CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG
Trung Quốc đã chi hơn 4 tỷ USD mỗi năm để nhập khẩu sầu riêng tươi
kể từ năm 2021. Xét về giá trị, sầu riêng đã và đang đứng top 1 trong
các loại trái cây nhập khẩu vào Trung Quốc, vượt xa cherry. Để giảm
nhập khẩu và giá thành, Trung Quốc đã tiến hành trồng thử nghiệm sầu
riêng trên đảo Hải Nam. Tuy nhiên vụ thu hoạch đầu tiên chỉ đạt 2% sản
lượng so với dự tính.

KHỞI ĐỘNG

Nguyên nhân do đâu
mà Trung Quốc

hay

miền Bắc nước ta không
trồng được sầu riêng?

Sầu riêng là một giống cây trồng thích hợp nhất tại các vùng có khí hậu
nhiệt đới nóng ẩm, không có khả năng chịu lạnh và nắng nóng.

Khí hậu ở Trung Quốc có mùa đông lạnh
Khí hậu miền Bắc nóng lạnh bất thường

Không trồng được sầu riêng

CÂY SẦU RIÊNG
Sầu riêng là loại cây trồng mang lại giá trị kinh
tế cao và bền vững. Đặc tính dễ trồng nên
được trồng rộng rãi tại các khu vực phía Nam
và miền Nam Trung Bộ. Trái sầu riêng được
đánh giá là rất có lợi cho sức khỏe nên được
rất nhiều người yêu thích.

BÀI 6:
KĨ THUẬT TRỒNG VÀ
CHĂM SÓC CÂY SẦU RIÊNG

NỘI DUNG BÀI HỌC
01
Thực vật học và
yêu cầu ngoại cảnh
02
Quy trình kĩ thuật
trồng và chăm sóc

03
Kĩ thuật cắt tỉa,
tạo tán
04
Kĩ thuật điều khiển
ra hoa, đậu quả

I.
THỰC VẬT HỌC
VÀ YÊU CẦU
NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật học

Cây

Hoa
Quả
Hình 6.2. Một số bộ phận của cây sầu riêng

Thịt quả

1. Đặc điểm thực vật học

Đọc thông tin mục I.1 tr.45
và nêu các đặc điểm (bộ
rễ, thân, cành, lá, hoa,...)
của cây sầu riêng.

a. Bộ rễ
Bộ rễ có thể ăn sâu và lan rộng từ 6 m
đến 8 m.

Tuỳ vào cây giống được
nhân bằng phương pháp

Hệ
rễ cọc

(chiết

cành,

ghép

trồng bằng hạt,...). 

cành,

a. Bộ rễ

Mực nước ngầm
Kĩ thuật chăm sóc
Tính chất đất

Ảnh hưởng đến bộ rễ
của cây sầu riêng

b. Thân, cành

Cây thân gỗ lớn,
cây trưởng thành

Có thể cao từ
20 m đến 30 m. 

b. Thân, cành

Thu hẹp dần lên
phần ngọn cây tạo

Cành mọc ngang,

thành dạng hình tháp

phân cành thấp

Tán cây
phát triển

Rộng nhất ở

mạnh

phần gốc cây

c. Lá

Lá đơn, mọc so le
Phiến lá dày hình
trứng thuôn dài
Lá có màu đồng
khi còn non
Chuyển sang màu xanh
khi lá trưởng thành

d. Hoa
Hoa lưỡng tính
Cánh hoa có màu trắng

Hoa mọc thành chùm trên
những cành lớn và trên
thân chính

d. Hoa
Hoa nở vào ban đêm,
thụ phấn nhờ côn trùng
Điều kiện canh tác
Đất trồng

Khí hậu

Số lượng hoa trên một chùm thường có sự thay đổi khá lớn

e. Quả

Hình bầu dục

Vỏ cứng,

Thịt quả (cơm)

hoặc tròn

có nhiều gai

thường có màu
vàng, có mùi đặc
trưng.

2. Yêu cầu ngoại cảnh

Đọc thông tin mục I.2 tr.46
và nêu các yêu cầu ngoại cảnh
của cây sầu riêng.

a. Nhiệt độ
Nhiệt độ thích hợp cho cây sầu riêng sinh
trưởng, phát triển là từ 24°C đến 30°C.
Nhiệt độ thấp dưới 22°C hoặc vượt quá
40°C làm hạn chế sinh trưởng của cây.
Khí hậu miền Bắc nóng lạnh bất thường

Không trồng được sầu riêng

b. Lượng mưa và độ ẩm

Nhu cầu nước khá lớn nên thích hợp
với nơi có lượng mưa từ 1600mm đến
4000 mm/năm

Độ ẩm không khí
từ 75% đến 80%

Cây sầu riêng sinh trưởng, phát triển và cho năng suất,
chất lượng tốt.

c. Ánh sáng
Khi cây sầu riêng còn nhỏ, nhu cầu
ánh sáng không cao.

