HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

KIỂM TRA
Câu 1. Thế nào là nhiên liệu? Lấy ví dụ?
Nhiên liệu là các vật liệu khi bị đốt cháy giải phóng năng lượng dưới dạng
nhiệt và ánh sáng.
Ví dụ: Than đá, dầu mỏ.

TIẾT 121+122+123+124+125
BÀI 42. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
MỤC TIÊU
- Nêu được sự truyền năng lượng trong một số trường hợp đơn giản
trong thực tiễn.
- Lấy được ví dụ chứng tỏ năng lượng có thể chuyển từ dạng này
sang dạng khác hoặc truyền từ vật này sang vật khác.
- Nêu được định luật bảo toàn năng lượng và lấy được ví dụ minh
họa.
- Nêu được năng lượng hao phí luôn xuất hiện khi năng lượng được
chuyển từ dạng này sang dạng khác hoặc truyền từ vật này sang vật
khác.
- Đề xuất được biện pháp để tiết kiệm năng lượng trong các hoạt
động hàng ngày.

TIẾT 121+122+123+124+125
BÀI 42: BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
2. NĂNG LƯỢNG HAO PHÍ TRONG SỬ DỤNG
3. TIẾT KIỆM NĂNG LƯỢNG

TIẾT 121+122+123+124+125
BÀI 42: BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ
SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
a. Tìm hiểu sự truyền năng lượng giữa các
vật

Năng lượng của
người

Xe hàng

Chuyển
động

Khi phơi thóc, hạt thóc nhận
năng lượng từ đâu để có
thể khô được?

•Hạt lúa nhận năng lượng từ
mặt trời

TIẾT 121+122+123+124+125, BÀI 42:
BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ SỬ DỤNG
NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
a. Tìm hiểu sự truyền năng lượng giữa các
vậ- tNăng lượng có thể truyền từ vật này sang vật khác.

Em hãy lấy ví dụ trong thực tế cuộc sống?

Ví dụ: hiện nay các thiết bị trao đổi nhiệt được ứng dụng rất rộng rãi
trong cuộc sống của chúng ta như thiết bị sưởi ấm, tủ lạnh, điều hoà
không khí,...

TIẾT 121+122+123+124+125, BÀI 42:
BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ SỬ DỤNG
NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
a. Tìm hiểu sự truyền năng lượng giữa các
vậ- tNăng lượng có thể truyền từ vật này sang vật khác.
Ví dụ: hiện nay các thiết bị trao đổi nhiệt được ứng dụng rất
rộng rãi trong cuộc sống của chúng ta như thiết bị sưởi ấm, tủ
lạnh, điều hoà không khí,...

Rót nước vào trong cốc có chứa nước đá thì trong
cốc có sự truyền năng lượng như thế nào?

•Nước truyền nhiệt độ ấm cao hơn đá khiến đá bị tan
ra, đá truyền nhiệt độ lạnh vào nước khiến nước trở
nên mát hơn

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Học lí thuyết.
- Chuẩn bị phần b. Tìm hiểu sự chuyển hóa giữa các dạng năng
lượng.

KIỂM TRA
Câu 1. Năng lượng được truyền như thế nào? Lấy
ví dụ?
Trả lời: Năng lượng được truyền từ vật này sang vật
khác.
Ví dụ: Khi người đẩy xe hang, xe hang đã nhận được
năng lượng để chuyển động.

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Quang năng

Bóng đèn điện đang sáng

Nêu năng
lượng đầu ra
của bóng đèn ?

v

Nêu năng
lượng đầu vào
của bóng đèn ?

Điện
năng

Chuyển hóa

Quang
năng

Sự chuyển hóa giữa các dạng
năng lượng như thế nào? Chúng
ta cùng sang phần b.

TIẾT 122, BÀI 42:
BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
b. Tìm hiểu sự chuyển hóa giữa các dạng năng lượng

•Vào lúc trời lạnh, người ta thường
xoa hai bàn tay vào nhau, khi đó dạng
năng lượng nào đã chuyển thành
nhiệt để làm ấm bàn tay? 

•Dạng năng lượng động
năng đã chuyển thành
nhiệt năng

•Khi ô tô động cơ nhiệt chạy, dạng năng
lượng nào chuyển thành năng lượng cho
ô tô hoạt động?

•Dạng năng lượng nhiệt năng
đã chuyển thành năng lượng
cho ô tô chạy

•Khi đèn đường được thắp
sáng, dạng năng lượng nào đã
chuyển thành quang năng?

