*Giáo viên: Phan tất Khả - 0835685979 – khaphan1976@gmail.com *Trường THCS Lộc sơn- Bảo Lộc- Lâm Đồng
*
*
*
*
*- Nghiên cứu bài trước khi học. *- Sách, vở ghi chép đầy đủ. *-Tự giác, cố gắng học bài, làm bài, chuẩn bị bài * đầy đủ. *- Phối hợp, tương tác tốt khi học. *- Không viết, vẽ, nói bậy và làm việc riêng. *- Chỉ trả lời khi cô gọi tên. *- Muốn trả lời hay muốn hỏi thì giơ tay. *- Không tự ý ra ngoài. Đi phải xin phép *- Không nói chuyện, làm việc riêng trong tiết học.
*NỘI QUI TIẾT HỌC
* Hoạt động 1 * MỞ ĐẦU *
* Môn Khoa học tự nhiên là môn học về các sự vật và hiện tượng trong thế giới tự nhiên nhằm hình thành và phát triển các năng lực khoa học tự nhiên: nhận thức khoa học tự nhiên, tìm hiểu tự nhiên và vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học vào cuộc sống. *Môn KHTN gồm 3 nội dung ( Sinh học, vật lý, hóa học)
*MÔN HỌC: KHTN 7 (BỘ SÁCH CHÂN TRỜI SÁNG TẠO) *BÀI 1: MỞ ĐẦU *PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN *Thời gian thực hiện: 05 tiết
*Tiết 1 *Hình thành kiến thức 1 *2.1: Phương pháp tìm hiểu tự nhiên.
*1. Thế nào là phương pháp tìm hiểu tự nhiên? Phương pháp tìm hiểu tự nhiên được thực hiện qua mấy bước?
** Là cách thức tìm hiểu các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và đời sống. **Phương pháp thực hiện qua 5 bước: *1. Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu. *2. Hình thành giả thuyết *3. Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết. *4.Thực hiện kế hoạch *5. Kết luận
*DỤNG CỤ QUAN SÁT
* *BÀI MỞ ĐẦU * PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN * *Tiết 2 *Hình thành kiến thức 2 * *2.2: Kĩ năng học tập môn KHTN * *
*2.2: Kĩ năng học tập môn KHTN
*1. Để học tập tốt môn KHTN chúng ta cần rèn luyện và thực hiện một số kĩ năng nào?
*- Chúng ta cần rèn luyện và thực hiện một số kĩ năng như: Quan sát, phân loại, liên kết, đo, dự báo, viết báo cáo, thuyết trình.
* Kĩ năng quan sát là kĩ năng sử dụng một hay nhiều giác quan để thu nhận thông tin về các đặc điểm, kích thước, hình dạng, kết cấu, vị trí… của các sự vật và hiện tượng trong tự nhiên.
*1.Thế nào là kĩ năng quan sát, vai trò của kĩ năng quan sát? *2.Thế nào là kĩ năng phân loại? Vai trò của kĩ năng phân loại?
*Kĩ năng phân loại là kĩ năng học sinh biết nhóm các đối tượng, khái niệm hoặc sự kiện thành các danh mục, theo các tính năng hoặc đặc điểm được lựa chọn.
*1.Kĩ năng quan sát
*HOẠT ĐỘNG NHÓM
*Thời gian: 3 phút *Nhiệm vụ: Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:
*1. Quan sát Hình 1.2 và cho biết hiện tượng nào là hiện tượng tự nhiên thông thường trên Trái Đất? Hiện tượng nào là thảm họa thiên nhiên gây tác động xấu đến con người và môi trường? *2. Em hãy tìm hiểu và cho biết cách phòng chống và ứng phó của con người trước thảm họa thiên nhiên ở Hình 1.2
1. Quan sát Hình 1.2 và cho biết hiện tượng nào là hiện tượng tự nhiên thường xảy ra trên Trái Đất. Hiện tượng nào là thảm họa thiên nhiên gây tác động xấu đến con người và môi trường.
*1. Quan sát Hình 1.2 và cho biết hiện tượng nào là hiện tượng tự nhiên thường xảy ra trên Trái Đất. Hiện tượng nào là thảm họa thiên nhiên gây tác động xấu đến con người và môi trường.
