KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
(Tiết 1)
BÀI 6
TRƯỜNG THPT PHÚ QUỐC
GV: ĐẶNG THỊ NHUNG
Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a.Phủ định biện chứng
b.Phủ định siêu hình
2. Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng
BÀI 6. KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
Có một nắm hạt đậu, chia làm 2 phần. Một phần đập nát, một phần đem ngâm nước 30 phút rồi đem ủ. Hỏi kết quả hạt đậu ban đầu còn tồn tại không ?
Cho tình huống
Hạt đập nát, hạt đậu mất đi, chuyển sang
trạng thái khác
Hạt đậu sau khi ngâm ủ có thể
nảy mầm và phát triển thành cây đậu
hoặc bị thối hư
Cái mới ra đời thay cái cũ.
Trong triết học gọi đó là sự phủ định

Vậy, Phủ định là gì ?
Phủ định là xóa bỏ sự tồn tại của một sự vật hiện tượng nào đó.
Trong triết học , có mấy loại phủ định cơ bản?
Trong triết học có 2 quan niệm của phủ định
Phủ định biện chứng
Phủ định siêu hình
1. Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a. Phủ định siêu hình
? SVHT ban đầu
còn tồn tại không?
? Sự vật bị xoá bỏ và không tồn tại trong triết học gọi là gì?-
Vậy, Phủ định siêu hình là gì ?
Phủ định siêu hình là sự phủ định diễn ra do sự can thiệp,
sự tác động từ bên ngoài, cản trở hoặc xoá bỏ sự tồn tại
và phát triển tự nhiên của sự vật.
Cho VD:
- Hạt đậu  Hạt đậu bị nát vụn
-Hạt lúa xay thành gạo ăn
Bão làm nhà đổ
- Chặt cây
Đốn cây
Đốt rừng
1. Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a. Phủ định siêu hình
Đổ dầu thải vào nguồn nước sông Đà
Phun thuốc diệt cỏ
Xem những hình ảnh sau, hãy cho biết sự tác động từ bên ngoài ảnh hưởng như thế nào đến sự tồn tại và phát triển của SVHT?
 Hành vi huỷ hoại đến môi trường
Bão làm cây đổ ngã
Lũ lụt làm động vật chết
Tác động của thiên tai
Ô nhiễm môi trường làm cá chết hàng loạt
1. Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a. Phủ định siêu hình
Can thiệp, tác động từ bên ngoài
Làm cản trở sự phát triển tự nhiên
Xóa bỏ hoàn toàn SVHT
1. Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
b. Phủ định biện chứng
1.Clip gà con
Hãy cho biết sự vật nào phủ định sự vật nào?
Do đâu làm cho quá trình phủ định này diễn ra là gì ?
-Do chính bản thân của sự vật, hiện tượng
 Triết học gọi là Phủ định biện chứng
Vậy, Phủ định biện chứng là gì?
1. Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a. Phủ định biện chứng