•Dạng năng lượng điện năng
đã chuyển thành quang năng

TIẾT 122, BÀI 41:
BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
b. Tìm hiểu sự chuyển hóa giữa các dạng năng lượng

- Năng lượng có thể chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác.
Vậy năng
lượng được
chuyển hóa
như thế nào?

•Em hãy lấy ví dụ về sự chuyển
hóa năng lượng trong cuộc
sống?

•Ví dụ: chế tạo các động cơ nhiệt,
các động cơ điện, đèn thắp sáng, ….

TIẾT 122, BÀI 41:
BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
b. Tìm hiểu sự chuyển hóa giữa các dạng năng lượng

- Năng lượng có thể chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác.
•Ví dụ: chế tạo các động cơ nhiệt, các động cơ điện, đèn
thắp sáng, ….

Câu 1. Khi sử dụng nồi cơm điện, năng lượng điện đã
chuyển hóa thành năng lượng chủ yếu nào?
•A. năng lượng ánh sáng
•B. cơ năng
•C. năng lượng nhiệt
•D. năng lượng âm 
Câu 2. Phát biểu nào sau đây đúng? Khi máy sấy tóc
hoạt động,
•A. phần lớn điện năng tiêu thụ chuyển hóa thành nhiệt
năng.
•B. phần lớn điện năng tiêu thụ chuyển hóa thành cơ năng.
•C. phần lớn điện năng tiêu thụ chuyển hóa thành năng
lượng âm.
•D. phần lớn điện năng tiêu thụ chuyển hóa thành quang
năng.  

Câu 3. Trong các dụng cụ và thiết bị điện sau đây, thiết bị nào
chủ yếu biến đổi điện năng thành cơ năng:
•A. Nồi cơm điện
•B. Bàn là điện.
•C. Tivi.
•D. Máy bơm nước.  
Câu 4. Dạng năng lượng nào đã chuyển hoá thành điện năng
trong một chiếc đồng hồ treo tường chạy bằng pin?
•A. Cơ năng.
•B. Nhiệt năng.
•C. Hoá năng.
•D. Quang năng.

Khi bình nóng lạnh hoạt động, đã có sự chuyển hoá năng
lượng từ dạng nào sang dạng nào?

•Khi bình nóng lạnh hoạt động đã có sự chuyển hóa
năng lượng từ điện năng sang nhiệt năng

•Khi đèn đường được thắp sáng, dạng năng lượng nào
đã chuyển thành quang năng?

•Dạng năng lượng điện năng
đã chuyển thành quang năng

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Học lí thuyết.
- Chuẩn bị phần c. Tìm hiểu định luật bảo toàn năng lượng.

KIỂM TRA
Câu 1. Năng lượng được chuyển hóa như thế nào?
Lấy ví dụ?
Trả lời: Năng lượng có thể chuyển hóa từ vật này sang
vật khác.
Ví dụ: Khi bật bóng đèn điện thì điện năng chuyển hóa
thành quang năng.

TIẾT 123, BÀI 42:
BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
c. Tìm hiểu định luật bảo toàn năng lượng.

Thả viên bi từ vị
trí A, viên bi lăn
xuống tới vị trí B
rồi lại lăn tới vị trí
C.

Khi ở vị trí A viên bi tồn
tai ở dạng năng lượng
nào?
Thế năng hấp dẫn
Khi viên bi từ vị trí A
chuyển động đến vị trí B
thì viên bi ở dạng năng
lượng nào?
Thế năng hấp dẫn và
động năng

Khi ở vị trí B viên bi tồn tai
ở dạng năng lượng nào?
Động năng ( thế năng hấp dẫn
=0
Khi viên bi từ vị trí B chuyển
động đến vị trí C thì viên bi ở
dạng năng lượng nào?
Động năng và thế năng
hấp dẫn

Khi ở vị trí C viên bi tồn tai
ở dạng năng lượng nào?
thế năng hấp dẫn

So sánh năng lượng của viên
bi ở vị trí A và C
Thế năng hấp dẫn ở vị trí
A lớn hơn ở vị trí C

Trong quá trình viên bi chuyển
động, ngoài động năng và thế
năng còn có dạng năng lượng nào
xuất hiện?
Trong quá trình viên bi chuyển
động, ngoài động năng và thế
năng, còn có nhiệt năng xuất
hiện

Kết quả thu được từ phép đo
chính xác cho biết, phần năng
lượng bị hao hụt của viên bi
khi chuyển động đúng bằng
phần nhiệt năng mới xuất hiện
trong quá trình chuyển động
đó.

Cơ năng được bảo toàn

TIẾT 123, BÀI 41:
BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
c. Tìm hiểu định luật bảo toàn năng lượng.