*Trả lời: + Hiện tượng tự nhiên thông thường trên Trái Đất: Mưa to kèm theo sấm sét.
* + Hiện tượng thảm họa thiên nhiên gây tác động xấu đến con người và môi trường: Cháy rừng, hạn hán.
*2. Kĩ năng phân loại
*2. Quan sát Hình 1.2, phân loại động vật có đặc điểm giống nhau rồi xếp chúng vào từng nhóm. *3. Kĩ năng quan sát và kĩ năng phân loại thường được sử dụng ở bước nào trong phương pháp tìm hiểu tự nhiên?
*1. Nhóm động vật sống trên cạn: tê giác, hươu cao cổ, sư tử, trâu rừng, ngựa,... * - Nhóm động vật sống dưới nước: vịt, hà mã, ... * - Nhóm động vật sống biết bay: chim bổ nòng,...
*3. Kĩ năng quan sát và kĩ năng phân loại thường được sử dụng ở Bước 1 - Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu.
*Quan sát hình ảnh, phân loại động vật có đặc điểm giống nhau rồi xếp chúng vào cùng nhóm
*Con rắn
*Con dơi
*Con cá sấu
*Con nhện
*Con rùa
*Con kiến
*Nhóm 1: Rắn, rùa, cá sấu. *Nhóm 2: Nhện, kiến. *Nhóm 3: Dơi
* Kĩ năng liên kết liên quan đến việc sử dụng các số liệu quan sát, kết quả phân tích số liệu hoặc dựa vào những điều đã biết nhằm xác định các mối quan hệ mới của các sự vật và hiện tượng trong tự nhiên.
*II.3. Kĩ năng liên kết
*4.Bảng dưới đây cho biết số liệu thu được khi tiến hành thí nghiệm đếm tế bào trên một diện tích thân cây. Em có thể sử dụng kĩ năng liên kết nào để xử lí só liệu và rút ra kết luận gì?
*
*Sô tế bào trên một mm2
*Diện tích thân cây (cm2)
*Sô tế bào ở thán cây
*Cây chưa trưởng thành
*36
*5
*18000
*Cây trưởng thành
*36
*10
*36000
*Kết luận
*Sử dụng các công cụ toán học, các phần mềm máy tính, …
*Sô tê\' bào ở thân cây trưởng thành lớn hơn sổ tê bào ở cây chưa trưởng thành. Cây càng lớn lượng tế bào càng nhiều.
*Ví dụ: Vòng tuần hoàn của nước trên Trái Đất liên quan chặt chẽ đến tính chất các thể của nước, sự vận chuyển và lưu chuyển của nước trong khí quyển và ảnh hưởng đến sự phân phối, đặc điểm của hệ thống sinh thái động vật và thực vật.
*II.4. Kĩ năng đo
*Một số loại dụng cụ đo
*DỤNG CỤ ĐO THỜI TIẾT
*DỤNG CỤ ĐO
*5. Kĩ năng liên kết và kĩ năng đo thường được sử dụng ở bước nào trong phương pháp tìm hiểu tự nhiên?
*Bước 3 - Lập kế hoạch và kiểm tra giả thuyết. *Bước 4-Thực hiện kế hoạch trong phương pháp tìm hiểu tự nhiên.
*Kĩ năng đo chúng ta đã được làm quen ở lớp 6 về các phép đo khối lượng, đo thời gian, đo nhiệt độ, đo chiều dài,
** Các bước để thực hiện phép đo: *+ Bước 1: Ước lượng để lựa chọn dụng cụ/thiết bị đo phù hợp. *+ Bước 2: Thực hiện phép đo, ghi kết quả đo và xử lí số liệu đo. *+ Bước 3: Nhận xét độ chính xác của kết quả đo căn cứ vào loại dụng cụ đo và cách đo. *+ Bước 4: Phân tích kết quả và thảo luận về kết quả nghiên cứu thu được.
*II.5. Kĩ năng dự báo
* Kĩ năng dự báo là kĩ năng đề xuất điều gì sẽ xảy ra dựa trên các quan sát, kiến thức, sự hiểu biết và suy luận của con người về sự vật và hiện tượng trong tự nhiên.
