1

2

3

4

Câu 1: Tác giả bài thơ “ Đồng giao mùa xuân

Nguyễn Khoa Điềm

Câu 2: Kể tên các thể loại thơ em đã học ở lớp 6?
- Các bài thơ thuộc thể 5 chữ: 
Chuyện cổ tích về loài người (Xuân Quỳnh)
Bắt nạt (Nguyễn Thế Hoàng Linh)
- Thơ 7 chữ:
Những cánh buồm(Hoàng Trung Thông)
- Thơ lục bát:
Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ)

Câu 3: Ý nghĩa của bài “Đồng dao mùa xuân”?

- Khúc đồng dao về tuổi thanh xuân của người lính, về sự bất tử của
hình ảnh người lính trẻ.
- Hình ảnh các anh còn sống mãi trong trái tim nhân dân như mùa
xuân trường tồn cùng vũ trụ.

Câu 4: Thái độ, tình cảm của nhà thơ với người lính được nhắc tới
trong bài thơ “ Đồng dao mùa xuân”?

Nhà thơ ca ngợi những người anh hùng trẻ tuổi, bày tỏ sự ghi nhớ,
biết ơn sự hi sinh của các anh.

Tên khai sinh

Hoàn
cảnh sáng
tác – Xuất
xứ

Quê quán

Thể thơ

Học vấn

Bố cục

Sự nghiệp

Phương
thức
biểu đạt

Tên khai sinh

Quê quán
Học vấn

Sự nghiệp

Thanh Thảo (1946), tên khai sinh là
Hồ Thành Công.

huyện Mộ Đức- tỉnh Quảng Ngãi
Tốt nghiệp khoa Ngữ văn,
trường Đại học Tổng hợp Hà
Nội, Thanh Thảo vào công
tác ở chiến trường miền
Nam.

Hoàn
cảnh sáng
- Trích Dấu chân qua tràng cỏ
tác – Xuất
xứ

Thể thơ
Bố cục

Phương
-Tác phẩm chính: Những người đi tới thức
biển (Trường ca) , Dấu chân qua trảng biểu đạt
cỏ (thơ) , Khối vuông ru-bích (thơ) , ....

- Thể thơ: Năm chữ
Bố cục: 2 phần
Phần I: 2 khổ thơ đầu: Nhớ
quê hương qua hình ảnh thân
thuộc.
Phần II: 2 khổ còn lại. Cảm
xúc, suy ngẫm của nhà thơ
qua nỗi nhớ.

Biểu cảm.

Nhóm 1:
Câu 1:Số tiếng trong một dòng, cách gieo
vần, ngẳt nhịp và chia khổ của bài thơ Gặp lá
cơm nếp có gì khác so với bài thơ Đổng dao
mùa xuân?
Câu 2: Theo em, thể thơ năm chữ có tác
dụng gi trong việc thể hiện cảm xúc của nhà
thơ?
Nhóm 2:
Câu 1: Em hãy nêu nhận xét về hoàn cảnh
đã gợi nhắc người con nhớ về mẹ của mình và
hình ảnh mẹ trong kí ức người con? Hình
dung hình ảnh người mẹ trong kí ức của người
con
Câu 2. Nêu cách hiểu của em về cụm
từ thơm suốt đường con trong khổ thơ thứ 2?

Nhóm 3:
Câu 1: Trong khổ thơ thứ ba, người con thể hiện
những tình cảm, cảm xúc gì? Vì sao những tình
cảm, cảm xúc ấy lại cùng trào dâng trong tâm hồn
người con khi “gặp lá cơm nếp”?
Câu 2 : Ta thường gặp những cụm từ như mùi vị
thức ăn, mùi vị trái chín, mùi vị của nước giải khát,
… Nghĩa của mùi vị trong những trường hợp đó có
giống với nghĩa của mùi vị trong cụm từ mùi vị quê
hương hay không? Vì sao?
Câu 3: Nêu nhận xét về cách kết hợp giữa các từ
trong hai dòng thơ Mẹ già và đất nước/ Chia đều nỗi
nhớ thương. Theo em, hiệu quả của cách kết hợp đó
là gì?
Nhóm 4:
Câu 1. Em có nhận xét gì về cách dùng từ gặp trong
nhan đề bài thơ Gặp lá cơm nếp?
Câu 2: Em hãy nêu nhận xét về hoàn cảnh đã gợi
nhắc người con nhớ về mẹ của mình?

