Em hãy quan sát hình ảnh và làm theo hướng dẫn:

Ngồi im lặng, đặt ngón trỏ và ngón giữa lên vị
trí của cổ hoặc cổ tay. Sau đó nêu hiện tượng mà
em cảm nhận được. Giải thích?

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA
CƠ THỂ NGƯỜI

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
1. Các thành phần của máu
Quan sát hình 33.1 thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập số 1

Câu 1: Nêu thành phần cấu tạo và chức năng của máu theo bảng sau:
Thành phần của máu
Đặc điểm cấu tạo Chức năng
(4)……………….
Các tế bào máu
(1) ……….
(2) ……….
(3) ……….

HỒNG CẦU

TIỂU CẦU

Thành phần của
máu
(4) Huyết tương

Các
tế
bào
máu

Tiểu
cầu
Hồng
cầu
Bạch
cầu

Đặc điểm cấu tạo
- Lỏng, màu vàng nhạt
- Chiếm 55 % thể tích máu
- Gồm chủ yếu nước, chất
dinh dưỡng và các chất hòa
tan khác
- Kích thước nhỏ, không nhân
- Chiếm <1% thể tích máu
- Màu hồng, hình đĩa, lõm 2 mặt,
không nhân
- Chiếm khoảng 43% thể tích
máu
- Có thể tích khá lớn, có nhân,
không màu
- Chiếm <1% thể tích máu

Chức năng
Vận
chuyển
các chất (Chất
dinh
dưỡng,
chất hòa tan,
chất thải..)
Tham gia vào
quá trình đông
máu
Vận
chuyển
Carbondioxide
và Oxy gen
Bảo vệ cơ thể

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
1. Các thành phần của máu
- Máu gồm huyết tương và
các tế bào máu: + Hồng
cầu
+ Bạch cầu
+ Tiểu cầu

Thành phần của
máu
(4) Huyết tương

Các
tế
bào
máu

Câu

Tiểu
cầu
Hồng
cầu

Đặc điểm cấu tạo
- Lỏng, màu vàng nhạt
- Chiếm 55 % thể tích máu
- Gồm chủ yếu nước, chất
dinh dưỡng và các chất hòa
tan khác
- Kích thước nhỏ, không nhân
- Chiếm <1% thể tích máu

- Màu hồng, hình đĩa, lõm 2 mặt,
không nhân
- Chiếm khoảng 43% thể tích
máu
Bạch
- Có thể tích khá lớn, có nhân,
cầu
không màu
tích là
máu
2: Chức- Chiếm
năng <1%
củathể
máu
gì?

Chức năng
Vận
chuyển
các chất (Chất
dinh
dưỡng,
chất hòa tan,
chất thải..)
Tham gia vào
quá trình đông
máu
Vận
chuyển
Carbondioxide
và Oxy gen
Bảo vệ cơ thể

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
? Điều gì sẽ xảy ra với cơ
1. Các thành phần của máu
thể chúng ta nếu thiếu
- Máu gồm huyết tương và
một trong các thành phần
các tế bào máu: + Hồng
của máu?
cầu
+ Bạch cầu
Cơ thể thiếu tiểu
- Chức năng các+ thành
phần của cầu sẽ gây chảy máu
Tiểu cầu
+ Huyết tương giúp vận chuyển cáctrên da và các bộ phận
áu:
+ Hồng cầu: Chứa huyết sắc tố
khác trên cơ thể, nặng
vận chuyển Oxygen và carbon có thể làm thoát huyết
dioxide
+
Bạch cầu: Tham gia bảo vệ cơ tương, sốc và tử vong.
关键字
+
thểTiểu cầu: Tham gia vào quá
trình đông máu

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
2. Miễn dịch và Vacxin
? Giải thích vì sao con
- Miễn dịch là khả năng cơ thể
người sống trong môi
ngăn cản sự xâm nhập của mầm bệnh
trường
đồng thời chống lại mầm bệnh khi nó
? Miễnchứa
dịch lànhiều
gì? vi khuẩn
đã xâm nhập vào cơ thể.
có hại
nhưng
vẫn sống
khỏe
?Thế
nào
là
kháng
- Kháng nguyên: là các chất lạ, khi
nguyên, kháng thể?
xâm nhập vào cơ thể sẽ được các bạch mạnh?
cầu nhận diện và sinh ra kháng thể để
chống lại kháng nguyên.
- Kháng thể: Do bạch cầu tiết ra, có
khả năng liên kết đặc hiệu với kháng
nguyên.

