TRƯỜNG THCS THANH ĐỨC
CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH
LỚP 9
Gv: NGUYỄN THỊ HẠNH TIÊN
MỞ ĐẦU
Trả lời câu hỏi
Câu 1: Dự đoán: Chủ đề bài học hôm nay là gì?

Câu 2: Hãy kể tên các loài thực vật xuất hiện trong video?
VIDEO 1-RỪNG AMAZON
VIDEO 2 – TÊN 1 SỐ LOÀI TV
VIDEO 3 - HOA
TV rất đa dạng (gần 1 triệu loài), nhưng chúng có những nhóm chính và đại diện nào trong tự nhiên? TV có cấu tạo và vai trò như thế nào?
BÀI 29. THỰC VẬT
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Đọc SGK; Quan sát hình 29.1.a,b,c,d và trả lời câu hỏi
Câu 1: Quan sát hình 29.1.a,b,c,d SGK cho biết
- TV chia thành mấy nhóm?
- Hãy kể tên một số đại diện thuộc các nhóm TV trên?
BÀI 29. THỰC VẬT
Nón thông
H29.1a
H29.1b
H29.1c
H29.1d
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Đọc SGK; Quan sát hình 29.1.a,b,c,d và trả lời câu hỏi
Câu 1: Quan sát hình 29.1.a,b,c,d SGK cho biết
- TV chia thành mấy nhóm?
- Hãy kể tên một số đại diện thuộc các nhóm TV trên?
BÀI 29. THỰC VẬT
- TV được chia thành các nhóm:
+ Rêu : Cây rêu tường
+ Dương xỉ : Cây dương xỉ
+ Hạt trần : Cây Thông
+ Hạt kín : Cây Nhãn, ổi....
Xem videohttps://youtu.be/livXJ98PPQE
- Xem video: Xác định đặc điểm của mỗi nhóm TV.
Thường mọc thành từng thảm; cây chưa có rễ chính thức, chưa có mạch dẫn.
Tổ chức cơ thể gồm rễ, thân, lá; có hệ mạch dẫn (vận chuyển các chất trong cây); sinh sản bằng bào tử
Sống trên cạn; cấu tạo phúc tạp: thân gỗ, có mạch dẫn trong thân, hạt nằm lộ trên noãn (gọi là hạt trần), chưa có hoa và quả; cơ quan sinh sản là nón.
Các cơ quan rễ, thân, lá biến đổi đa dạng; thân có hệ mạch dẫn hoàn thiện; cơ quan sinh sản là hoa; hạt được bảo vệ trong quả.
Đặc điểm của mỗi nhóm TV
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV: NHÓM RÊU
Rêu là nhóm thực vật bậc thấp, thường mọc thành từng thảm, cây chưa có rễ chính thức, chưa có mạch dẫn. Rêu sống ở những nơi ẩm ướt (chân tường, trên thân cây to); đại diện: cây rêu tường.
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV: NHÓM DƯƠNG XỈ
+ Dương xỉ: Là nhóm TV có tổ chức cơ thể gồm rễ, thân, lá (Lá khi còn non thường cuộn lại ở đầu), có hệ mạch dẫn với chức năng vận chuyển các chất trong cây, sinh sản bằng bào tử. Dương xỉ rất đa dạng, thường sống nơi đất ẩm, chân tường, dưới tán cây trong rừng; Đại diện: Cây dương xỉ.
BÀI 29. THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV: NHÓM HẠT TRẦN
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
+ Hạt trần: Là nhóm TV bậc cao, sống trên cạn, cấu tạo phức tạp: Thân gỗ, có mạch dẫn trong thân, hạt nằm lộ trên noãn (gọi là hạt trần), chưa có hoa và quả, cơ quan sinh sản là nón (nón thông); Đại diện: Cây thông.
Nón thông
Tìm hiểu các nhóm TV: NHÓM HẠT KÍN
+ Hạt kín: Là nhóm TV tiến hóa nhất về sinh sản, các cơ quan rễ, thân, lá biến đổi đa dạng, thân có hệ mạch dẫn hoàn thiện, cơ quan sinh sản là hoa, hạt được bảo vệ trong quả, môi trường sống đa dạng (MT nước, MT cạn); Đại diện: Cây táo, cây đậu xanh, cây cà chua.....
