PHẦN 2: QUANG HÌNH
HỌC

Quan sát hình ảnh sau

CHƯƠNG VI: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

BÀI 26:KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

I. SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
Khúc xạ ánh sáng là hiện tượng
lệch phương (gãy) của các tia
sáng khi truyền xiên góc qua
mặt phân cách giữa 2 môi
trường trong suốt khác nhau.

I. SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
2. Định luật khúc xạ ánh sáng

Snell (Willebrord Snell)
1580-1626
Giáo sư Toán và vật lý tại đại học Leyden người Hà Lan

I. SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
2. Định luật khúc xạ ánh sáng
a. Thí nghiệm

c
Gó

Tia tới
S

N Pháp tuyến

tớ

i

i

i



ó
G

n
ả
h
p
c

xạ

S

Mặt phân cách

I


Góc khúc xạ

N

Ti

ạ
x
ản
h
ap

r

R Tia khúc xạ

I. SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
2. Định luật khúc xạ ánh sáng
a. Thí nghiệm
Dụng cụ thí nghiệm:
+ Đèn chiếu sáng.
+ Khối nhựa mica
bán trụ trong suốt.
+ Thước đo độ.
+ Nguồn sáng.

I. SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
2. Định luật khúc xạ ánh sáng
Tiến hành thí nghiệm chiếu tia
sáng từ bản trụ bằng mica vào
không khí.
+ Quan sát và ghi lại giá trị góc
khúc xạ khi tăng dần góc tới ?
+ Có nhận xét gì về mối quan hệ
giữa góc khúc xạ và góc tới ?

Lần

i

1

20o

2

30o

3

40o

r

I. SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
2. Định luật khúc xạ ánh sáng
Từ thí nghiệm và kết quả đo
đạc hãy nhận xét:
Lần
- Vị trí của tia khúc xạ và tia
tới ?
- Về tỉ số giữa sin góc tới và
sin góc khúc xạ ?
Từ đó rút ra định luật khúc
xạ ánh sáng ?

i

r

Sin i Sin r

1

20o

 

 

 

 

2

30o

 

 

 

 

3

40o

 

 

 

 

I. SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
2. Định luật khúc xạ ánh sáng
b. Tia
Địnhkhúc
luật xạ nằm trong mặt phẳng tới (tạo
+
bởi tia tới và tia pháp tuyến) và ở phía bên kia
pháp tuyến so với tia tới.

+ Với hai môi trường trong suốt nhất định, tỉ số
giữa sin góc tới (sini) và sin góc khúc xạ (sinr)
luôn không đổi:
sin i
Hằng số

sin r

II. Chiết suất của môi trường .
1. Chiết suất tỉ đối.
Tỉ số không đổi sini/sinr được gọi là chiết suất tỉ đối
n21 của môi trường (2) (chứa tia khúc xạ) đối với môi
trường (1) (chứa tia tới)

sin i
n 21
sin r

II- Chiết suất của môi trường
1. Chiết suất tỉ đối

Chiết suất tỉ
đối

S

=

S

i

(1)
(2)

(2)

I

r

R

i
(1)
(2)

I

r

R

2. Chiết suất tuyệt đối.
a. Định nghĩa.

-Chiết suất tuyệt đối (hay chiết suất n) của một môi trường
là chiết suất tỉ đối của môi trường đó đối với chân không.
nck= 1.
nkk≈ 1
- Mọi môi trường trong suốt đều có chiết suất tuyệt đối lớn
hơn 1.

b. Hệ thức liên hệ chiết suất tuyệt đối và chiết suất tỉ đối:

n2
n 21 
n1
n2 : Chiết suất tuyệt đối của môi trường 2
n1 : Chiết suất tuyệt đối của môi trường 1

n1sini = n2sinr

III. Tính thuận nghịch của chiều truyền ánh sáng.

R

S
I

K

J

n1
n2

III. TÍNH THUẬN NGHỊCH CỦA SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG

Ánh sáng truyền đi theo đường nào thì cũng truyền
ngược lại theo đường đó.
1
n12 
n21
Tính thuận nghịch biểu hiện ở cả 3 hiện tượng: sự truyền
thẳng, sự phản xạ và sự khúc xạ.
S' S
S
I

I
R

BAØI 26 KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1. Định luật khúc xạ ánh sáng:
- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở bên kia pháp tuyến so
với tia tới
- Với hai môi trường trong suốt nhất định, tỉ số giữa sin góc tới
sincủa
gócmột
khúcmôi
xạ trường:
(sinr) luôn không đổi
2.(sini)
Chiếtvà
suất
n2
sin i
n 21 n 21 
n1
sin r

- Chiết suất tỉ đối:

- Chiết suất tuyệt đố là chiết suất tỉ đối với chân không
- Công thức của định luật khúc xạ ánh sáng viết dưới dạng đối
xứng:
n sini = n sinr
1

2

GIẢI CỨU
ĐẠI DƯƠNG

Bắt đầu!

Câu 1: Chọn biểu thức
đúng của định luật khúc xạ
ánh sáng ?
A.

B.

C.

D.

Bắt đầu!

Câu 2: Chiết suất tuyệt đối
của môi trường là chiết suất tỉ
đối của môi trường đó so với

A. chính nó.

B. chân không.

C. không khí.

D. nước.

Bắt đầu!

Câu 3: Khi chiếu ánh
sáng từ không khí vào
nước thì
A. góc r = góc i

B. góc r > góc i

D. góc i tăng
C. góc r < góc i thì góc r giảm.

Bắt đầu!

Câu 4: Trong hiện tượng
khúc xạ ánh sáng. So với
góc tới, góc khúc xạ
A. nhỏ hơn.

B. lớn hơn
hoặc bằng.

C. nhỏ hơn
hoặc lớn hơn.

D. lớn hơn.

Bắt đầu!

A.

Câu 5:
Chiếu ánh sáng từ không khí vào nước
có chiết suất n = 4/3 . Nếu góc khúc xạ
r là 30o thì góc tới i (lấy tròn) là
B.

C.

D.

Bài học đến
đây kết
thúc

Câu 1.Chiếu một tia sáng đơn sắc từ chân không
vào 1 khối chất trong suốt với góc tới 450 thì góc
khúc xạ 300.Tìm chiết suất tuyệt đối của khối
chất trong suốt đó ?

Câu 4. Chiếu một tia sáng từ nước có chiết suất
bằng 4/3 ra ngoài không khí với góc tới bằng
300..Tính góc khúc xạ?