TIẾT 46
BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
Trường THCS Quảng Minh
Học xong tiết này chúng ta:
Nhận biết được cách xây dựng khóa lưỡng phân trong phân loại nhóm sinh vật.
 I. Sử dụng khóa lưỡng phân trong phân loại sinh vật
Các khối gỗ được phân loại dựa trên hình dạng và màu sắc:
Các loài sinh vật được phân chia thành từng nhóm dựa trên sự giống và khác nhau ở mỗi đặc điểm của sinh vật.
Cây phân loại: mèo, chó, thỏ, cá

Khóa lưỡng phân dùng để phân loại: mèo, chó, thỏ, cá
Các bước thực hiện khóa lưỡng phân:
Bước 1a và 1b: Chia động vật thành hai nhóm: động vật sống trên cạn và động vật sống dưới nước. Đối chiếu trên hình ta sẽ nhận ra động vật sống dưới nước là cá vàng.
Các bước thực hiện khóa lưỡng phân:
Bước 2a và 2b: Chia nhóm động vật sống trên cạn thành hai nhóm: động vật có tai nhỏ và động vật có tai lớn. Nhận ra được động vật sống trên cạn, tai lớn là thỏ.
Bước 3a và 3b: Nhận ra động vật sống trên cạn, có tai nhỏ gồm có: động vật không thể sủa là mèo và động vật có thể sủa là chó.
Đặc điểm của sinh vật được sử dụng để phân loại động vật trong khóa lưỡng phân trên:
Môi trường sống của động vật.
Kích thước tai động vật.
Khả năng sủa của động vật.
Khóa lưỡng phân lá khóa nhận dạng trong đó trình tự và cấu trúc các bước nhận dạng do tác động của chiếc khóa đó quy định.
Lá cây ô rô
Lá không xẻ thành nhiều thùy, mép là có răng cưa.
Lá cây hoa hồng
Lá xẻ thành nhiều thùy là những là con, xếp dọc hai bên cuống lá.
Lá bèo Nhật bản (lục bình)
Lá không xẻ thành nhiều thùy, mép nhẵn.
Lá cây sắn (khoai mì)
Lá xẻ thành nhiều thùy, các thùy xẻ sâu.
Dựa vào đặc điểm lá cây đã cho dưới đây, hoàn thiện khóa lưỡng phân để
 Sử dụng khóa lưỡng phân trong phân loại sinh vật:
- Khóa lưỡng phân là phương pháp được dùng để xác định một moài bằng cách trả lời một loạt các câu hỏi dựa trên các đặc điểm tương phản khi có hai kết quả xảy ra.
- Có hai dạng khóa lưỡng phân: dạng sơ đồ phân nhanh và dạng viết.
 - Một số lưu ý khi xây dựng khóa lưỡng phân:
+ Chỉ xem xét một đặc điểm tại một thời điểm.
+ Sử dụng các đặc điểm hình thái nhiều nhất có thể.
+ Sử dụng các đặc điểm chung nhất ở bước đầu và sử dụng các đặc điểm ít điểm chung hoặc ít rõ ràng hơn để chia chúng thành các nhóm nhỏ hơn.
+ Khi viết, hãy sử dụng các từ tương phản.
Câu 1: Khóa lưỡng phân là gì?
a. là khóa nhận dạng sinh vật trong tự nhiên dựa vào những đặc điểm sẵn có của chúng.
b. là khóa nhận dạng trong đó trình tự và cấu trúc các bước nhận dạng do tác động của chiếc khóa đó quy định.
c. là tập hợp các đặc điểm để phân biệt sinh vật trong tự nhiên.
d. là khóa mô tả các sinh vật trong tự nhiên.
Câu 2: Ý nghĩa của việc dùng khóa lưỡng phân là gì?
a. Xác định được tên các sinh vật.
b. Các sinh vật được chia thành từng nhóm.
c. Xác định được môi trường sống của sinh vật.
d. Tìm ra đặc điểm tương đồng giữa các sinh vật.
Câu 3: Để phân loại các sinh vật thành từng nhóm dựa trên những đặc điểm giống và khác nhau của sinh vật người ta sử dụng
a. trực quan. b. kính hiển vi.
c. khóa lưỡng phân. d. kính lúp.
Câu 4: Trong các khóa phân loại sinh vật, kiểu phổ biến nhất trong các khóa là
a. khóa sinh vật. b. khóa định lượng.
c. khóa phân loại. d. khóa lưỡng phân.
Câu 5: Khóa lưỡng phân là gì?
a. là khóa nhận dạng trong đó trình tự và cấu trúc các bước nhận dạng do tác động của chiếc khóa đó quy định.
b. là khóa nhận dạng sinh vật trong tự nhiên dựa vào những đặc điểm sẵn có của chúng.
c. là tập hợp các đặc điểm để phân biệt sinh vật trong tự nhiên.
d. là khóa mô tả các sinh vật trong tự nhiên.
Câu 6: Ý nghĩa của việc dùng khóa lưỡng phân là gì?
a. Xác định được môi trường sống của sinh vật.
b. Xác định được tên các sinh vật.
c. Các sinh vật được chia thành từng nhóm.
d. Tìm ra đặc điểm tương đồng giữa các sinh vật.
Câu 7: Để phân loại các sinh vật thành từng nhóm dựa trên những đặc điểm giống và khác nhau của sinh vật người ta sử dụng
Câu 8: Trong các khóa phân loại sinh vật, kiểu phổ biến nhất trong các khóa là
a. khóa phân loại. b. khóa lưỡng phân.
c. khóa định lượng. d. khóa sinh vật.
Câu 9: Nguyên tắc của khóa lưỡng phân là gì?
a. Tách tập hợp ban đầu thành hai nhóm có những đặc điểm đối lập với nhau.
b. Chọn ra những đặc điểm tương đồng nhau của sinh vật để phân loại.
c. Chọn ra những đặc điểm khác nhau tách thành nhiều nhóm nhỏ.
d. Tách tập hợp ban đầu thành nhiều nhóm nhỏ có những đặc điểm giống nhau.
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Hãy làm hàng ngày để có một hành tinh xanh tươi
Bye and see you again
TIẾT 47
BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
Học xong tiết này chúng ta:
Thực hành xây dựng được khóa lưỡng phân với đối tượng sinh vật.
 II. Thực hành xây dựng khóa lưỡng phân
Xây dựng cây phân loại và khóa lưỡng phân một số cây có trong vườn trường
Chuẩn bị
Giấy, bút và kính lúp cầm tay.
 Tiến hành
Nhận biết các cây trong vườn
Lập danh sách các cây trong vườn (nên chọn ít nhất 4 cây).
Phân chia các cây có đặc điểm giống nhau thành từng nhóm.
Xây dựng cây phân loại
Dựa vào đặc điểm giống nhau, phân chia các cây thành từng nhóm theo gợi ý sau.
Sơ đồ phân loại các loại cây trong vườn