Quan sát đoạn video và tiếp tục trả lời câu hỏi:
Câu 4:
a. Hoạt động miễn dịch của cơ thể có sự tham gia của những tế bào nào?
b. Điền thông tin loại tế bào phù hợp với thông tin tương ứng dưới đây:
- .....(1).......đến bắt và tiêu hóa mầm bệnh khi chúng mới đến xâm nhập.
- ......(2)..... tạo ra các hàng rào bẫy và giết các vi khuần.
- .....(3)...... và ......(4)....... tham gia vào quá trình tạo ra kháng thể để bất
hoạt và tiêu diệt mầm bệnh.
- ......(5)........ có khả năng ghi nhớ mầm bệnh để tiêu diệt chúng lần sau.

a. Hoạt động miễn dịch của cơ thể có sự tham gia của
các tế bào bạch cầu
b. Điền thông tin loại tế bào phù hợp với thông tin tương
ứng dưới đây:

- Đại thực bào đến bắt và tiêu hóa mầm bệnh khi chúng mới đến

xâm nhập.
- Bạch cầu trung tính tạo ra các hàng rào bẫy và giết các vi khuần.
- Tế bào Limpho B và tế bào Limpho T tham gia vào quá trình tạo ra
kháng thể để bất hoạt và tiêu diệt mầm bệnh.
- Tế bào Limpho T có khả năng ghi nhớ mầm bệnh để tiêu diệt chúng
lần sau

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
2. Miễn dịch và Vacxin
- Tiêm vacxin để tạo miễn dịch cho
cơ thể.
? Tiêm vacxin có vai trò
gì trong việc phòng bệnh?
Kể tên một số loại bệnh mà
em đã được tiêm vacxin để
phòng tránh?

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
2. Miễn dịch và Vacxin
Em hãy cho biết người
- Tiêm vacxin để tạo miễn dịch cho
ta dùng căn cứ nào để
cơ thể.
phân chia nhóm máu?
3 Nhóm máu và truyền máu
- Dựa vào kháng nguyên trên hồng
cầu và kháng thể trong huyết tương
người ta có thể phân biệt thành nhiều
nhóm máu nhưng phổ biến nhất là các
nhóm máu A, B, AB, O.

Nhóm
máu

Kháng nguyên
trên hồng cầu

Kháng thể trong
huyết tương

A

 

 

B

 

 

O

 

 

AB

 

 

Đặc điểm các nhóm máu ở người

Người có 4 nhóm máu

Đánh dấu mũi tên để phản ánh mối quan hệ cho và nhận
giữa các nhóm máu để không gây kết dính hồng cầu
AA
trong sơ đồ sau:
OO OO

AA
BB
BB

AB
AB AB
AB

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
2. Miễn dịch và Vacxin
Khi truyền máu cần tuân
3 Nhóm máu và truyền máu
thủ theo nguyên tắc nào?
- Khi truyền máu cần tuân thủ các
nguyên tắc : phải xét nghiệm máu
trước khi truyền để đảm bảo truyền
đúng nhóm máu và tránh lây truyền các
bệnh qua đường máu.

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
II. Hệ tuần hoàn
Quan sát hình 33.5 kết hợp với
đoạn video về hệ tuần hoàn sau đó
thảo luận nhóm trả lời câu hỏi.

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
II. Hệ tuần hoàn
- Hệ tuần hoàn gồm tim và hệ Hệ tuần hoàn có thành phần như
mạch giúp vận chuyển máu đi khắp thế nào?
cơ thể.

