Bài 17: Tách chất
khỏi hỗn hợp

Trên thực tế em thường gặp
chất tinh khiết hay hỗn hợp?

- Tại sao đãi cát lại tìm được vàng?

Vàng nặng hơn cát nên khi đãi hỗn hợp
trong nước vàng sẽ lắng xuống dưới.

VậyVìdựa
saovào
chúng
đâutađểlạitách
chất
cầnra
phải
khỏi
tách
hỗnchất?
hợp?

Vì sao chúng ta lại cần phải tách chất?

Trong tự nhiên hầu hết các chất đều là hỗn hợp. Hỗn hợp
trong tự nhiên đều là hỗn hợp của hai hay nhiều chất khác
nhau. Do nhu cầu sử dụng nên quá trình tách chất trong
đời sống và công nghệ hóa học là rất cần thiết. Một ví dụ
điển hình cho quá trình tách chất trong công nghệ hóa học
là công nghệ lọc hóa dầu. Dầu thô gồm hỗn hợp nhiều các 
hidrocacbon khác nhau, do đó để có thể sử dụng được cho
những mục đích khác nhau, hỗn hợp dầu thô cần phải
được tách ra thành các sản phẩm có ích như xăng, diezel, 
dầu nhờn, nhựa đường.v.v..

I. NGUYÊN TẮC TÁCH CHẤT
Trong tự nhiên và cuộc sống, ta gặp rất nhiều hiện tượng tách chất
ra khỏi hỗn hợp

nước
nên
TạiHạt
saophù
phùsasanặng
tronghơn
nước
sông
lắng
lắng tách
xuống
đáynước?
sông
xuống,
khỏi

Tại sao phơi nước biển
dưới ánh nắng và gió lại
thu được muối?
Muối ăn không bị bay hơi nên
khi làm cho nước biển bay hơi
bởi gió và năng lượng mặt trời
sẽ thu được muối rắn

Em có biết

- Bay hơi hay bốc hơi là một dạng hóa hơi của chất lỏng trên
bề mặt một chất lỏng. Một dạng hóa hơi khác là đun sôi, loại
này thường xảy ra trên toàn bộ khối lượng chất lỏng.
- Bay hơi là một thành phần then chốt của 
vòng tuần hoàn nước. Mặt trời (năng lượng mặt trời) làm
bay hơi nước từ đại dương, hồ và độ ẩm trong đất và các
nguồn nước khác.
- Nước bốc hơi ở bất kì nhiệt độ nào nếu nó không bị bịt kín
(miễn là có không gian thoát hơi). Ngay cả nước đá nếu có
không gian thoát hơi thì cũng bốc hơi.

Mây được hình thành từ đâu?
Mây tạo thành khi hơi nước bốc lên, gặp lạnh và ngưng tụ trong
không khí.
Lấy một số ví dụ về quá trình tách chất trong tự nhiên và trong
đời sống mà em biết?
Chưng cất rượu, chưng cất tinh dầu…
Các chất trong tự nhiên tồn tại ở 3 trạng thái là rắn, lỏng, khí.
Mỗi chất đều có những tính chất riêng. Vậy để tách chất ra khỏi
hỗn hợp dựa vào đâu?
Để tách chất ra khỏi hỗn hợp ta dựa vào sự khác nhau về tính chất

Liệt
Nguyên
kê những
tắc tách
tính
chất:
chấtDựa
khác
vào
nhau
các để
tính
tách
chất
chất
khác
ra nhau
khỏi hỗn
có thể
hợp?
áp
dụng cách
phù
tách chất
ra khỏi
hỗn hợp.
Từ đó
rúthợp
ra để
nguyên
tắc tách
chất?
Chất
(trạng thái)
Rắn

Lỏng

Cát, đá vôi,
muối ăn,
đường…

Nước, xăng,
dầu ăn, dầu
hỏa…

 Kích thước hạt
 Nặng hay nhẹ.

