TỔ KHOA HỌC TỰ NHIÊN

XIN CHÀO CÁC EM!
Giáo viên: Phạm Thị Phượng
Đơn vị : Trường THCS Quảng Chính

BÀI 26: KHÓA LƯỠNG
PHÂN
KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6

Khi đi vào một khu vườn rộng, em bắt gặp
rất nhiều loài sinh vật khác nhau. Làm thế nào
để phân biệt các loài sinh vật trong khu vườn
đó?

Mở đầu trang 90 Bài 26 KHTN lớp
6: Khi đi vào một khu vườn rộng, em
bắt gặp rất nhiều loài sinh vật khác
nhau bao gồm thực vật, động vật,
nấm,… Em có thể phân biệt được các
loài không? Làm thế nào để em có
thể thực hiện được việc đó?

Có thể phân biệt được các loài bằng cách phân
loại chúng ra thành từng nhóm dựa vào
các đặc điểm chung của từng nhóm và đặc
điểm riêng của từng loài.

Làm thế nào để phân biệt các
loài sinh vật trong khu vườn?

Làm thế nào để phân biệt các
loài sinh vật trong khu vườn?

Cách phân biệt các loài sinh vật:
1. Quan sát hình dạng bên ngoài của các loài sinh vật
2. Chia nhóm sinh vật theo đặc điểm đặc trưng: nhóm động vật, nhóm thực vật…
3. Chia nhỏ tiếp các nhóm cho đến tận loài: côn trùng hay động vật có xương…

Thế nào là khoá lưỡng phân ?



1. Khóa lưỡng phân là gì?
 “Khóa lưỡng phân” có nghĩa là được chia thành hai phần (phân
đôi), các khóa lưỡng phân luôn đưa ra hai lựa chọn (Có/Không có)
dựa trên các đặc điểm chính của sinh vật trong mỗi bước.
 Bằng cách lựa chọn chính xác sự lựa chọn phù hợp ở mỗi giai đoạn,
ta có thể xác định tên của sinh vật ở cuối.

I. Khóa lưỡng phân là gì?
- Khóa lưỡng phân là một loại khóa phân loại
được xây dựng giúp xác định vị trí phân loại
của loài một cách thuận lợi.

Nguyên tắc của k hóa lưỡng
phân là gì ?

- Nguyên tắc của khóa lưỡng phân là
từ một tập hợp các đối tượng ban đầu
 được tách thành hai nhóm có những
đặc điểm đối lập với nhau. Sau mỗi lần
tách, ta được hai nhóm nhỏ hơn và
khác nhau bởi các đặc điểm trùng để
tách. Sau mỗi lần tách, ta được hai
nhóm nhỏ hơn và khác nhau bởi các
đặc điểm dùng để tách.

 II. Xây dựng khóa lưỡng phân


Nêu các bước xây dựng khoá lưỡng

phân

II. Xây dựng khóa lưỡng
 phân
* Các bước xây dựng khoá lưỡng phân.
- Bước 1: Liệt kê các đặc điểm:
- Bước 2: Sắp xếp các đặc điểm theo thứ tự.
- Bước 3: Chia mẫu vật.
- Bước 4: Chia nhỏ hơn nữa mẫu.
- Bước 5: Vẽ sơ đồ khóa phân đôi

?

Thực hành xây dựng khóa lưỡng
phâncủa một số loài động vật sau ?

1, Có xương sống

Không có xương sống
2, Sống dưới nước
Sống trên cạn
3, Biết bay

Đi xuống 2
Cào cào (B)
Cá mập (C)
Đi xuống 3
Chim (A)

Không biết bay

Đi xuống 4

4, Sống dưới đất

Rùa (E)

Sống trên cây

Khỉ (D)

Dạng viết
Dạng sơ đồ

II. Xây dựng khoá lưỡng phân
Hoạt động 1 trang 91 Bài 26 KHTN lớp 6: Cho các loài
sinh vật như hình dưới đây. Hãy tiến hành xây dựng
khóa lưỡng phân để phân loại chúng.