Câu 1: Hãy sử dụng các cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống về cấu tạo và
chức năng của hệ tuần hoàn:
Hệ tuần
hoàn gồm
 

Tim
1….……..

Thành
phần cấu
tạo gồm

thất có thành cơ dày
3.Tâm
…………
nhĩ có thành cơ
4.Tâm
…………
mỏng hơn

Chức năng

Hút đẩy máu
8. …………………..

Hệ mạch
2…………..
mạch
5.Động
……………
mạch
6.Tĩnh
……………
mạch
7.Mao
…………….
máu đi khắp
9. Giúp
…………………..
cơ thể

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
II. Hệ tuần hoàn
- Hệ tuần hoàn gồm tim và hệ Chức năng mỗi thành phần?
mạch giúp vận chuyển máu đi khắp
Đường đi của máu trong cơ thể qua
cơ thể.
mấy vòng tuần hoàn?
- Tim đẩy máu ra động mạch,
hút máu từ tĩnh mạch về. Mao
mạch là nơi thực hiện trao đổi chất,
trao đổi khí giữa máu và tế bào của
cơ thể.

Câu 2: Quan sát hình 33.5 mô tả đường đi của vòng tuần
hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn?
- Vòng tuần hoàn nhỏ: Máu bắt
đầu từ tâm thất phải qua động mạch
phổi, qua mao mạch phổi, theo tĩnh
mạch phổi về tâm nhĩ trái.
- Vòng tuần hoàn lớn: Máu từ tâm
thất trái theo động mạch chủ đếm mao
mạch phần trên và phần dưới cơ thể
qua tĩnh mạch chủ trên và chủ dưới
trở về tâm nhĩ phải.

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
II. Hệ tuần hoàn
- Ở người có 2 vòng tuần hoàn:
Vòng tuần hoàn nhỏ(phổi): Máu bắt
đầu từ tâm thất phải qua động mạch
phổi, qua mao mạch phổi, theo tĩnh
mạch phổi về tâm nhĩ trái.
- Vòng tuần hoàn lớn(Cơ thể):
Máu từ tâm thất trái theo động mạch
chủ đếm mao mạch phần trên và
phần dưới cơ thể qua tĩnh mạch chủ
trên và chủ dưới trở về tâm nhĩ phải.

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
II. Hệ tuần hoàn
III. Các bệnh về tim mạch
- Một số bệnh thường gặp: Thiếu
Kể tên một số bênh liên quan đến
máu, huyết áp cao, xơ vữa động tim mạch?
mạch...

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
I. Máu
II. Hệ tuần hoàn
III. Các bệnh về tim mạch
- Một số bệnh thường gặp: Thiếu
Nêu các biện pháp bảo vệ hệ tim
máu, huyết áp cao, xơ vữa động mạch?
mạch...
- Biện pháp: Cần có chế độ ăn
uống hợp lí, luyện tập thể dục thường
xuyên, vừa sức, tránh các tác nhân
gây bệnh.

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
IV. Thực hành: thực hiện tình huống giả định cấp cứu
người bị chảy máu, tai biến, đột quỵ và đo huyết áp
Đọc thông tin SGK, hoạt động nhóm được
thực hiện các tình huống giả định theo thứ tự:
Nhóm 1. Chảy máu mao mạch và tĩnh mạch.
Nhóm 2. Chảy máu động mạch.
Nhóm 3. Sơ cứu khi bị đột quỵ
Nhóm 4. Đo huyết áp

Câu 3: Quan sát hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:
a. Nhận xét về vận tốc máu trong hệ mạch?
b. Huyết áp là áp lực của máu lên thành động mạch. Huyết áp tạo
ra do sự co dãn của tim và sức cản của động mạch. Vậy huyết áp thay
đổi như thế nào trong hệ mạch?
a. Nhanh nhất ở động
mạch, thấp nhất ở mao mạch,
tăng dần ở tĩnh mạch.
b. Huyết áp giảm dần trong
hệ mạch.

