`
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
ĐẾN DỰ GIỜ
MÔN KHTN 1
Tiết 19 + 20 - Bài 44
LỰC MA SÁT
I. Lực ma sát là gì ?
a. Thí nghiệm :
b. Nhận xét : Lực do mặt bàn tác dụng lên bề mặt miếng gỗ tiếp xúc với mặt bàn làm miếng gỗ thay đổi chuyển động. Lực này được gọi là lực ma sát
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
- Dùng tay búng nhẹ vào miếng gỗ đặt trên mặt bàn. Miếng gỗ trượt trên mặt bàn chậm dần rồi dừng lại
I. Lực ma sát là gì ?
a. Thí nghiệm :
?. Lực ma sát là lực tiếp xúc hay lực không tiếp xúc ?
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
- Dùng tay búng nhẹ vào miếng gỗ đặt trên mặt bàn. Miếng gỗ trượt trên mặt bàn chậm dần rồi dừng lại
=> Lực ma sát là lực tiếp xúc
I. Lực ma sát là gì ?
a. Thí nghiệm :
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
?. Xác định phương và chiều của lực ma sát trong hình 44.2
=> Lực ma sát trong hình có phương nằm ngang, chiều từ phải sang trái
I. Lực ma sát là gì ?
II. Lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt
* Hình a. Kéo miếng gỗ => miếng gỗ không chuyển động => có lực ma sát nghỉ
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
a. Thí nghiệm :
* Hình b. Kéo miếng gỗ => miếng gỗ chuyển động => có lực ma sát trượt
I. Lực ma sát là gì ?
II. Lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt
- Lực ma sát nghỉ là lực giữ cho vật đứng yên ngay cả khi nó bị kéo hoặc đẩy
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
a. Thí nghiệm :
- Lực ma sát trượt là lực xuất hiện khi vật trượt trên bề mặt của vật khác
b. Kết luận : Hai loại lực ma sát thường gặp là lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt
I. Lực ma sát là gì ?
II. Lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
a. Thí nghiệm :
b. Kết luận :
?. Em hãy tìm một ví dụ cho mỗi loại lực ma sát ?
*Ví dụ : Ma sát trượt giữa bánh xe và mặt đường khi phanh gấp, ma sát giữa chân bàn và mặt sàn khi ta đẩy vào bàn nhưng bàn không chuyển động ...
I. Lực ma sát là gì ?
II. Lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
a. Thí nghiệm :
b. Kết luận :
?. Ổ bi lắp ở trục quay có tác dụng gì?
*Chú ý : Ngoài lực ma sát trượt và ma sát nghỉ còn có lực ma sát lăn
=> Ổ bi có tác dụng biến ma sát trượt thành ma sát lăn
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
?. Hãy chỉ ra lực ma sát trong các tình huống sau đây và nói rõ nó có tác dụng cản trở hay thúc đẩy chuyển động ?
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
*Kết luận : Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động của vật
IV. Ma sát trong an toàn giao thông
?. Tại sao trên mặt lốp xe lại có các khía rãnh ? Đi xe mà lốp có các khía rãnh đã bị mòn thì có an toàn không ?
=> Mặt lốp xe có các khía rãnh để tăng lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường. Khi các khía rãnh bị mòn, bánh xe sẽ bị chơn trượt trên mặt đường => gây nguy hiểm
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
*Kết luận : Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động của vật
IV. Ma sát trong an toàn giao thông
=> Khi phanh gấp, lốp xe bị trượt tạo ra vệt đen trên đường
?. Tại sao khi phanh gấp, lốp xe ô tô để lại một vệt đen dài trên đường nhựa ?
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
*Kết luận : Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động của vật
IV. Ma sát trong an toàn giao thông
?. Hãy giải thích ý nghĩa của biển báo chỉ dẫn tốc độ giới hạn chạy trên đường cao tốc được mô tả trong hình ?
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
*Kết luận : Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động của vật
IV. Ma sát trong an toàn giao thông
*Kết luận : Trong giao thông ma sát có vai trò
- Lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường giữ cho bánh xe lặn trên đường không bị trượt
- Khi xe dừng, đỗ trên dốc, lực ma sát góp phần giữ cho xe không bị trượt
- Rãnh, gai trên vỏ lốp xe giúp tăng ma sát giữa bánh xe và mặt đường để xe dễ dàng chuyển động không bị trượt trên đường
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
*Kết luận : Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động của vật
V. Vận dụng
*Bài 1. Trường hợp nào sau đây, ma sát là có hại ?
A. Đi trên sàn đá hoa mới lau dễ bị ngã.
B. Xe ô tô bị lầy trong cát.
C. Giày đi mãi, đế bị mòn.
D. Bôi nhựa thông vào dây cung ở cần kéo nhị.
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
*Kết luận : Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động của vật
V. Vận dụng
Câu 2: Trong các trường hợp sau, trường hợp nào lực ma sát có hại?
A. Em bé đang cầm chai nước trên tay.
B. Ốc vít bắt chặt vào với nhau.
C. Con người đi lại được trên mặt đất.
D. Lốp xe ôtô bị mòn sau một thời gian dài sử dụng.
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
*Kết luận : Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động của vật
V. Vận dụng
Câu 3: Chọn đáp án đúng. Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi
A. Quyển sách để yên trên mặt bàn nằm nghiêng
B. Ô tô đang chuyển động, đột ngột hãm phanh 
C. Quả bóng bàn đặt trên mặt nằm ngang nhẵn bóng
D. Xe đạp đang xuống dốc
I. Lực ma sát là gì ?
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Tiết 19, 20: LỰC MA SÁT
*Kết luận : Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động của vật
V. Vận dụng
*Câu 4: Cách nào sau đây làm tăng được ma sát khi xe ô tô bị sa lầy?
A. Tăng ga
B. Xuống xe đẩy đuôi ôtô
C. Lấy các viên đá sỏi, gạch chẹn vào bánh xe
D. Cả A và B đều được
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học hiểu phần ghi trọng tâm của bài
Làm các bài tập trong SBT
Đọc trước bài 45: Lực cản của nước
Cám ơn quí Thầy Cô và các em!
BàI HọC KếT THúC