Dưới ánh sáng trực xạ, kéo dài trong
ngày, lá có thể bị cháy. 

Cần che bớt nắng cho cây

c. Ánh sáng
Khi cây đã trưởng thành thì cần tiếp
xúc với nhiều ánh sáng để tiến hành
quang hợp trao đổi chất.

Giúp cho quá trình ra hoa,
kết quả được thuận lợi nhằm
gia tăng sản lượng.

d. Đất trồng
Có khả năng thích nghi với nhiều
loại đất như thịt pha cát, đất thịt,

Đất phù sa

Đất thịt pha cát

Đất thịt nhẹ

Đất đỏ bazan

đất phù sa, đất đỏ bazan,...
Trong đó thích hợp nhất là là đất
thịt, thoát nước tốt, độ pH từ 5,0
đến 6,4. 

PHẦN II. QUY TRÌNH KĨ THUẬT
TRỒNG
VÀ CHĂM SÓC

1. Kĩ thuật trồng
Đọc thông tin trong SGK và thực hiện yêu cầu:

Nêu các kĩ thuật trồng cây sầu riêng: thời vụ, mật độ trồng, chuẩn bị
hố trồng và cách trồng cây.

a. Thời vụ
Trồng vào mùa mưa ở Nam Bộ và
Tây Nguyên: từ cuối tháng 4 đến
tháng 5
Mục đích: giảm chi phí tưới tiêu
cho vườn cây

b. Khoảng cách

6 – 8m

6 – 8m

 Cây cách cây, hàng cách hàng 6 - 8m
 tương đương mật độ 125- 277 cây/ha.

b. Khoảng cách

c) Chuẩn bị hố trồng

Vùng đất cao như Tây Nguyên: Đào hố trồng với kích
thước 70cm × 70cm × 50cm (đất xấu cần đào rộng hơn).

c) Chuẩn bị hố trồng

Đồng bằng sông Cửu Long cần đắp ụ cao để tránh ngập úng

d) Trồng cây
Cắm cọc chống và che bóng
Vun đất mặt vào quanh gốc cây

cho cây

tạo thành ụ hình lòng chảo.
Tạo một hố nhỏ chính giữa hố
trồng, xé bỏ túi bầu và đặt cây
xuống, lấp đất cao hơn mặt bầu
từ 2cm đến 3cm, dùng tay nén
chặt xung quanh gốc cây.

Lưu ý: không che quá 50 % ánh
sáng

Một số giống sầu riêng được trồng ở Việt Nam
Giống sầu riêng
Ri6  có
6   nguồn gốc
Giống sầu riêng Ri
nhập ngoại và được trồng thành công
đầu tiên bởi ông Sáu Ri tại Long Hồ –
Vĩnh Long cách đây rất nhiều năm
trước. Về sau được nhân giống rộng
rãi bởi chất lượng và năng suất cao và
trở thành 1 giống sầu riêng phổ biến
tại nước ta. Loại sầu riêng này được
ưa chuộng bởi mùi thơm đặc
trưng, cơm dày, hạt lép, vị ngọt béo.

Một số giống sầu riêng được trồng ở Việt Nam
Giống sầu riêng
Monthong (Dona)

Giống sầu riêng Monthong
(Dona) Thái Lan được du nhập vào
Việt Nam những năm đầu thập niên
90, đến nay loại sầu riêng này đã trở
thành một trong những giống sầu
riêng rất được ưa chuộng không thua
kém sầu riêng Ri 6. Đặc biệt, cơm
sầu riêng của loại này có mùi thơm
nhẹ, màu vàng nhạt, dày và khô ráo
có thể bảo quản lâu, chính vì đặc
điểm này giúp Monthong trở thành

Một số giống sầu riêng được trồng ở Việt Nam
Giống sầu riêng
Musang King 
Giống sầu riêng Musang King  Đây là
giống cây trồng có nguồn gốc và xuất xứ
từ Malaysia và nó được mệnh danh
là giống sầu riêng ngon nhất của đất
nước này. Giống cây này đã được đăng
ký công nhận vào năm 1993 theo luật
bảo vệ cây giống của Malaysia và có mã
là D197. Hiện đang làm mưa làm gió trên
thị trường của toàn thế giới và được chào
đón tại thị trường Việt Nam bởi sự khác
biệt trong hương vị, không hổ với danh

Một số giống sầu riêng được trồng ở Việt Nam
Giống sầu riêng chuồng
bò
Giống sầu riêng chuồng bò là giống nội
địa, từ lâu đã được trồng phổ biến tại
đồng bằng sông Cửu Long, các tỉnh miền
Đông. Được đánh giá có hương vị ngon
tuyệt hảo bậc nhất trong các giống nội
địa. Sầu riêng chuồng bò có vị béo ngậy
(béo hơn Ri 6 và Monthong), vị ngọt
thuần, thơm, cơm sữa. Tỷ lệ cơm của sầu
riêng chuồng bò khá cao (trên 30%) với
trái tròn và vỏ mỏng. Vì là giống cổ nên
trái nhỏ vừa 1-2.5 kg.