Khí
Oxi, cacbonic,
hiđro…

 Tính bay hơi
 Khả năng tan trong các dung môi khác nhau

I. Nguyên tắc tách chất
Dựa vào các tính chất khác
nhau có thể áp dụng cách phù
hợp để tách chất ra khỏi hỗn
hợp.

II. MỘT SỐ CÁCH TÁCH CHẤT
Các nhóm đọc cách tiến hành trong phiếu học tập riêng của nhóm, làm
thí nghiệm hoặc xem video mà GV cung cấp -> thảo luận và đi đến
thống nhất, ghi chép đầy đủ kết quả thu được vào bảng và trả lời các
câu hỏi trong phiếu học tập. Mỗi nhóm có 5 phút để hoàn thành.
+ Nhóm 1( tổ 1): Lọc nước từ hỗn hợp nước lẫn đất.
+ Nhóm 2( tổ 2): Tách dầu ăn ra khỏi nước.
+ Nhóm 3 (tổ 3): Video về thực hành thí nghiệm tách muối ra khỏi
hỗn hợp nước muối.
+ Nhóm 4 (tổ 4): Video về chế tạo máy lọc nước từ chai Coca.

STT
1. Lọc nước từ hỗn hợp nước
lẫn đất.
2. Tách muối ăn từ nước muối.
3.Tách dầu ăn khỏi nước.
4.Tách vàng khỏi cát.
5. Tách nước sạch khỏi các hạt
tạp chất.

Phương pháp
Dựa vào tính chất
tách chất
Lọc
Dựa vào sự khác nhau về
kích thước hạt.
Cô cạn
Chiết
Lắng
Lọc

Dựa vào sự khác nhau về
tính bay hơi.
Dựa vào sự khác nhau về
khả năng tan trong các
dung môi khác nhau.
Dựa vào sự khác nhau về
mức độ nặng nhẹ.
Dựa vào sự khác nhau về
kích thước hạt.

1. Lắng, gạn và lọc
- Lắng: Tách các chất rắn lơ lửng
nặng hơn ra khỏi các chất nhẹ hơn
- Gạn và lọc: tách chất rắn không
tan ra khỏi chất lỏng

2. Cô cạn
- Cô cạn: dùng để tách chất rắn
ra khỏi dung dịch hoặc huyền
phù bằng cách làm cho dung
môi bay hơi

3. Chiết
- Chiết là tách các chất lỏng
không tan vào nhau ra khỏi
nhau

Chương IV - Bài 17 –Tách chất khỏi hỗn hợp.

CỦNG CỐ
1. Hình thức: HS làm việc cá nhân.
2. Nhiệm vụ:
- Đề xuất phương pháp làm sạch bể cá cảnh.
- Viết 3 nội dung con ấn tượng nhất trong giờ học vào mục con
đã học được trong PHT KWL.
- Tóm tắt nội dung bài học dưới dạng sơ đồ tư duy.

Chương IV - Bài 17 –Tách chất khỏi hỗn hợp.

VẬN DỤNG
1. Hình thức: HS làm việc cá nhân.
2. Nhiệm vụ:
- Quá trình làm muối tinh từ nước biển sử dụng phương pháp
tách chất nào?
- Khi có sự cố tràn dầu trên biển, người ta làm thế nào để thu hồi
được dầu thô?
- Không khí tại thành phố Hà Nội hiện nay đang bị ô nhiễm bụi
mịn, khi tham gia giao thông chúng ta cần tạo thói quen gì để hạn
chế tác hại của bụi mịn tác động đến sức khỏe?
- Đề xuất phương pháp làm sạch bể cá cảnh.

Em có biết
Cơ chế lọc không khí thụ động

Lọc không khí thụ động là phương pháp sử dụng bộ lọc để làm sạch
không khí. Với cơ chế này, máy lọc không khí sẽ sử dụng quạt hút để
hút không khí từ môi trường ngoài vào bên trong máy. Sau đó, không
khí sẽ được đưa qua bộ lọc để làm sạch rồi được đưa trở lại môi
trường ngoài.
Màng lọc thô: Có chức năng lọc bụi kích thước lớn, lông động vật,
tóc, côn trùng nhỏ, một số loại phấn hoa.
Màng lọc HEPA: Có chức năng lọc bụi, nấm mốc, phấn hoa... có kích
thước nhỏ tới 0,3 micromet.
Màng lọc than hoạt tính: Có chức năng lọc khí thải, khói thuốc, mùi
khó chịu..

Chương IV - Bài 17 –Tách chất khỏi hỗn hợp.

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
1. Hình thức: HS làm việc cá nhân.
2. Nhiệm vụ:
- Tìm hiểu quá trình lọc bột sắn dây và bột nghệ. Người ta làm
thế nào để tách được bột sắn và bột nghệ ra khỏi hỗn hợp?