Bài 2
Phản ứng hoá học (tiết 2)

KHỞI ĐỘNG
Báo cáo phần vận dụng giao về nhà ở tiết trước
1. Thổi ống hút vào cốc nước vôi trong.
2. Ngâm quả trứng trong giấm ăn.

Thí nghiệm
thổi ống hút vào cốc nước vôi trong.

Thí nghiệm
ngâm quả trứng trong giấm ăn.

II. Phản ứng hoá học

1.
Khái niệm

3.
2.
Diễn biến
phản ứng
hoá học

Hiện tượng
kèm theo các
phản ứng hoá
học

1. Khái niệm
Hiện tượng hóa học là hiện tượng biến đổi có tạo thành
chất khác vậy quá trình biến đổi này gọi là gì?

Phản ứng hóa học là gì?
Phản ứng hóa học là quá trình biến đổi từ chất này
thành chất khác.

PHƯƠNG TRÌNH CHỮ

TÊN CÁC CHẤT
PHẢN ỨNG

TÊN CÁC CHẤT
SẢN PHẨM

Cách đọc phương trình chữ
PT: A

+

“Tác dụng với” hoặc
“phản ứng với”

B



C

“tạo ra” hoặc “tạo
thành” hoặc “sinh ra”

+

D
“Và”

Ví dụ:
*Nhôm + Axit clohiđric  Nhôm clorua + Hiđro
Đọc là: Nhôm tác dụng với Axit clohiđric tạo ra
Nhôm clorua và hiđro

Cách đọc phương trình chữ
PT: A



C

+

D

“Phân hủy thành”

Ví dụ: Nước

Hiđro + Oxi
Đọc là: Nước phân hủy thành hiđro và oxi

HOÀN THÀNH PHIẾU
HỌC TẬP
Hãy viết phương trình chữ và đọc phương trình
trong phiếu học tập sau:

Hãy đọc phương trình chữ của các phản ứng sau:
a. Sắt + l­ưu huỳnh  Sắt (II) sunfua
Sắt tác dụng với l­ưu huỳnh tạo ra sắt (II) sunfua
b. R­ượu etylic + oxi  Cacbonic + n­ước
R­ượu etylic tác dụng với oxi tạo ra cacbonic với n­ước
c. Canxi cacbonat  Canxi oxit + Cacbonic
Canxi cacbonat phân huỷ thành canxi oxit với cacbonic
d. Hiđro + oxi  N­ước
Hiđro tác dụng với oxi tạo ra n­ước

Hoàn thành bài tập sau

a) Phương trình phản ứng dạng chữ của phản ứng:
Carbon + oxygen → carbon dioxide.
Trong đó: + chất phản ứng là carbon và oxygen
+ chất sản phẩm là carbon dioxide
b) Trong quá trình phản ứng
+ lượng chất phản ứng (carbon, oxygen) giảm dần
+ lượng chất sản phẩm (carbon dioxide) tăng dần

Lưu ý
- Trong quá trình phản ứng, lượng chất phản ứng
giảm dần, lượng chất sản phẩm tăng dần.
- Phản ứng xảy ra hoàn toàn khi có ít nhất một chất
phản ứng đã phản ứng hết.

2. Diễn biến phản ứng hoá học

Xét phản ứng hoá học giữa khí hydrogen với khí oxygen
H
H
O
O
H
H

Trong
Trước
Kết
quáthúc
phản
trình
phản
ứng
phản
ứng
ứng

VIDEO PHẢN ỨNG

Video cơ chế của phản ứng

1. Trước và sau phản ứng, những nguyên tử nào liên kết với nhau?
+ Trước phản ứng 2 nguyên tử H liên kết với nhau, 2 nguyên tử O liên kết
với nhau.
+ Sau phản ứng 1 nguyên tử O liên kết với 2 nguyên tử H.
2. Trong quá trình phản ứng, số nguyên tử H và số nguyên tử O có thay
đổi không?
Trong quá trình phản ứng, số nguyên tử H và số nguyên tử O không thay đổi.

H2

O

O O

H 2O

O2

O
O

O

Trước phản ứng.

