâm
Tốc độ máu chảy trong mao mạch chậm hơn trong động
2
mạch và tĩnh mạch
3
Chỉ có nước tiểu mới chứa các chất bài tiết ra khỏi cơ thể.
Máu sau khi trao đổi tại mao mạch của các cơ quan đổ về
4
tâm nhĩ phải của tim
Trong cùng điều kiện môi trường, nhu cầu nước của người ở các lứa tuổi đều
5
giống nhau

Đúng/Sai

ĐÁP ÁN

Câu 1:
1: Oxygen; 2: cơ quan hô hấp; 3: sản phẩm tiết;
4: bài tiết; 5: hệ tuần hoàn.
Câu 2:
STT

Khẳng định

1

Máu giàu oxygen có màu đỏ tươi, máu giàu carbon dioxide có màu đỏ thâm
Tốc độ máu chảy trong mao mạch chậm hơn trong động
mạch và tĩnh mạch
Chỉ có nước tiểu mới chứa các chất bài tiết ra khỏi cơ thể.
Máu sau khi trao đổi tại mao mạch của các cơ quan đổ về
tâm nhĩ phải của tim
Trong cùng điều kiện môi trường, nhu cầu nước của người ở các lứa tuổi đều
giống nhau

2
3
4
5

Đúng/Sai
Đ
Đ
S
Đ
S

Vận dụng
Dự đoán
điều gì sẽ xảy
ra với cơ thể
nếu sự vận
chuyển các
chất trong cơ
thể bị dừng
lại.

Vận dụng

Cơ thể dừng vận chuyển các chất thì các tế bào trong cơ thể sẽ không có
năng lượng để hoạt động và các sản phẩm tiết không được đào thải ra ngoài
dẫn đến cơ thể bị ngộ độc -> gây huy hiểm đến tính mạng.

TIẾT 3

MỞ ĐẦU

TRÒ CHƠI

HỌA SĨ SINH HỌC
* Luật chơi
- Mỗi đội cùng nhau vẽ 2 vòng
tuần hoàn ở người. Sau khi vẽ
xong sẽ cử 1 bạn lên giải thích.
- Các đội còn lại nhận xét.
- Đội nào thắng được công điểm
thường xuyên.

Ở người, các chất được vận chuyến
theo hai vòng tuần hoàn:
- Vòng tuần hoàn nhỏ: đưa máu đỏ
thẫm nghèo O2 từ tim đến phổi, tại
đây máu nhận O2 và thải CO2 trở
thành máu đỏ tươi rồi trở về tim.
- Vòng tuần hoàn lớn: đưa máu đỏ
tươi giàu O2 và các chất dinh
dưỡng đi nuôi cơ thể. Tại các tế
bào, mô, cơ quan, máu nhận các
chất bài tiết và CO2 trở thành máu
đỏ thẫm và trở về tim.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

TIẾT113 - BÀI 31
TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ
DINH DƯỠNG Ở ĐỘNG
VẬT
(TIẾT 3)

• TIẾT…
BÀI 31

TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ DINH DƯỠNG Ở ĐỘNG VẬT

IV. Vận dụng hiểu biết về trao đổi chất
và chuyển hoá năng lượng ở động vật
vào thực tiễn.

Hoạt động cặp đôi (4')

Vận dụng hiểu biết về trao đổi chất và chuyển
hóa năng lượng để:
- Giải thích vì sao nên ăn đa dạng các loại thức
ăn mà không nên chỉ ăn một loại thức ăn dù loại
thức ăn đó rất bổ dưỡng?
- Xây dựng thực đơn cho mỗi bữa ăn một ngày
để đảm bảo chế độ ăn cân đối và đầy đủ chất
dinh dưỡng?

Thảo luận

? Giải thích vì sao nên ăn đa dạng các loại thức ăn
mà không nên chỉ ăn một loại thức ăn dù loại thức
ăn đó rất bổ dưỡng?
=> Để đảm bảo cung cấp đủ các nhóm
chất dinh dưỡng (tinh bột, protein, chất
xơ, carbohydrate, chất béo, vitamin và
khoáng chất) cho cơ thể. Nếu chỉ ăn
một loại thức ăn sẽ không cung cấp đủ
các chất dinh dưỡng mà cơ thể cần.

•

Vận dụng hiểu biết về trao đổi chất và chuyển hoá năng
IV.
•
vào thực tiễn

- Để cơ thể sinh trưởng
và phát triển cần đa
dạng các loại thức ăn
để đảm bảo cung cấp
đủ các nhóm chất
dinh dưỡng.