Chương VIII
KIM LOẠI CÁC PHÂN NHÓM CHÍNH NHÓM I, II, III
KIM LOẠI PHÂN NHÓM CHÍNH NHÓM I (KIM LOẠI KIỀM)
KIỂM TRA
1- Nhúng 1 lá Zn và 1 lá Cu vào dd HCl. ? Lá Zn có bọt khí thoát ra
2- Chạm lá Zn vào lá Cu
Quan sát thí nghiệm : ĂN MÒN HÓA HỌC
VÀ ĂN MÒN ĐIỆN HÓA
3- Nối liền lá Cu và lá Zn bằng dây dẫn ? Lá Cu có bọt khí thoát ra
Trình bày cơ chế
hiện tượng thứ 3

Câu hỏi chung :
Ion X+ có cấu hình electron 1s2 2s2 2p6
A- Neon
B- Magiê
C- Natri
D- Ôxi
Hỏi X là nguyên tử trung hòa nào sau đây :
Cấu hình electron đầy đủ của Natri (X) là :
11Na : 1s2 2s2 2p6 3s1
Hay quá ! Chúc mừng Em !!
Lời giải
Tiếp tục nhé .!!!� !
Câu hỏi chung :
Điều chế kim loại Na và Cu từ các chất đã cho. Chọn PP điều chế thích hợp :

1- Tinh thể muối ăn NaCl X- PP điện phân nóng chảy
2- Dung dịch CuCl2 Y- PP điện phân dung dịch
Z- PP nhiệt luyện
T- PP thủy luyện

A- 1T , 2Y
B- 1X , 2Y
C- 1Y , 2Z
D- 1Z , 2T
Chọn phương án thích hợp nào sau đây :
Trong công nghiệp luyện kim :
Điều chế KL mạnh (K .. Al) : PP điện phân nóng chảy
KL còn lại : PP điện phân dd hay nhiệt luyện
Đúng rồi ! Chúc mừng Em !!
Lời giải
NỘI DUNG BÀI GIẢNG
I- Vị trí kim loại kiềm trong HTTH

II- Tính chất vật lý

III- Tính chất hóa học

IV- Điều chế

V- Ứng dụng
Kim loại IA gồm các nguyên tố :
Liti - Natri - Kali - Rubiđi - Xesi - Franxi
I- Vị trí kim loại IA trong HTTH
3Li : ?
? cấu hình electron : [khí hiếm] ns1
+ Số e ngoài cùng ?
+ So� lớp electron ?
3Li : 1s2 2s1
11Na : ?
11Na : 1s2 2s2 2p6 3s1
+ thuộc PNC IA
+ đứng đầu mỗi chu kì từ 2..7
1- Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi
Độ nóng chảy và độ sôi PNC IA thấp
giảm dần từ Li - Cs
II- Tính chất vật lý kim loại IA :
2- Khối lượng riêng d g/cm3
Li Na K Rb Cs
0,53 0,97 0,86 1,53 1,90
tăng dần từ Li - Cs
mềm, có thể cắt được
3- Độ cứng
Cắt Liti
Cắt Natri
Cắt Kali
III- TÍNH CHẤT HÓA HỌC của kim loại IA :
+ Kim loại IA có 1e ngoài cùng (ns1), có bán kính nguyên tử lớn
? năng lượng ion hóa nhỏ
Kim loại IA là chất khử mạnh nhất