Tiêu chí

Gặp lá cơm nếp

Số tiếng
Cách gieo vần
Nhịp thơ
Chia khổ thơ

 
 

Đồng dao mùa xuân

Tiêu chí
Số tiếng

Gặp lá cơm nếp

Đồng dao mùa xuân

5 tiếng

4 tiếng

Cách gieo vần

vần liền (chữ cuối của
hai dòng kế tiếp vần
với nhau).

vần cách (chữ cuối của
dòng chẵn vần với nhau).

Nhịp thơ

nhịp 2/3; 1/4; 3/2 tùy
theo từng câu.

nhịp 2/2; 1/3 tùy theo
từng câu.

Chia khổ thơ

  Mỗi khổ có 4 câu thơ, có trường hợp đặc biệt có khổ
  chỉ 2 câu và 3 câu. Cách chia này nhằm tạo điểm
nhấn và sự suy tư cho văn bản.

II. Đọc hiểu văn bản.
. 1. Nhớ quê hương qua hình ảnh thân thuộc.
Hoàn cảnh: Trên đường hành quân ra
mặt trận, anh gặp lá cơm nếp.
-Trong kí ức của người con có bát xôi
mùa gặt, có cả mùi cơm nếp nơi góc bếp
nhỏ của mẹ.

Xa nhà đã mấy năm
Thèm bát xôi mùa gặt
Khói bay ngang tầm mắt
Mùi xôi sao lạ lùng.

Bát xôi mùa gặt: Thức quà quê nồng ấm, ngọt lành.
“Khói”, “mùi cơm nếp”: quê hương bình yên trong kí ức người lính.
-“Thèm” nhấn mạnh cảm giác, ấn tượng khác lạ.
=> Cảm nhận tinh tế, tình yêu quê nhà sâu sắc.

II. Đọc hiểu văn bản.
1. Nhớ quê hương qua hình ảnh thân thuộc.
Hình ảnh người mẹ trong kí ức
Những dòng thơ kể về mẹ
người con
Mẹ ở đâu chiều nay
- Mẹ là người tần tảo, chăm lo cuộc sống
gia đình.
Nhặt lá về đun bếp
- Mẹ rất yêu thương các con.
Phải mẹ thổi cơm nếp
- Mẹ rất giản dị, mộc mạc, chất phác.
Mà thơm suốt đường con
=> -Hình ảnh người mẹ trong kí ức con: hiền từ, đảm đang, chịu
thương chịu khó, thương con.
- Cụm từ “thơm suốt đường con” là nỗi nhớ, tình yêu mà tác giả dành
cho món ăn dân dã ở quê và tình cảm dành cho mẹ mình.

2.Cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ qua nỗi nhớ.
- Người con đã dành những tình cảm nhớ
Ôi mùi vị quê hương
thương và kính yêu dạt dào dành cho
Con quên làm sao được
mẹ và đất nước.
Mẹ già và đất nước
- Tình cảm thiêng liêng của người con
Chia đều nỗi nhớ thương.
dành cho cội nguồn, cho dân tộc, cho
người mẹ kính yêu đã sinh ra và yêu
Cây nhỏ rừng Trường Sơn
thương mình.
Hiểu lòng nên thơm mãi.
- Mùi vị quê hương: từ “mùi vị” dùng để
nói về cảm nhận bằng trái tim, tâm hồn
của tác giả đối với quê hương thân yêu
của mình.