*6.Kĩ năng dự báo thường được sử dụng ở bước nào trong phưong pháp tìm hiểu tựnhiên?
*Bước 2 - Hình thành giả thuyết.
*II.6. Kĩ năng viết báo cáo.
*BÁO CÁO *Nội dung nghiên cứu: *Họ và tên: *Học sinh Iớp:…… Trường:…………. *1.Câu hỏi nghiên cứu: *2.Giả thuyết nghiên cứu (hoặc dự đoán): *3.Kế hoạch thực hiện: *4.Kết quả triển khai kế hoạch: *5.Kết luận:
*II.7. Kĩ năng thuyết trình
*1. Trong kĩ năng thuyết trình, các em cần làm gì để bài thuyết trình của mình trở nên sinh động và hấp dẫn.?
*Cần đảm bảo một số yêu cầu trước, trong và sau khi thuyết trình như SGK.
* *BÀI MỞ ĐẦU * PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN * *Tiết 3 *Hình thành kiến thức 3 * *III. Một số dụng cụ đo môn KHTN 7 * *
* Hệ thống báo động
*3.1: Dao động kí.
** Quan sát hình 1.3 đọc thông tin tả lời câu hoải sau. *1. Dao động kí cho phép đọc được những thông tin nào?
*Dao động kí có thể hiện thị đồ thị của tín hiệu điện theo thời gian. *(giúp chúng ta biết được dạng đồ thị của tín hiệu theo thời gian). (cường độ, tần sóng, chu kì, khoảng thời gian,... của tín hiệu).
*3.2. Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện.
*Quan sát hình 1.5 đọc thông tin tả lời câu hoải sau. *Em hãy lựa chọn các dụng cụ đo phù hợp để đo thời gian cho mỗi hoạt động sau và giải thích sự lựa chọn đó.a. Một người đi xe đạp từ điểm A đến điểm B. * *b. Một viên bi sắt chuyển động trên máng nghiêng.
*Đồng hồ bấm giây.
*Đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng quang điện.
*3.2. Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện.
*Quan sát hình 1.5 đọc thông tin tả lời câu hoải sau. * Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện có vai trò gì?
*Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện có thể tự động đo thời gian.
*3.2. Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện.
*Quan sát hình 1.6 đọc thông tin tả lời câu hoải sau. *Hệ thống phát hiện người qua cửa ra vào hoạt động dựa trên nguyên tắc nào?
*Hệ thống báo động chống trộm hoạt động dựa trên nguyên tắc cảm biến, bộ phận cảm biến gồm hai bộ phận phát và thu ánh sáng (hồng ngoại). Chùm tia chiếu đến một máy thu nằm trong tầm nhìn của máy phát, khi có người đi qua, chùm tia bị chặn lại từ máy phát đến máy thu thì cổng quang sẽ phát ra một tín hiệu điều khiển chuông báo kêu.

1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều khiển bởi cổng quang như thế nào?
*1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều khiển bởi cổng quang như thế nào? *2. Khi ước lượng thời gian chuyển động của vật lớn hơn 10s, cần lựa chọn thang đo nào của đồng hồ hiện số? Vì sao?
*HOẠT ĐỘNG NHÓM
*Thời gian: 5 phút *Nhiệm vụ: Nghiên cứu thông tin, quan sát hình ảnh, thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi sau:
* *BÀI MỞ ĐẦU * PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN * *Tiết 4 *Hoạt động 3 * Luyện tập * * *
* PHIẾU HỌC TẬP *Bài 1: MỞ ĐẦU: * PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ NĂNG HỌC TẬP MÔN KHTN. *Họ và tên: …………………………………………………………………………………….. *Lớp: ……………………………. Nhóm: ……………………………………………………. *Bước 1: Học sinh hoàn thành cá nhân các câu hỏi sau *1.Kĩ năng quan sát và kĩ năng dự đoán được thể hiện qua ý nào trong các trường hợp sau? *a) Gió mạnh dần, mây đen kéo đến, có thể trời sắp có mưa. *b) Người câu cá thấy cần câu bị uốn cong và dây cước bị kéo căng, có lẽ một con cá to đã cắn câu. *Câu 2. Thế nào là phương pháp tìm hiểu tự nhiên? Phương pháp tìm hiểu tự nhiên được thực hiện qua mấy bước? *…………………………………………………………………………..Bước 2: HS trao đổi trong nhóm(chia nhóm) *Câu 3. Trong kĩ năng thuyết trình, các em cần làm gì để bài thuyết trình của mình trở nên sinh động và hấp dẫn.? *…………………………………………………………………………………
*1.a) Kĩ năng quan sát: gió mạnh dẩn, mây đen kéo đến. * Kĩ năng dự đoán: có thể trời sắp có mưa. * b) Kĩ năng quan sát: cần câu bị uốn cong, dây cước bị kéo căng. * Kĩ năng dự đoán: có lẽ một con cá to đã cắn câu.
