Khoa Học Tự Nhiên
8
BÀI 18:

LỰC CÓ THỂ LÀM
QUAY VẬT
Giáo viên: Trần Thị Thu Thanh
Thực hiện dạy theo ppct: 4 tiết ( Tiết
56,57,58,59)

Tại sao khi
đẩy nhẹ cửa,
tay ta đặt xa
các bản lề của
cánh cửa (hình
a) thì mở cửa
sẽ dễ dàng
hơn khi đặt
tay gần bản lề
(hình b)?

NỘI DUNG BÀI HỌC
Lực Có Thể Làm
01
Quay Vật
0
2

Moment
Lực

01

Lực Có Thể
Làm Quay
Vật

0 Lực Có Thể Làm Quay Vật
1
Thí
nghiệm

Thanh
nhựa đục
lỗ cách đều
Giá thí
nghiệm

Quả
nặng có
móc treo

0 Lực Có Thể Làm Quay Vật
1
Thí
nghiệm
B1: Gắn thanh nhựa lên giá tại trục
quay O sao cho thanh nằm cân
bằng theo phương ngang
B2: Lần lượt treo quả nặng vào
các vị trí A, O, C trên thanh

Câu
hỏi
Câu 1: Treo quả nặng vào vị trí
nào thì thanh quay, vào vị nào
thì thanh không quay?

Trả
lời
Treo quả nặng vào vị trí A, C thì thanh
quay.
Treo quả nặng vào vị trí vào vị trí O thì
thanh không quay.

Câu
hỏi

Câu 2: Mô tả tác dụng làm quay
của lực khi treo quả nặng vào điểm
A, điểm C.

Trả
lời

Khi treo quả nặng vào điểm A thanh quay
ngược chiều kim đồng hồ quanh trục O.
Khi treo quả nặng vào điểm C thanh
quay cùng chiều kim đồng hồ quanh
trục O.

Câu
hỏi

Lấy tay tác dụng vào cánh cửa các lực khác nhau theo chiều mũi tên
biểu diễn như hình. Đường chứa mũi tên biểu diễn lực còn gọi là giá
của lực. Trường hợp nào lực làm quay cánh cửa?

a) Lực tác dụng
có giá cắt trục
quay

b) Lực tác dụng có
giá song song trục
quay

c) Lực tác dụng có giá
không song song, không cắt
trục quay

Trả
lời

Trường hợp 18.2c lực
tác dụng có giá không
song song và không
cắt trục quay có tác
dụng làm quay cánh
cửa.

Câu
hỏi

Vị trí tác dụng lực nào trong Hình
18.3 có thể làm cho tay nắm cửa
quay quanh trục của nó? Vị trí nào
làm tay nắm cửa không quay
quanh trục của nó?

Trả
lời

Vị trí tác dụng lực ở điểm B và C có
thể làm cho tay nắm cửa quay quanh
trục của nó.
Vị trí tác dụng lực ở điểm A không
làm cho tay nắm cửa quay quanh
trục của nó.

B

A

Hình
18.3

C

Câu
hỏi
Lực tác dụng ở vị trí nào có thể làm
cho tay nắm cửa quay dễ dàng
hơn?

Trả
lời
Lực tác dụng ở vị trí C làm cho tay
nắm cửa quay dễ dàng quanh trục
hơn ở vị trí B vì vị trí C ở xa trục quay
hơn vị trí B.

B

A

Hình
18.3

C

0 Lực Có Thể Làm Quay Vật
1 Khi lực tác dụng vào vật có giá không song
song hay không cắt trục quay thì sẽ làm
quay vật

Tay người
tác dụng
lực như
thế nào
thì cánh
cửa không
quay?