Trong quá trình phản ứng.
Trước phản ứng

Số phân tử
Liên kết giữa các nguyên tử
Số nguyên tử H, số nguyên tử O

Trong quá trình
phản ứng

Sau phản ứng.
Sau phản ứng

II. DIỄN BIẾN CỦA PHẢN ỨNG HÓA HỌC

Số phân tử

Liên kết giữa
các nguyên tử
Số nguyên tử H
Số nguyên tử O

Trước phản ứng

Trong quá
trình phản ứng

1O2; 2H2

Không có phân
tử nào

H - H; O - O

Không có sự
liên kết giữa
các nguyên tử

H-O-H

4H
2O

4H
2O

4H
2O

Sau phản ứng

2H2O

KẾT LUẬN
Trong phản ứng hoá học, xảy ra sự phá vỡ các liên
kết trong phân tử chất đầu, hình thành các liên kết
mới, tạo ra các phân tử mới. Kết quả là chất này
biến đổi thành chất khác.

LƯU Ý

VIDEO BỎNG VÌ BỊ NỔ BÓNG BAY

Video hài hước

3. Hiện tượng kèm theo các
phản ứng hóa học
Khi cây nến cháy em
quan sát được hiện
tượng gì?

HOẠT ĐỘNG NHÓM
(thời gian 10 phút).

Nghiên cứu SGK trang 14 nêu cách tiến hành thí
nghiệm. Hoàn thành phiếu học tập

Hoàn thành phiếu học tập
Ống nghiệm 1
Chất tham gia
Hiện tượng
Giải thích

HCl + Zn

Ống nghiệm 2
HCl + BaCl2

Ống nghiệm 3
NaOH + CuSO4

Thí nghiệm Zn tác dụng với HCl

Thí nghiệm NaOH + CuSO4

Hoàn thành phiếu học tập
Ống nghiệm 1
Chất tham gia
Hiện tượng
Giải thích

Ống nghiệm 2

Ống nghiệm 3

HCl + Zn

HCl + BaCl2

NaOH + CuSO4

Có sủi bọt khí

Không có hiện
tượng

Có kết tủa màu
xanh lam

Không có phản
ứng

Phản ứng sinh ra
Cu(OH)2 Kết tủa
xanh lam

Phản ứng sinh ra
khí H2

Trong phản ứng giữa oxygen và hydrogen, nếu
oxygen hết thì phản ứng có xảy ra nữa không?
Trả lời:
Nếu oxygen hết thì phản ứng dừng lại.

Nhỏ giấm ăn vào viên đá vôi. Dấu hiệu nào
cho biết đã có phản ứng hoá học xảy ra?
Dấu hiệu cho biết đã có phản ứng hoá học xảy ra là
xuất hiện sủi bọt khí, chỗ đá vôi bị nhỏ giấm tan ra.

KẾT LUẬN
Để nhận biết phản ứng hoá học sảy ra có thể dựa
vào một trong các dấu hiệu sau: Sự tạo thành chất
khí; chất kết tủa; sự thay đổi màu sắc; sự thay đổi
về nhiệt độ…

Luyện tập

PHIẾU HỌC TẬP
Hãy viết phương trình chữ và đọc phương trình trong phiếu
STT
1
2

3

4
5

QUÁ TRÌNH BIẾN ĐỔI HÓA HỌC
Đun nóng đường saccarozơ trong
không khí, đường bị cháy tạo thành
khí cacbonic và hơi nước.
Đá vôi bị phân hủy ở nhiệt độ cao,
tạo thành vôi sống và khí cacbonic.
Dưới tác dụng của chất diệp lục
trong lá cây xanh và ánh sáng mặt
trời, khí cacbonic và hơi nước phản
ứng với nhau tạo thành đường
glucozơ và khí oxi.
Khí hiđro cháy trong khí oxi tạo thành
hơi nước.
Viên kẽm tan trong dung dịch axit
clohiđric, thu được khí hiđro và dung
dịch chứa muối kẽm clorua.