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Câu 2. Có thể phân biệt nhóm rêu và nhóm dương xỉ nhờ đặc điểm cấu tạo bên trong nào?
- Rêu thì chưa có mạch dẫn
- Dương xỉ đã có mạch dẫn để vận chuyển
các chất trong cây.
BÀI 29. THỰC VẬT
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Câu 3. Đặc điểm nào giúp em phân biệt cây hạt trần và cây hạt kín?
Cây hạt trần chưa có hoa, quả; hạt nằm trên lá noãn.
Cây hạt kín có hoa, quả, hạt được bảo vệ trong quả.
BÀI 29. THỰC VẬT
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV
Hoàn thành bảng SGK trang 131, cho biết môi trường sống của các nhóm TV trong tự nhiên?
Tường ẩm
Nơi ẩm ướt, trên cây khác
Trên đồi núi
Nơi khô hạn, trên sa mạc
Trên cây khác hoặc trên giá thể
Trên cạn
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
- TV rất đa dạng và phong phú.
- TV được chia thành các nhóm:
+ Rêu (TV không có mạch); cây Rêu tường,…
+ Dương xỉ (TV có mạch, không có hạt); Cây Dương xỉ,…
+ Hạt trần (TV có mạch, có hạt, trần): cây Thông,...
+ Hạt kín (TV có mạch, có hạt, kín): cây Nhãn, ổi,....
BÀI 29. THỰC VẬT
Nêu sự đa dạng của giới thực vật?
Giới thực vật có những nhóm nào?
Nêu đặc điểm của từng nhóm thực vật?
Tìm hiểu các nhóm TV:
Dựa vào đặc điểm của các nhóm TV, xây dựng khóa lưỡng phân theo sơ đồ gợi ý sau.
1
2
3
4
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV:
Rêu
Dương xỉ
Hạt trần
Hạt kín
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
? TV có vai trò như thế nào trong tự nhiên và đối với con người?
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV trong tự nhiên
www.themegallery.com
Như chúng ta đã biết: TV có khả năng quang hợp, nhờ quang hợp thực vật thải ra môi trường khí oxygen cung cấp cho HĐ hô hấp của con người và động vật. Đồng thời tạo ra chất hữu cơ cho cây sử dụng và các động vật khác.
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Câu 4. Quan sát hình 29.2 và 29.3 hãy nêu vai trò của thực vật trong tự nhiên.
BÀI 29. THỰC VẬT
H29.2:Trong tự nhiên, TV là thức ăn của nhiều loài sinh vật khác.
Nếu không có thực vật, các mắt xích thức ăn phía sau không thể tồn tại.
H29.3: TV cung cấp nơi ở, nơi sinh sản cho nhiều loài sinh vật.
H 29.2:Sơ đồ chuỗi thức ăn trong tự nhiên
Lấy thêm một số ví dụ về chuỗi thức ăn có thực vật đứng đầu.
Vì sao thực vật thường đứng đầu trong các chuỗi thức ăn?
1/ Lá cây → Sâu ăn lá → Chim ăn sâu → Diều hâu
2/ Rong → Cá → Cò → Rắn → Diều hâu
Thực vật có khả năng quang hợp, tổng hợp chất hữu cơ từ những dạng đơn giản như carbon dioxide, nước trong điều kiện có năng lượng ánh sáng mặt trời.
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV trong tự nhiên
Tìm hiểu vai trò của TV trong tự nhiên
Điều gì xảy ra với các sinh vật phía sau nếu số lượng loài cỏ trong chuỗi thức ăn hình 29.2 SGK bị giảm đáng kể?
Số lượng cỏ giảm kéo theo số lượng châu chấu sẽ bị giảm đáng kể, dẫn đến số lượng các sinh vật ở các mắt xích phía sau là ếch, rắn, ... cũng bị giảm. Do thiếu thức ăn, các sinh vật sẽ đi tìm thức ăn ở nơi khác.
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT


Nêu vai trò của TV đối với các sinh vật?
Tìm hiểu vai trò của TV với vấn đề BVMT
5. Quan sát hình 29.4 hãy cho biết hàm lượng khí cacbon dioxit và oxygen trong không khí được cân bằng như thế nào? Nêu vai trò của thực vật trong điều hòa khí hậu.
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV với vấn đề BVMT
- Thực vật quang hợp sẽ lấy khí cacbon dioxide để tổng hợp chất hữu cơ đồng thời giải phóng khí oxygen vào không khí.
- Động vật và con người sử dụng khí oxygen cho hô hấp và giải phóng khí cacbon dioxit vào trong khí quyển.
Quá trình lặp đi lặp lại tuần hoàn sẽ làm cân bằng hàm lượng khí oxygen và carbon dioxide trong không khí
Trên thực tế hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không khí không cân bằng do cây xanh bị chặt phá nhiều, ô nhiễm môi trường không khí, hàm lượng khí thải carbon dioxide tăng cao trong khi lượng thực vật không đủ để làm cân bằng lượng khí này.
TV góp phần giữ cân bằng hàm lượng khí oxy và cacbonic trong không khí, điều hòa khí hậu.
Rừng hoạt động và có chức năng giống với phổi của sinh vật nên rừng được ví là lá phổi xanh của trái đất. Không có rừng, sinh vật và con người sẽ không có đủ oxy để sống.
6. Quan sát hình 29.5 hãy cho biết tại sao phải trồng cây gây rừng?
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Cây có vai trò giữ đất, giữ nước. Rừng nhiều cây xanh chức năng này sẽ tăng lên. Mất rừng làm tăng nguy cơ xảy ra sạt lở, xói mòn đất, lũ lụt, hạn hán, ... Do đó, chúng ta phải tích cực bảo vệ rừng, trồng cây gây rừng hằng năm.
Tìm hiểu vai trò của TV với vấn đề BVMT
Tốc độ dòng chảy của nước mưa ở nơi có rừng chậm (0,6m3/giây) hơn so với ở nơi đồi trọc (không có rừng) (21m3/giây). TV (rừng) có vai trò chống xói mòn đất, chống lũ lụt, sạt lở đất, hạn chế thiên tai, bảo vệ con người và các sinh vật khác.
Một số hậu quả của việc diện tích rừng đang ngày càng bị thu hẹp: Đồi trọc bị xói mòn, lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán... Việc trồng nhiều cây xanh có nhiều lợi ích đối với vấn đề bảo vệ MT: Hạn chế/phòng chống được thiên tai (lũ lụt, sạt lở đất, hạn hạn...), bảo vệ sự sống của con người và các sinh vật khác trên trái đất.
Việc trồng cây xanh có lợi ích gì đối với vấn đề bảo vệ môi trường?
- Trồng nhiều cây xanh giúp cung cấp một lượng lớn oxy cho chúng ta thở.
- Cây xanh có thể làm chậm sự bốc hơi nước, tăng độ ẩm không khí. Rễ cây có khả năng giữ đất, giữ nước tốt. Vì thế khi đến mùa mưa bão, cây có thể giúp giữ nước và cản trở dòng nước chảy trên bề mặt, hạn chế tốc độ của gió thổi, từ đó hạn chế tình trạng bão, lũ lụt, xói mòn đất do nước chảy mạnh.
- Trồng nhiều cây xanh ở các khu dân cư giúp cho không khí trong lành hơn, làm bóng mát ngăn chặn ánh nắng mặt trời, hạn chế tác hại của các bức xạ mặt trời lên con người.
Một số Hình ảnh trồng cây gây rừng
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT


Nêu vai trò của TV đối với vấn đề bảo vệ môi trường?