M - 1e = M+
+ Năng lượng cần dùng phá vỡ mạng tinh thể tương đối nhỏ
1- Phản ứng với phi kim
M + phi kim (O2, Cl2) ? Ôxit M20, muối MCl
Ví dụ :
Na + O2 =
?
2Na20
4
Na + Cl2 =
?
2NaCl
2
2- Phản ứng với axit
M + H+ (HCl, H2S04 l) ? muối M+ + � H2
Ví dụ :
Na + HCl =
?
NaCl + ½ H2
Na + H+ + Cl- = Na+ + Cl- + ½ H2
Na + H+ = Na+ + ½ H2
3- Phản ứng với H20
M + H20 ??? M0H + � H2
Ví dụ :
Na + H20 =
?
Na0H + ½ H2
Na + H20 = Na+ + 0H- + ½ H2
Ở to thường, kim loại IA khử H20 mạnh mẽ tạo dd bazơ
? Kim loại kiềm
+ Không dùng tay để cầm Na !
+ Từ Li đến Cs khả năng phản ứng ?
+ Khả năng phản ứng tăng từ Li đến Cs.
Tóm tắt : Tính khử mạnh của PNC IA
III.1- Phản ứng với phi kim :


III.2- Phản ứng với dd axit HCl, H2S04 loãng :


III.3- Phản ứng với H20 :
gọi là kim loại kiềm


2 M + Cl2 = 2 MCl


M + HCl = MCl + � H2?



M + H20 = M0H + � H2?
IV- Điều chế :
PP : ?
Phương trình điện phân :
2 NaCl (khan) ???? 2 Na + Cl2
4 Na0H (khan) ???? 4 Na + 02 + 2 H20
đp nc
đp nc
Phương pháp điện phân muối halogenua (MX) hay hiđroxit (M0H) ở dạng nóng chảy
Nguyên tắc : khử ion M+ thành M
M+ + 1e = M
Ví dụ : điều chế kim loại Natri từ NaCl và từ Na0H
- chế tạo hợp kim có độ nóng chảy thấp
- K, Na làm chất trao đổi nhiệt trong lò phản ứng hạt nhân
- Cs : chế tạo tế bào quang điện, làm chất xúc tác trong nhiều phản ứng hóa học hữu cơ
V- Ứng dụng :
dd CuS04
Natri
?
Có hiện tượng gì khi cho từng mẫu kim
loại Na vào dd CuS04
Viết phản ứng minh họa
1- Sủi khí : Na + H20 = Na0H + � H2 ? (1)
2- Kết tủa màu xanh lơ :
2Na0H + CuS04 = Cu(0H)2 ? + Na2S04 (2)
Giải thích
Câu hỏi 1 : Giải thích vì sao kim loại kiềm
có độ nóng chảy và độ sôi thấp ? Là vì :
A- Kim loại kiềm có khối lượng phân tử nhỏ
B- Chúng có mạng tinh thể lập phương tâm khối
C- Kim loại kiềm chỉ có 1 e ngoài cùng
D- Chúng có tính khử mạnh
Câu B Mạng tinh thể Lập phương tâm khối rỗng
(độ đặc 68% )
Độ đặc của LP tâm diện và lăng trụ lục giác đều là 74%
Câu trả lời sau cùng của em ?
Câu hỏi 2 : Muốn bảo quản Na, người ta ngâm kín chúng trong dầu hỏa, lý do là vì :
A- Dầu hỏa rẻ tiền và dễ kiếm hơn rượu etylic
B- Na không tác dụng với dầu hỏa
C- Cách li Na khỏi không khí
D- Câu B và C đúng
Câu D + dầu hỏa là hỗn hợp các hydrocacbon
+ Na có tính khử mạnh dễ bị ôxi hóa bởi 02, C02, H20 có trong không khí
Câu trả lời sau cùng của em ?
Câu hỏi 3 : Ion Na+ có bị khử hay không
khi ta thực hiện các phản ứng :
A- Điện phân dung dịch NaCl
B- Dung dịch Na0H tác dụng với dung dịch HCl
C- Điện phân Na0H nóng chảy
D- Điện phân dung dịch NaCl nóng chảy
Câu C
4Na0H = 4Na + 02 + 2H20
Câu trả lời sau cùng của em ?
Bài học đã hết !..
Các em về nhà làm các bài tập trong đề cương !!??
Chúc các Em thành công..