 Xây dựng khóa lưỡng phân
Dựa trên cây phân loại, xây dựng khóa lưỡng phân theo bảng gợi ý.



 Báo cáo
Trình bày khóa lưỡng phân của em với các bạn trong lớp.
Các cây trong vườn trường
Thân gỗ: xà cừ, xoài, sấu, hoa sữa.
Thân cột: dừa.
Thân bò: cỏ mần trầu, rau  má.
Xây dựng cây phân loại


Xây dựng khóa lưỡng phân
 Khóa lưỡng phân dùng để phân chia các sinh vật thành từng nhóm, dựa trên sự giống và khác nhau ở mỗi đặc điểm của sinh vật.
Câu 10: Đặc điểm nào sau đây không dùng để phân loại đại bàng và gấu trúc?
Câu 11: Khóa phân loại được xây dựng nhằm mục đích gì?
a. Xác định đặc điểm giống và khác nhau của mỗi loài.
b. Xác định vị trí phân loại của loài một cách thuận lợi.
c. Xác định tên của các loài. d. Xác định tầm quan trọng của loài trong tự nhiên.
Câu 12: Việc phân loại thế giới sống không có ý nghĩa nào sau đây?
Câu 13: Sử dụng những tiêu chí sau để phân loại sinh vật đúng hay sai?
X
X
X
X
X
X
Câu 14: Phân loại các sinh vật sau đây: (Tảo lục, Vi khuẩn, Trùng giày, Trùng biến hình.Tảo silic, Vi khuẩn, Tảo lục, Tảo silic,Trùng giày, Trùng biến hình) dựa vào đặc điểm tế bào của chúng.
Nhện, Cây ngô, Con gà, con mèo.
Sinh vật nhân sơ gồm:
Tảo lục, Tảo silic, Vi khuẩn, Trùng giày, Trùng biến hình.
Sinh vật nhân thực:
Phân loại
Câu 15: Phân loại các sinh vật sau đây: Hoa sen, Rùa biển. Hoa sen, Cá chép, Sứa, Cá chép, Sứa, Rùa biển. dựa vào môi trường sống của chúng
Khỉ, Voi, Bọ rùa, Cò.
Môi trường nước:
Hoa sen, Cá chép, Sứa, Rùa biển.
Môi trường cạn:
Phân loại
Câu 16: Sinh vật nào dưới đây thuộc nhóm sinh vật tự dưỡng?
Câu 17: Điền số thích hợp vào chỗ trống.
Bộ côn trùng qua khóa phân loại lưỡng phân gồm … bộ.
Câu 18: Sinh vật thuộc giới Khởi sinh có đặc điểm đặc trưng nào sau đây?
Câu 19: Động vật nào dưới đây là động vật Chân khớp?
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Hãy làm hàng ngày để có một hành tinh xanh tươi
Bye and see you again