          

* Các bước phân loại:
- Bước 1: Có chân và không có chân
+ Có chân: Chim, bọ ngựa, khỉ, rùa
+ Không chân: cá mập
- Bước 2: Có cánh và không có cánh:
+ Có cánh: chim, bọ ngựa
+ Không có cánh: Khỉ, rùa
- Bước 3: Có một đôi cánh và có hai đôi cánh
+ Có một đôi cánh: chim
+ Có hai đôi cánh: bọ ngựa
- Bước 4: Có mai và không có mai
+ Có mai: rùa
+ Không có mai: khỉ

Hoạt động 1 trang 91 Bài 26 KHTN lớp 6: Cho các loài
sinh vật như hình dưới đây. Hãy tiến hành xây dựng
khóa lưỡng phân để phân loại chúng.

          

 Có 2 dạng khóa lưỡng phân

Dạng sơ đồ phân nhánh

Dạng viết

Hoạt động 1 trang 91 Bài
26 KHTN lớp 6: Cho các
loài sinh vật như hình dưới
đây. Hãy tiến hành xây
dựng khóa lưỡng phân để
phân loại chúng
.

Sơ đồ phân loại:

           

I. Khóa lưỡng phân là gì?
- Khóa lưỡng phân là một loại khóa phân loại được xây dựng giúp
xác định vị trí phân loại của loài một cách thuận lợi.
- Nguyên tắc của khóa lưỡng phân là từ một tập hợp các đối tượng
ban đầu  được tách thành hai nhóm có những đặc điểm đối lập với
nhau. Sau mỗi lần tách, ta được hai nhóm nhỏ hơn và khác nhau bởi
các đặc điểm trùng để tách. Sau mỗi lần tách, ta được hai nhóm nhỏ
hơn và khác nhau bởi các đặc điểm dùng để tách.
II. Xây dựng khóa lưỡng phân
- Bước 1: Lựa chọn đặc điểm để phân chia được các loài cần phân
loại thành hai nhóm. Tiếp tục cách làm như vậy ở từng nhóm nhỏ
tiếp theo cho đến khi xác định được từng loài.
- Bước 2: Lập sơ đồ phân loại

Mục đích của khoá lưỡng phân là gì ?

III. Mục đích của khóa lưỡng
 phân:
- Xác định và phân loại sinh vật
- Giúp học sinh dễ dàng hiểu các khái niệm khoa học
khó hơn
- Sắp xếp một lượng lớn thông tin giúp việc xác định
một sinh vật dễ dàng hơn.

Luyện tập xây dựng khóa lưỡng phân

Vận dụng - Luyện tập


Xây dựng khóa lưỡng phân của các động vật sau:

Câu 1: Khi tiến hành xây dựng khóa lưỡng phân để phân
loại một nhóm sinh vật cần tuân thủ theo nguyên tắc nào?
A. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm
có những đặc điểm đối lập nhau.
B. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm
có cơ quan di chuyển khác nhau.
C. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm
có môi trường sống khác nhau.
D. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm
có kiểu dinh dưỡng khác nhau.

Câu 1: Khi tiến hành xây dựng khóa lưỡng phân để phân
loại một nhóm sinh vật cần tuân thủ theo nguyên tắc nào?
A. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm
có những đặc điểm đối lập nhau.

Câu 2: Đặc điểm đối lập của con chim gõ kiến và con chim đà điểu là?
A. Có lông vũ và không có lông vũ          
B. Có mỏ và không có mỏ
C. Có cánh và không có cánh                
D. Biết bay và không biết bay

Lời giải
- Chim gõ kiến và chim đà điểu có các đặc điểm
giống nhau là: có lông vũ, có mỏ và có cánh.
- Điểm khác nhau (đối lập) của hai loài chim
này là chim gõ kiến biết bay còn đà điểu không
biết bay.

Câu 3: Khóa lưỡng phân sẽ được dừng phân
loại khi nào?
A. Khi các loài sinh vật cần phân loại quá
nhiều
B. Khi các loài sinh vật cần phân loại quá ít
C. Khi đã phân loại triệt để được các loài sinh
vật
D. Khi các loài sinh vật cần phân loại có điểm
khác nhau

Lời giải Người ta sẽ chỉ dừng sử
dụng khóa lưỡng phân khi đã
phân loại được triệt để các loài
sinh vật.