Lực song
song với
trục quay
Lực có giá
cắt với
trục quay

02 Moment Lực

0 Moment
2 lực
Thí
nghiệm

Thanh
nhựa đục
lỗ cách
đều
Giá thí
nghiệm
Quả
nặng
có móc

0 Moment
2 lực
Vị trí treo quả nặng

Trạng thái
của thanh
ngang

Treo đồng thời 2 quả nặng giống nhau vào 2 điểm A
và C

Cân bằng

Treo 2 quả nặng vào điểm A và 1 quả nặng vào điểm
C

Quay ngược
chiều kim
đồngcùng
hồ
Quay
chiều kim
đồng hồ

Treo 1 quả nặng vào điểm B và 1 quả nặng vào điểm
C

Câu
hỏi

Tác dụng làm quay của lực phụ thuộc vào độ lớn của lực như thế
nào?

Trả
lời

Độ lớn của lực càng lớn thì tác dụng làm quay của lực
càng lớn.

Câu
hỏi

Giá của lực càng xa trục quay thì tác dụng làm quay của lực thay đổi như
thế nào?

Trả
lời

Giá của lực càng xa trục quay thì tác dụng làm quay của lực càng
lớn.

0 Moment
2 lực

Tác dụng làm quay của lực lên một vật quanh một trục hay
một điểm cố định được đặc trưng bằng moment lực
Lực càng lớn, moment lực
Giá của lực xa trục quay,
càng lớn, tác dụng làm quay
moment lực càng lớn, tác
càng lớn
dụng làm quay càng lớn

Nêu các ví dụ trong
thực tế cần làm tăng
momentlực
bằng
cách:
a) Tăng độ lớn
của lực
b) Tăng khoảng
cách từ trục
quay
đến
giá
c) Tăng đồng
thời cả hai

Lực càng lớn, càng dễ mở
cửa

Tác dụng lực càng xa càng
dễ xoay

Vừa tăng lực vừa đặt lực
xa bản lề, càng dễ mở cửa

Câu
hỏi

So sánh moment của lực F1, moment của lực F2 trong các Hình 18.4a và
Hình 18.4b.

Hình
18.4

Trả
lời

F1 = F 2
Giá của lực F2 cách xa trục quay hơn lực F1
→ tác dụng làm quay của lực F2 lớn hơn
→ moment của lực F2 lớn hơn moment của lực F1

Trả
lời

F2 > F 1
Giá của lực F2 cách trục quay bằng giá của lực F1 cách trục
quay
→ tác dụng làm quay của lực F2 lớn hơn
→ moment của lực F lớn hơn moment của lực F

Câu
hỏi
Lực tác dụng ở vị trí nào có thể làm
cho tay nắm cửa quay dễ dàng
hơn?

Trả
lời
Lực tác dụng ở vị trí C làm cho tay
nắm cửa quay dễ dàng quanh trục
hơn ở vị trí B vì vị trí C ở xa trục quay
hơn vị trí B.

B

A

Hình
18.3

C

VẬN
DỤNG

Câu 2: Giải thích cách tác dụng
lực khi bắt đầu đạp pê – đan để
xe đạp có thể chuyển động.

Chân tác dụng lên pê – đan một lực có
phương thẳng đứng hướng xuống
dưới, vuông góc với pê – đan làm đùi
đĩa quay quanh trục, giúp đĩa và xích
chuyển động kéo theo bánh líp xe
chuyển động làm bánh xe quay.

Câu 2: Khi tháo các đai ốc ở các
máy móc, thiết bị người thợ cần
dùng dụng cụ gọi là cờ lê

a) Chỉ ra vật chịu lực tác dụng làm quay
và lực làm quay vật trong trường hợp
b)
nàyNếu ốc quá chặt cần gắn thêm 1
đoạn ống thép để nối dài thêm cán cờ
lê. Giải thích cách làm này

a)
Vật chịu lực tác
dụng làm quay
là: cờ lê
Lực làm quay
vật là: lực của
tay người
b) Nếu ốc quá chặt cần gắn thêm 1
đoạn ống thép để nối dài thêm cán cờ
lê để tăng khoảng cách từ trục quay
đến giá của lực, momentlực tăng, tác
dụng làm quay tăng., dễ tháo ốc

THANKS
!!!