Đọc thêm về vai trò của rừng và hiện trạng rừng ở Việt Nam hiện nay (SGK trang 154), cho biết ý kiến nhận xét về tình hình rừng của nước ta, nêu giải pháp cải thiện hiện trạng rừng hiện nay ở nước ta.
Tìm hiểu vai trò của TV với vấn đề BVMT
Vai trò của rừng và thực trạng rừng ở Việt Nam:
Rừng cung cấp cho không khí từ 16 - 30 tấn oxygen/1 ha rừng/năm.
ở Việt Nam, thực trạng chặt phá rừng là vấn đề hết sức nghiêm trọng. Theo thống kê của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), chỉ trong hơn 5 năm từ 2012- 2017, diện tích rừng tự nhiên bị mất do chặt phá rừng trái pháp luật chiếm 11%.
Theo Quyết định số 1423/QĐ-BNN-TCLN, hiện trạng rừng Việt Nam tính đến ngày 31/12/2019, diện tích đất có rừng là 14.609.220 ha, trong đó có 10.292.434 ha rừng tự nhiên và 4.316.786 ha rừng trống. Diện tích đất có rừng đủ tiêu chuẩn đê’ tính tỉ lệ che phủ toàn quốc là 13.864.223 ha, tỉ lệ che phủ đạt 41,89%.


Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Câu 7. Quan sát hình 29.7 hãy nêu vai trò của thực vật đối với đời sống con người.
Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
TV có vai trò quan trọng trong thực tiễn đời sống con người:
- Cung cấp lương thực, thực phẩm và cây ăn quả (Ngô, lúa, cây ăn quả...),
- Nguyên liệu làm thuốc (nhân sâm, hạt, quả, lá, thân cây đinh lăng...),
Nguyên liệu cho các ngành công nghiệp (chế biến thực phẩm: cà phê, tiêu, điều, khai thác gỗ....),
Cung cấp gỗ: Lim, Bạch đàn,…
Làm cảnh (sung, thông, vạn tuế, tùng,...)...
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT
Câu 7. Quan sát hình 29.7 hãy nêu vai trò của thực vật đối với đời sống con người.
Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
Nêu vai trò của một số loài thực vật mà em biết theo bảng sau:
Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
BÀI 29. THỰC VẬT


Nêu vai trò của TV trong đời sống?




Ngoài những lợi ích trên, một số thực vật có hại đối với con người.
HS đọc thêm trong SGK về một số loài thực vật có chứa độc tố hoặc chất kích thích gây nghiện.
Tìm hiểu các loài thực vật có hại cho sức khỏe con người:
? Cần làm gì đối với các loài thực vật có hại cho sức khỏe con người?
Con người cần quản lí chặt chẽ, nếu được phép sử dụng đối với các loại cây gây hại trên phải dùng đúng mục đích, đúng quy định của pháp luật.
Tại sao nói “Rừng là lá phổi xanh” của Trái Đất?

Rừng là nơi sống của một số lượng lớn các loài thực vật, là nơi điều hoà khí hậu, điều hoà không khí, trao đổi khí cho mọi hoạt động sống và sản xuất của con người.
VẬN DỤNG
LUYỆN TẬP
Câu 1. Nhóm TV nào sau đây có đặc điểm có mạch dẫn, có hạt, không có hoa?
A. Rêu
B. Dương xỉ
C. Hạt trần
D. Hạt kín


LUYỆN TẬP
2. Em hãy lập bảng phân biệt dặc điểm cơ bản của các nhóm: Rêu, Dương xỉ, Hạt trần, Hạt kín.
Câu 3. Cho các từ: Rễ, ngọn, thân, mạch dẫn, lá, túi bào tử, bào tử. Sử dụng các từ đã cho để hoàn thành đoạn thông tin sau:
Cây rêu gồm có: (1)............(2), chưa có (3).............chính thức. Trong thân và lá rêu chưa có (4)............................ Rêu sinh sản bằng (5)...............được chứa trong (6)......................, cơ quan này nằm ở (7)....................cây rêu.
LUYỆN TẬP
- thân (4) - mạch dẫn
(2) - lá (5) - bào tử
(3) - rễ (6) - túi bào tử (7) - ngọn.
Câu 4. Cho sơ đồ sau:
a. Lựa chọn các sinh vật phù hợp với các số trong sơ đồ trên.
b. Từ sơ đồ trên, cho biết vai trò của thực vật?
a) (1) Lúa; (2): Sâu ăn lúa; (3): Ếch.
b) Thực vật cung cấp lương thực, thực phẩm cho động vật và con người.
LUYỆN TẬP
DẶN DÒ

- Học thuộc bài
- Tìm hiểu, Quan sát một số thực vật trong hình 30.1 SGK
- Chuẩn bị thực hành phân loại thực vật.