Phát biểu định
bảo toàn
Định luật bảo toàn năng lượng: “Năng lượng khôngluật
tự nhiên
sinh
năng lượng?

ra cũng không tự nhiên mất đi, nó chỉ chuyển từ dạng này sang
dạng khác hoặc truyền từ vật này sang vật khác.”

Câu 1. Điền vào chỗ trống “…” sau đây để được câu hoàn chỉnh: Định
luật bảo toàn năng lượng: “Năng lượng không tự nhiên sinh ra cũng
không tự nhiên mất đi, nó chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác hoặc
truyền từ … này sang … khác”.
•A. vật – vật
•B. bộ phận – bộ phận
•C. loại – loại
•D. chỗ - chỗ 
Câu 2. Điền vào chỗ trống “…” sau đây để được câu hoàn chỉnh: Khi
năng lượng truyền từ vật này sang vật khác hoặc chuyển hóa từ dạng
này sang dạng khác luôn xuất hiện năng lượng …
•A. âm
•B. hao phí
•C. cơ năng
•D. ánh sáng 

Câu 2: Trong các trường hợp sau, trường hợp nào có sự
chuyển hóa thế năng thành động năng?
•A.Mũi tên được bắn đi từ cung.
•B.Nước trên đập cao chảy xuống.
•C.Hòn bi lăn từ đỉnh dốc xuống dưới.
•D. Cả ba trường hợp trên
Câu 3: Thả một vật từ độ cao h xuống mặt đất. Hãy cho biết
trong quá trình rơi, cơ năng đã chuyển hóa như thế nào?
•A.Động năng chuyển hóa thành thế năng.
•B.Thế năng chuyển hóa thành động năng.
•C.Không có sự chuyển hóa nào.
•D.Động năng và thế năng đều tăng.

Khi quạt điện hoạt động, điện năng cung cấp cho quạt chuyển hoá
thành những dạng năng lượng nào? Theo em tổng các dạng năng
lượng đó có bằng phần điện năng ban đầu cung cấp cho quạt
không?

•Khi quạt điện hoạt động, điện năng cung cấp cho quạt chuyển
hóa thành cơ năng, nhiệt năng. Tổng các dạng năng lượng đó
có bằng phần điện năng ban đầu cung cấp cho quạt

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Học lí thuyết.
- Chuẩn bị phần 2. NĂNG LƯỢNG HAO PHÍ TRONG SỬ DỤNG

KIỂM TRA
Câu 1. Phát biểu định luật bảo toàn năng lượng?
Định luật bảo toàn năng lượng: “Năng lượng không tự nhiên sinh ra
cũng không tự nhiên mất đi, nó chỉ chuyển từ dạng này sang dạng
khác hoặc truyền từ vật này sang vật khác.”

Câu 2: Trong các trường hợp sau, trường hợp nào có sự
chuyển hóa thế năng thành động năng?
•A.Mũi tên được bắn đi từ cung.
•B.Nước trên đập cao chảy xuống.
•C.Hòn bi lăn từ đỉnh dốc xuống dưới.
•D. Cả ba trường hợp trên
Câu 3: Thả một vật từ độ cao h xuống mặt đất. Hãy cho biết
trong quá trình rơi, cơ năng đã chuyển hóa như thế nào?
•A.Động năng chuyển hóa thành thế năng.
•B.Thế năng chuyển hóa thành động năng.
•C.Không có sự chuyển hóa nào.
•D.Động năng và thế năng đều tăng.

TIẾT 124, BÀI 42:
BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
2. NĂNG LƯỢNG HAO PHÍ TRONG SỬ DỤNG

* Tìm hiểu năng lượng hao phí
- Trong quá trình sử dụng năng lượng, thì luôn có một phần năng lượng là có ích
và một phần năng lượng là hao phí.
- Phần năng lượng ban đầu chuyển thành dạng năng lượng theo đúng mục đích
sử dụng gọi là năng lượng có ích.
- Phần năng lượng ban đầu chuyển thành năng lượng không đúng mục đích sử
dụng gọi là năng lượng hao phí.

Quan sát hình 42.5, 42.6, 42.7 và cho biết trong các hoạt động, năng
lượng ban đầu đã chuyển hóa thành những dạng năng lượng nào? Dạng
năng lượng nào có ích, dạng năng lượng nào là hao phí?

Nhiệt năng →động năng và thế năng.
Có ích

điện năng → cơ năng và nhiệt năng. Có
ích: cơ năng, Hao phí: nhiệt năng

Động năng →thế năng, nhiệt năng. Có
ích: thế năng, Hao phí: nhiệt năng

Năng lượng
hao phí xuất
hiện khi
nào?