Bài 37: KHOẢNG VÂN BƯỚC SÓNG VÀ MÀU SẮC ÁNH SÁNG
I. Xác định vị trí các vân giao thoa và khoảng vân:
Vị trí của các vân giao thoa:
Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng, ta xét 1 điểm A trên màn quan sát, được xác định bởi đoạn thẳng OA = x
Đặt S1S2 = a, IO = D, d1 = S1A và d2 = S2A
Để quan sát rõ vân giao thoa, a phải rất nhỏ so với D
Dễ dàng chứng minh, với các điểm A gần ) nếu D >> a,ta có:


Tại điểm A có vân sáng khi d2 – d1 = kλ , với k là 1 số nguyên và λ là bước sóng ánh sáng, ta tìm được vị trí các sóng trên màn E:


Tại điểm 0 ta có vân sáng ứng với k = 0 là vân sáng trung tâm hay vân sáng chính giữa hay vân sáng 0. Ở 2 bên là vân sáng bậc 1, ứng với k = 1, vân sáng bậc 2, ứng với k = 2 ……
b) Khoảng vân:
Ta biết : xem giữa 2 vân sáng cạnh nhau là 1 vân tối, các vân sáng cũng như các vân tối nằm cách đều nhau. Khoảng cách giữa 2 vân sáng gọi là khoảng vân, kí hiệu là i. Để xác định i ta tìm khoảng cách giữa các vân sáng bậc k và k + 1
Nếu đo được chính xác D và đo được chính xác i và a, thì ta tính được bước sóng λ của ánh sáng đơn sắc, đó là nguyên tắc của phép đo bước sóng ánh sáng bằng phương pháp giao thoa.
Các phép đo cho ta trị số λ của bước sóng ánh sáng trong không khí. Đó cũng là trị số của bước sóng ánh sáng trong chân không. Từ đó suy ra bước sóng λ’ của ánh sáng trong môi trường có chiết suất n:
II. Đo bước sóng ánh sáng bằng phương pháp giao thoa:
_ Mỗi ánh sáng đơn sắc có một bước sóng xác định.
_ Mọi ánh sáng đơn sắc mà ta nhìn thấy đều có bước sóng trong chân không trong khoảng chừng 0.38µm đến 0.76µm
Trong miền ánh sáng nhìn thấy gọi là quang phổ khả kiến, người ta đã phân định phỏng chừng khoảng bước sóng của bảy màu chính trên quang phổ Mặt Trời
III. Bước sóng và màu sắc ánh sáng:
Chiết suất của môi trường trong suốt có giá trị phụ thuộc vào tần số và bước sóng của ánh sáng.Đối với một môi trường trong suốt nhất định, chiết suất ứng với ánh sang có bước sóng càng dài thì có giá trị càng nhỏ hơn so với chiết suất ứng với ánh sáng có bước sóng ngắn
VD: đối với nước, chiết suất ứng với tia đỏ (λ = 0.759µm) là 1.329, với tia tím (λ = 0.405µm) là 1.343
Căn cứ vào kết quả thí nghiệm, người ta vẽ được những đường cong gọi là đường cong tán sắc, biểu diện sự phụ thuộc của chiết suất của các môi trường trong suốt vào bước sóng ánh sáng trong chân không λ



A và B là hằng số phụ thuộc vào bản chất của môi trường
IV. Chiết suất của môi trường và bước sóng ánh sáng:
THANKS FOR LISTENING