2. Kĩ thuật chăm sóc
Đọc nội dung mục II.2 kĩ thuật chăm sóc trang 48, 49 SGK:

a) Làm cỏ, vun xới

Làm cỏ, vun xới quanh
gốc cây từ 2 lần đến 3
lần/năm, có thể trồng xen
cây họ đậu để hạn chế cỏ
dại, cải tạo đất

b) Bón phân thúc
 Lượng bón: hằng năm theo bảng 6.1.
Bảng 6.1. Lượng phân bón thúc hàng năm cho cây sầu riêng

Thời kì

Lượng phân bón (kg/cây/năm)
Phân hữu cơ

Phân đạm

Phân lân

Phân kali

Thời kì kiến
thiết cơ bản

10,0 - 30,0

0,4 – 1,3

0,5 - 2,0

0,2 – 8,5

Thời kì kinh
doanh

50,0 - 70,0

1,6 - 2,6

2,5 - 4,0

1,3 - 2,0

 Thời điểm và mục đích bón phân:
 Thời kì kiến thiết cơ bản: được chia làm 4-9 lần vào lúc trước và sau
khi cây ra lộc để thúc đẩy các đợt lộc.
 Thời kì kinh doanh: lượng phân bón được chia làm 4 lần theo bảng
6.2 SGK.

 Cách bón:
 Thời kì kiến thiết cơ bản: hòa loãng vào nước để tưới xung quanh gốc
cây hoặc rải phân dưới tán cây, tưới nước làm tan phân.
 Thời kì kinh doanh: Sau thu hoạch, đào rãnh xung quanh cây theo hình
chiếu của tán, rãnh rộng từ 20cm đến 30cm, sâu từ 15cm đến 20cm, rải
phân hữu cơ xuống trước, sau đó đến phân vô cơ, lấp đất và tưới nước,
giữ ẩm.

c) Tưới nước
 Thời kì kiến thiết cơ bản: Tưới đủ nước, để giúp cây sinh
trưởng, phát triển tốt, tạo bộ khung tán cho cây.
 Thời kì kinh doanh:
-

Tưới nhiều nước vào giai đoạn sau thu hoạch và cây ra lộc, khi
cây bắt đầu ra hoa và khi quả đang lớn

-

Giai đoạn phân hóa mầm hoa hạn chế tưới nước

d) Một số sâu, bệnh hại và biện pháp phòng, trừ
Một số loại sâu hại: Đọc thông tin SGK-T 50, 51

Biện pháp phòng, trừ sâu hại
Thường xuyên cắt tỉa, quét vôi gốc cây, vệ sinh vườn để
hạn chế nơi trú ẩn của sâu hại.
Quản lí vườn hợp lí tạo điều kiện thuận lợi cho quần thể
thiên địch phát triển để hạn chế sự phát triển của sâu hại.
Kịp thời sử dụng các biện pháp phù hợp để tiêu diệt sâu
hại (bắt tay, bẫy, thuốc trừ sâu sinh học, hóa học,...).

Một số loại bệnh hại:
 Thông tin trong SGK T51, 52

Biện pháp phòng, trừ bệnh hại
• Sử dụng cây giống kháng bệnh.
• Thường xuyên cắt tỉa, loại bỏ những cành già yếu, cành bị bệnh.
• Quét vôi vào gốc cây.
• Sử dụng phân bón hợp lí để nâng cao sức đề kháng của cây, hạn
chế bệnh hại phát triển.
• Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phù hợp với từng loại bệnh hại.

LƯU Ý
4 nguyên tắc trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật

Đúng thuốc

Đúng nồng độ
và liều lượng

Đúng thời điểm

Đúng phương
pháp

III.
KĨ THUẬT CẮT TỈA,
TẠO TÁN

1. Thời kì kiến thiết cơ bản
Tỉa cành tạo tán ngay từ năm đầu tiên và
thực hiện thường xuyên những năm sau
bằng cách loại bỏ cành cấp 1 mọc ở
những vị trí không phù hợp
- Tạo tầng tán đầu tiên cách mặt đất khoảng
1,0m mỗi tầng để 3- 4 cành cấp 1
- Các tầng tán cách nhau 0,4-0,6 m

2. Thời kì kinh doanh
Tỉa sau thu hoạch để loại bỏ cành
già yếu, cành sâu bệnh, tỉa bớt cành
cho cây có độ thông thoáng