*SẢN PHẨM
*Câu 2. Thế nào là phương pháp tìm hiểu tự nhiên? Phương pháp tìm hiểu tự nhiên được thực hiện qua mấy bước?
** Là cách thức tìm hiểu các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và đời sống. **Phương pháp thực hiện qua 5 bước: *1. Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu. *2. Hình thành giả thuyết. *3. Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết. *4.Thực hiện kế hoạch. *5. Kết luận.
*SẢN PHẨM
*SẢN PHẨM
*Bước 2: HS trao đổi trong nhóm(chia nhóm) *Câu 3. Trong kĩ năng thuyết trình, các em cần làm gì để bài thuyết trình của mình trở nên sinh động và hấp dẫn.?
*_* Cần đảm bảo 3 yêy cầu cơ bản sau: _ *_1. Trước khi thuyết trình. Cần chuẩn bị bài báo cáo dưới dạng trình chiếu hay dùng các công cụ hỗ trợ như bảng, vật liệu, sản phẩm.. Bài thuyết trình làm rõ nội dung, ngắn gọn, rõ ràng, súc tích, biểu cảm. Tập thuyết trình trước ở nhà._ *_2. Trong quá trình thuyết trình. Chú ý hình thức, ngôn ngữ rõ ràng, rành mạch, nghắn gọn, lô rích, ngữ điệu và nhịp điệu kết hợp ngôn ngữ cơ thể._ *_3.Sau khi kết thúc bài thuyết trình._ *_- Lắng nge câu hỏi, ghi chép chuẩn bị câu trả lời theo nhóm các vấn đề. Trong khi trao đổi , thảo luận cần tập trung vào vấn đề cốt lõi cùng thái độ nhiệt tình, cở mở._
* *BÀI MỞ ĐẦU * PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN * *Tiết 4 *Hoạt động 4 *Vận dụng * * *
*1.Cho một cốc nước ấm để trong điều kiện nhiệt độ phòng. *a)Em hãy lựa chọn các dụng cụ, thiết bị phù hợp có trong phòng thí nghiệmđể xác định nhiệt độ, khối lượng và thể tích của nước trong cốc. *b)Sau 10 phút, nhiệt độ của nước trong cốc thay đổi thế nào? *c)Em đã sử dụng các kĩ năng nào để giải quyết các vấn đề trên?
*Hoạt động 4 *Vận dụng
*2.a) Sử dụng nhiệt kế để đo nhiệt độ của nước trong cốc; dùng cân để xác định khối lượng và dùng ống đong (bình chia độ) để xác định thể tích của nước. *b)Sau 10 phút, nhiệt độ của nước trong cốc sẽ giảm xuống. *c)Sau khi thực hiện các thao tác, có kết quả và trả lời các câu hỏi trên, em đã sử dụng các kĩ năng như: kĩ năng quan sát (đọc được giá trị về nhiệt độ, thể tích, khối lượng của nước), kĩ năng đo (biết dùng dụng cụ ống đong, nhiệt kế và cân) để xác định các giá trị cẩn tìm và kĩ năng dự đoán để dự đoán vể sự thay đổi nhiệt độ của nước sau 10 phút.
*VẬN DỤNG
*1. Khi em đi kiểm tra sức khỏe, bác sĩ dùng ống nghe để nghe nhịp tim của em. Thực tế bác sĩ đã nghe được những gì?