Yêu quê hương đất nước

Tâm hồn nhạy cảm

Yêu gia đình

=> Tình cảm sâu nặng của người lính dành cho quê hương và người mẹ.

III. Tổng kết
 

Đặc điểm nghệ thuật
Thể Vần

Nội dung chính

Nhịp

thơ
 

Thông qua hình ảnh
nồi xôi mới, bài thơ
thể hiện tình cảm sâu
sắc của tác giả dành
cho quê hương và cho
người mẹ kính yêu
của mình.

 

 
5
Vần
chữ chân

 

Linh
họa,
biến
tấu.

Hình

Biện pháp

ảnh
tu từ
 
 
Cụ thể,
Ẩn dụ,
mộc
nhân
mạc,
hóa.
giản dị.

1

2
3
4

5

Q

a

C

v

Diệp

Dương

Đại

Hà

Hải

Hoa

N Huế

P Huế

Huy

Khánh

Kiên

Lan

DLinh

GLinh

PLinh

Long

Ly

NMinh

PMinh

Nam

DNgân

KNgân

Ngọc

Nguyên

Nhân

Nhi

Như

L Sơn

P Sơn

Thanh

Thảo

Thư

QTrang

YTrang

Trí

Việt

Thương

Yến

10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
Câu 1: Bài thơ “Gặp lá cơm nếp ” được làm theo thể thơ nào?

Thể thơ năm chữ

10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
Câu 2: Người lính nhớ về mẹ trong hoàn cảnh nào?

-Trên đường hành quân bắt gặp lá cơm
nếp, nhớ đến món ăn của me. => nhớ mẹ

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
Câu 3: Hình ảnh nào của người mẹ trong tâm trí của con?
- Đảm đang, tần tảo

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
Câu 4: Mùi cơm nếp được tác giả gọi là mùi vị gì?
Mùi vị quê hương

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
Câu 5: Qua hình ảnh lá cơm nếp người con bộc lộ
tình cảm gì ?
- Tình yêu thương, kính trọng mẹ
-Tình yêu với quê hương đất nước.

Viết đoạn văn (khoảng 5 -7 câu) nêu cảm nghĩ của em về nỗi nhớ thương mẹ của người
con trong bài thơ Gặp lá cơm nếp.
Lời giải chi tiết:
Đi hết cuộc đời dài rộng này, chúng ta cũng không thể hiểu được hết công lao của
mẹ cha. Bởi vậy, đã có biết bao sáng tác ra đời để ca ngợi công ơn trời bể ấy. Tác giả
Thanh Thảo cũng viết về đề tài ấy, ngắn gọn nhưng đầy cảm xúc trong bài thơ Gặp lá
cơm nếp. Bài thơ đã ghi lại cảm xúc của người con tình cờ nghĩ đến hương vị của mùi
xôi và nhớ về mẹ. Tác giả đã xa nhà nhiều năm, thèm một bát xôi nếp mùa gặt và nhớ về
mẹ cùng những hương vị yêu dấu của làng quê. Trong tâm hồn các anh, người mẹ là hình
ảnh lớn lao nhất, đẹp đẽ nhất của quê hương. Với người lính, mẹ là suối nguồn của yêu
thương, là ánh sáng diệu kì dõi theo con suốt cuộc đời. Câu thơ "Mẹ già và đất nước/
Chia đều nỗi nhớ thương" như cảm xúc òa khóc trong lòng nhân vật khi nghĩ về người
mẹ tảo tần và đất nước bình dị. Mẹ đã chịu một đời lam lũ, hi sinh để dành cho con
những điều đẹp đẽ nhất. Những câu thơ giản dị, ngắn gọn mà vời vợi nỗi nhớ
thương. Bài thơ "Gặp lá cơm nếp" được viết lên từ nỗi nhớ, tình yêu mà nhà thơ dành
cho mẹ. Bài thơ đã để lại nhiều cảm xúc trong lòng độc giả

Hướng dẫn học ở nhà