Bài 33: MÁU VÀ HỆ TUẦN HOÀN CỦA CƠ THỂ NGƯỜI
III. Các bệnh về tim mạch
TRÒ CHƠI: NẾU…THÌ
Lớp sẽ chia thành 2 đội chơi. Mỗi đội sẽ chọn 1 mệnh đề “Nếu…” đội còn
lại sẽ chọn mệnh đề “Thì….” Phù hợp. Đội nào chọn đúng thì sẽ được cộng
điểm và thực hiện lượt chơi tiếp theo.

Câu 1: Thành phần của máu bao gồm:
A. Hồng cầu và tiểu cầu
B. Huyết tương và các tế bào máu
C. Huyết tương và các tế bào máu
D. Hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu

Câu 2: Đặc điểm nào dưới đây không
có ở hồng cầu người
A.Hình đĩa, lõm hai mặt
B.Nhiều nhân, nhân nhỏ, không màu
C.Màu hồng, không nhân
D.Tham gia vào chức năng vận chuyển
khí

Câu 3: Kháng nguyên là:
A. Một loại Protein do hồng cầu tiết ra
B. Một loại Protein do hồng cầu tiết ra
C. Một loại Protein do tiểu cầu tiết ra
D. Những phân tử ngoại lai có khả năng kích
thích cơ thể tiết ra kháng thể

Câu 4: Trong hệ thống “hàng rào” bảo vệ bệnh tật
của con người, nếu vi khuẩn, vi rút thoát khỏi thực
bào thì ngay sau đó chúng sẽ phải đối diện với hoạt
động bảo vệ của loại tế bào nào?
A. Bạch cầu trung tính
B. Bạch cầu ưa kiềm
C. Bạch cầu limpho B
D. Bạch cầu limpho T

Câu 5: Sự đông máu có ý nghĩa nào đối với cơ thể?
A. Giúp cơ thể tự bảo vệ chống mất nhiều máu khi bị
thương
B. Giúp cơ thể giảm thân nhiệt
C. Giúp cơ thể tiêu diệt nhanh các loại vi khuẩn
D. Giúp cơ thể không mất nước

Câu 6: Người mang nhóm máu AB có thể truyền máu
cho người có nhóm máu nào không xảy ra kết dính hồng
cầu:
A. Nhóm máu A
B. Nhóm máu B
C. Nhóm máu O
D. Nhóm máu AB

Câu 7: Vòng tuần hoàn nhỏ đi qua cơ quan nào dưới
đây:
A. Dạ dày
B. Gan
C. Phổi
D. Não

Câu 8. Trình tự sắp xếp nào dưới đây thể hiện
đúng trình tự vận tốc máu chảy trong mạch máu:
A. Tĩnh mạch > Động mạch > Mao mạch
B. Động mạch > Mao mạch > Tĩnh mạch
C. Tĩnh mạch > Mao mạch > Động mạch
D. Động mạch > Tĩnh mạch > Mao mạch

Câu 9. Để phòng ngừa bệnh tim mạch, chúng ta
cần lưu ý điều gì?
A. Thường xuyên vận động nâng cao sức chịu đựng
của cơ thể
B. Nói không với thuốc lá, rượu bia, mỡ động vật,
thực phẩm ăn sắn
C. Ăn nhiều rau quả tươi, thực phẩm giàu omega 3
D. Tất cả các đáp án trên

Câu 10. Bệnh xơ vữa động mạch có mối liên hệ với
chất nào dưới đây:
A. Cholesteron
B. Lipit
C. Photpholipit
D. Dầu thực vật

DỰ ÁN

Phiếu 1: Điều tra người hiến máu nhân đạo tại địa
phương
S

Tên chủ hộ

TT

Số người

Số người

Số lần

tham gia hiến

tham gia

tham gia

máu nhân đạo

hiến máu

hiến máu

nhân đạo

nhân đạo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trả lời câu hỏi: 1. Hiến máu có hại cho sức khỏe không? Vì sao?
2. Những ai có thể hiến máu được? Những ai
không thể hiến máu được?

Phiếu 2: Phiếu điều tra một số bệnh về máu và tim mạch
STT

Tên chủ

Tên bệnh

hộ

Số người

mắc phải

mắc