PHƯƠNG TRÌNH CHỮ
 
 

 

 
 

CHẤT PHẢN
ỨNG

CHẤT SẢN
PHẨM

VẬN DỤNG

Câu 1: Trong phản ứng hóa học chỉ có … giữa các
nguyên tử thay đổi làm cho phân tử này biến đổi
thành phân tử khác. Cụm từ cần điền vào chỗ (...) là

A. liên kết.
B. nguyên tố hóa học.
C. phân tử.
D. nguyên tử.

Câu 2: Trước vào sau
một phản ứng hóa
học, yếu tố nào sau
đây thay đổi?
A. khối lượng các nguyên tử.
B. số lượng các nguyên tử.
C. liên kết giữa các nguyên tử.
D. thành phần các nguyên tố.

Câu 3: Một vật thể bằng sắt để ngoài trời, sau một thời gian bị gỉ. Hỏi khối
lượng của vật thay đổi thế nào so với khối lượng của vật trước khi gỉ?

A. Tăng.
B. Giảm.
C. Không thay đổi.
D. Không thể biết.

Câu 4: Phản ứng hóa
A. Quá trình kết hợp
họccác
là đơn chất thành

hợp chất.
B. Quá trình biến đổi chất này thành
chất khác.
C. Sự trao đổi của hai hay nhiều chất
ban đầu để tạo chất mới.
D. Là quá trình phân hủy chất ban đầu
thành nhiều chất.

Câu 5: Hiện tượng nào sau
đây
chứng
có phản
A.
Từ màu
nàytỏ
chuyển
sangứng
màuhoá
khác.
B. Từ trạng học
thái xảy
rắn chuyển
sang trạng
ra?
thái lỏng.
C. Từ trạng thái lỏng chuyển sang trạng
thái hơi.
D. Từ trạng rắn chuyển sang trạng thái
hơi.

Câu 6: Phản ứng hóa học chỉ
xảychất.
ra khi:
A. Đun nóng hóa

B. Có chất xúc tác.
C. Các chất tham gia phản ứng ở gần
nhau.
D. Các chất tham gia phản ứng tiếp xúc
nhau, có trường hợp cần đun nóng, có
trường hợp cần chất xúc tác.

Câu 7: Cho bột Zinc vào dung dịch
hyđrochloric acid thấy có nhiều bọt khí thoát
ra, tạo thành dung dịch zinc chloride và khí
hyđrogen. Dấu hiệu hiệu chứng tỏ phản ứng
A. Có bọtđã
khí
thoát
ra.
xảy ra?

B. Tạo thành dung dịch zinc chloride.
C. Có sự tạo thành chất không tan.
D. Lượng hyđrochloric acid giảm dần.

Câu 8: Hiện tượng thiên nhiên
sau đây
ứng sương
hóa
A. Sáng
sớm, xảy
khi ra
mặtphản
trời mọc
học?
mù tan dần.
B. Hơi nước trong các đám mây ngưng
tụ và rơi xuống tạo ra mưa.
C. Nạn cháy rừng tạo khói đen dày đặc,
gây ô nhiễm môi trường.
D. Khi mưa giông thường có sấm sét.

Câu 9: Những hiện tượng sau đây xảy ra phản ứng hoá
học?
(1) Về mùa hè, thức ăn thường bị thiu;
(2) Đun nóng đường saccarozơ, đường ngả sang màu
nâu rồi hóa đen;
(3) Các quả bóng bay lên trời rồi nổ tung;
(4) Cháy rừng gây ô nhiễm lớn cho môi trường;
A.Trái
(1),
(3),
(5) Nhiệt độ
đất(2),
nóng
lên (4).
làm băng ở hai cực Trái
B. (1), (2), (4), (5).
đất tan dần.

C. (2), (3).
D. (1), (3), (4), (5).

Câu 10: Trong các quá trình sau, số quá trình xảy ra phản
ứng hóa học là:
(1) Đốt cháy than trong không khí;
(2) Làm bay hơi nước biển trong quá trình sản xuất muối ăn
(NaCl);
(3) Nung vôi (chuyển hóa calcium carbonate trong đá vôi
thành calcium oxide);
(4) Tôi vôi (chuyển calcium oxide thành calcium hyđroxide);
(5) Iodine thăng hoa (Iodine chuyển từ thể rắn sang thể hơi).

A. 2.
C. 4.

B. 3.
D. 5.

DẶN DÒ
- Học bài
- Hoàn thành bài tập sách bài tập
- Đọc trước phần III bài 2