 là sự phủ định được diễn ra
do sự phát triển của bản thân SVHT

Tính khách quan
Tính kế thừa
Phủ định
biện chứng
- kế thừa những yếu tố tích cực của SVHT
cũ để phát triển SVHT mới
Đặc điểm của phủ định biện chứng ?
1. Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a. Phủ định biện chứng
Hãy cho biết điều kiện để quả trứng nở thành gà con ?
- Tính khách quan
* Điều kiện để quả trứng nở thành gà con:
Bản thân quả trứng phải khỏe mạnh, thừa hưởng yếu tố
tích cực của gà bố mẹ ( không bị hư thối)
Nhiệt độ phù hợp
Điều kiện về thời gian phát triển ( thay đổi lượng , chất)
 Quả trứng nở thành gà con, là chính bản thân quả trứng
phù hợp với điều kiện khách quan Tính khách quan
PĐBC diễn ra do chính bên trong của SVHT.
- Do sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất;
- Do sự đấu tranh giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn
trong chính sự vật hiện tượng làm cho SVHT vận động và phát triển.Cái mới ra đời thay thế cái cũ.
1. Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a. Phủ định biện chứng
- Tính kế thừa
Câu chuyện:
Có nhà khoa học rất giỏi và thông minh nhưng ngoại
hình rất xấu. Ông ta nói sẽ tìm cô vợ đẹp và cao
để con ông ta sinh ra giỏi như bố và đẹp như mẹ.
Hỏi nhà khoa học ấy có thực hiện được ước mơ
của mình không? Vì sao?
Con cái sinh
ra là kế thừa
đặc điểm từ
cha mẹ
Tính kế thừa SV-HT mới ra đời trên cơ sở của SV-HT cũ,
nó kế thừa những yếu tố tích cực, gạt bỏ cái tiêu cực, lỗi thời
để SV-HT phát triển liên tục không ngừng.
Hãy cho VD về tính kế thừa của phủ định biện chứng ?
b. Phủ định biện chứng
 Kết quả của PĐBC có tính lặp lại
nhưng ở trình độ cao , hoàn thiện hơn.
PĐBC tạo điều kiện, làm tiền đề cho sự phát triển.
Hãy vẽ chiều mũi tên thể hiện sự phát triển của SVHT của các hình ảnh sau ?
Giống lúa hiện nay có đặc điểm như thế nào so với giống lúa trước đây ?
Mô hình phát triển theo hình xoắn ốc
Hãy vẽ sơ đồ khái quát sự phát triển của phủ định biện chứng.
* So sánh sự giống và khác nhau giữa phủ định biện chứng và phủ định siêu hình.
Đều xóa bỏ sự tồn tại và phát triển của SVHT cũ.
Giống nhau:
* Khác nhau
1. Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
a.Phủ định biện chứng
b.Phủ định siêu hình
Con người đã vận dụng quan niệm phủ định biện chứng và phủ định siêu hình như thế nào vào đời sống? Cho VD?
-Kế thừa yếu tố tích cực, loại bỏ yếu tố tiêu cực
của SVHT cũ để phát triển sự vật hiện tượng mới
Ổi tím
Bắp tím
Dưa không hạt
Lúa lai
Lai tạo giống mới
Hoa hồng tam sắc
Hoa hồng 7 màu
Hoa hồng xanh
Hoa hồng đen
Chung tay bảo vệ môi trường
Giữ gìn và phát huy Nét đẹp truyền thống văn hóa dân tộc.
Lễ hội chém lợn
Chữa bệnh mê tín dị đoan
Loại bỏ thói hư tật xấu, thay đổi thói quen xấu để hoàn thiện bản thân
Loại bỏ Những hủ tục lạc hậu để xây dựng và phát triển cuộc sống tốt đẹp hơn.
Loại bỏ các loại vi sinh vật gây hại
Phủ định siêu hình
- Do sự can thiệp, sự tác động từ bên ngoài
Cản trở, xóa bỏ tồn tại và phát triển tự nhiên của sự vật.
( Xóa bỏ sạch trơn , xóa bỏ hoàn toàn SVHT)
b. Phủ định biện chứng
Do sự phát triển của bản thân sự vật và hiện tượng
Có kế thừa những yếu tố tích cực của sự vật và hiện tượng cũ để phát triển sự vật và hiện tượng mới.
Hai đặc điểm cơ bản:
*Tính khách quan. PĐBC diễn ra do chính bên trong của SVHT.
- Do sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất;
- Do sự đấu tranh giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn
trong chính sự vật hiện tượng làm cho SVHT vận động và phát triển.Cái mới ra đời thay thế cái cũ.
* Tính kế thừa
- Tính kế thừa SV-HT mới ra đời trên cơ sở của SV-HT cũ, kế thừa những yếu tố tích cực, gạt bỏ cái tiêu cực, lỗi thời để SV-HT phát triển liên tục không ngừng
Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
Củng cố
Hãy chọn câu trả lời đúng nhất bằng cách đánh dấu x vào ô trống:
x
x
x
x
x
x