*SảN phẩm: *Thực tế bác sĩ đã nghe: *- Hoạt động của tim truyền máu đến phổi *- Tiếng tim do sự co bóp tim mà ra *
* *BÀI MỞ ĐẦU * PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN * *Tiết 5 *Hoạt động 4 *Vận dụng * * *
*1. Hãy viết một bài báo cáo về một nghiên cứu của mình khi quan sát sự vật, hiện tượng trong tự nhiên hoặc từ thực tiễn và thuyết trình bài báo cáo đã viết ở trước lớp hoặc trước nhóm bạn trong lớp.
*BÁO CÁO *Nội dung nghiên cứu: *Họ và tên: *Học sinh Iớp:…… Trường:…………. *1.Câu hỏi nghiên cứu: *2.Giả thuyết nghiên cứu (hoặc dự đoán): *3.Kế hoạch thực hiện: *4.Kết quả triển khai kế hoạch: *5.Kết luận:
*BÁO CÁO *Nội dung nghiên cứu: Quan sát và phân biệt một số loại tế bào đã học *Họ và tên: Nguyễn Văn A *Học sinh lớp: 7A. Trường: ……… *1. Câu hỏi nghiên cứu: Hình dạng tế bào của các loại sinh vật khác nhau có giống nhau không? *2. Giả thuyết nghiên cứu: Hình dạng tế bào của các loại sinh vật khác nhau là khác nhau. *3. Kế hoạch thực hiện *3.1. Chuẩn bị *a) Thiết bị, dụng cụ *- Kính hiển vi có vật kính 40x và kính lúp. *- Nước cất đựng trong cốc thủy tinh. *- Đĩa petri *- Các dụng cụ khác như giấy thấm, lamen, lam kính, ống nhỏ giọt, kim mũi mác, thìa inox, dao mổ. *b) Mẫu vật *- Củ hành tây. *- Trứng cá
*3.2. Các bước tiến hành *a) Làm tiêu bản, quan sát và vẽ tế bào biểu bì hành tây *- Bước 1: Dùng dao mổ tách lấy một vảy hành, sau đó tạo một vết cắt hình vuông nhỏ kích thước 7 – 8 mm ở trong của vảy hành. Sử dụng panh/ kim mũi mác lột nhẹ lớp tế bào trên cùng của vết cắt. *- Bước 2: Đặt lớp tế bào này lên lam kính đã nhỏ sẵn một giọt nước cất rồi đậy lamen lại bằng cách trượt lamen từ một cạnh. Sử dụng giấy thấm để thấm phần nước thừa. *- Bước 3: Đặt lam kính lên bàn kính của kính hiển vi và quan sát ở vật kính 10x rồi chuyển sang vật kính 40x. *- Bước 4: Chụp lại hoặc vẽ lại hình ảnh đã quan sát được. *b) Quan sát và vẽ tế bào trứng cá *- Bước 1: Dùng thìa lấy một ít trứng cá cho vào đĩa petri. *- Bước 2: Nhỏ một ít nước vào đĩa. *- Bước 3: Dùng kim mũi mác khoắng nhẹ để trứng cá tách rời nhau. *- Bước 4: Quan sát tế bào trứng cá bằng mắt thường hoặc bằng kính lúp. *- Bước 5: Chụp lại hoặc vẽ lại hình ảnh đã quan sát được.
* 4. Kết quả triển khai kế hoạch: - Hình ảnh quan sát được: * * Tế bào biểu bì vảy hành Tế bào trứng cá
*1. Nêu các thành phần của mỗi loại tế bào quan sát được:
* Nội dung
*Tế bào hành tây
*Tế bào trứng cá
*Thành phần *quan sát được
*Thành tế bào, nhân tế bào, tế bào chất.
*Màng tế bào, tế bào chất, nhân tế bào.
*Thành phần không quan sát được
*Màng tế bào, các loại bào quan (ti thể, không bào, …)
*Các bào quan khác (ti thể, ribosome, …)
*5. Kết luận: Hình dạng tế bào của các loại sinh vật khác nhau * là khác nhau.