CHỦ ĐỀ 3: OXYGEN VÀ KHÔNG KHÍ
Bài 10 : Không khí và bảo vệ môi trường không khí
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. Bảo vệ môi trường
4. Nguyên nhân gây ô nhiệm không khí
3. Ô nhiễm không khí
1. Thành Phần Không Khí
2. Vai trò của không khí trong tự nhiên
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu thành phần của không khí:
Trong bản tin dự báo thời tiết thường có dự báo về độ ẩm của không khí. Điều đó chúng tỏ trong không khí chứa chất gì? Chất đó được tạo ra từ đâu?
Trong không khí có chứa hơi nước
Do nước bốc hơi từ ao, hồ, sông, suối, biển, trên mặt đất….
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu thành phần của không khí:
Trong các bản tin dự báo thời tiết, người ta thường dùng khái niệm độ ẩm tương đối (%).
Độ ẩm tương đối là tỉ số giữa khối lượng nước trong một thể tích hiện tại so với khối lượng nước trong cùng thể tích khi hơi nước bão hoà.
- Quan sát biểu đồ trên, em hãy cho biết không khí là một chất hay nhiều chất ?
Hình 10.2. Phần trăm thể tích các chất trong không khí
- Không khí là hỗn hợp có thành phần thể tích : 21% oxygen, 78% nitrogen, còn 1%là carbon dioxide hơi nước và một số chất khí khác .
-Xem qua video em hãy cho biết, không khí có duy trì sự cháy và sống không? Vì sao
Hình 10.2. Phần trăm thể tích các chất trong không khí
Tỉ lệ thể tích khí oxygen và nitrogen trong không khí là bao nhiêu?
Tỉ lệ thể tích khí oxygen: nitrogen trong không khí khoảng 1/4
Quan sát biểu đồ hình 10.2 em hãy cho biết không khí là một chất hay hỗn hợp nhiều chất ?
Không khí là hỗn hợp nhiều chất
Quan sát thí nghiệm (hình 10.3), nếu úp ống thuỷ tinh vào ngọn nến đang cháy thì ngọn nến có tiếp tục cháy không? Giải thích.

Trả lời:

Nếu úp ống thủy tinh vào ngọn nến đang cháy thì ngọn nến không tiếp tục cháy, ngọn lửa cây nến sẽ yếu dần đi rồi tắt. Nguyên nhân là vì khi nến cháy, lượng oxi trong bình giảm dần rồi hết, khi đó nến sẽ tắt đi.
Quan sát thí nghiệm (hình 10.3), nếu úp ống thuỷ tinh vào ngọn nến đang cháy thì ngọn nến có tiếp tục cháy không? Giải thích?
Khi nến tắt mực nước trong ống thuỷ tinh thay đổi như thế nào (Nước dâng đến vạch số mấy?)? Giải thích?
Từ kết quả thí nghiệm, xác định thành phần phần trăm thể tích của oxygen trong không khí? So sánh với kết quả trong biểu đồ hình 10.2?
Ngọn nến tiếp tục cháy nhưng ngọn lửa của cây nến yếu dần đi rồi tắt hẳn. Nguyên nhân: Khi nến cháy lượng oxygen trong ống thuỷ tinh giảm dần rồi hết, khi đó nến sẽ tắt đi.
Nước dâng lên vạch số 1. Vì ngọn nến cháy tiêu thụ hết oxygen trong ống làm áp suất giảm so với bên ngoài nên mực nước phải dâng lên để cân bằng áp suất.
Oxygen chiếm khoảng 1/5 thể tích ống thủy tinh (thể tích không khí).
Vậy lượng oxygen chiếm khoảng 20% thể tích không khí trong ống.
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ




BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. Bảo vệ môi trường
4. Nguyên nhân gây ô nhiệm không khí
3. Ô nhiễm không khí
1. Thành Phần Không Khí
2. Vai trò của không khí trong tự nhiên
Ô nhiệm không khí ở thành phố
Quan sát hình em hãy cho biết đây là hình ô nhiễm hay không ô nhiễm không khí
Ô nhiệm không khí ở nông thôn




2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
Không khí cung cấp oxygen duy trì sự sống trên Trái Đất
Duy trì sự cháy của nhiên liệu để tạo ra năng lượng phục vụ các nhu cầu của đời sống
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
Không khí cung cấp khí carbon dioxide cho thực vật quang hợp đảm bảo sự sinh trưởng cho các loại cầy trong tự nhiên, từ đó duy trì cân bằng tỉ lệ tự nhiên của không khí, hạn chế ô nhiễm.
Không khí ảnh hưởng đến các hiện tượng thời tiết, khí hậu trên Trái Đất.
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
Không khí còn là nguồn nguyên liệu để sản xuất khí nitrogen có nhiều ứng dụng trong thực tiễn.
Nitrogen trong không khí có thể chuyển hóa thành dạng có ích giúp cho cây sinh trưởng và phát triển.
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. Bảo vệ môi trường
4. Nguyên nhân gây ô nhiệm không khí
3. Ô nhiễm không khí
1. Thành Phần Không Khí
2. Vai trò của không khí trong tự nhiên
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Em đã bao giờ ở trong khu vực không khí bị ô nhiễm chưa? Không khí lúc đó có đặc điểm gì?
Hình 10.4. Ô nhiễm không khí ở thành phố
Hình 10.5. Ô nhiễm không khí ở nông thôn
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ


3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Em đã bao giờ ở trong khu vực không khí bị ô nhiễm chưa? Không khí lúc đó có đặc điểm gì?
- Có mùi khó chịu.
- Giảm tầm nhìn.
- Da, mắt bị kích ứng, nhiễm các bệnh đường hô hấp.
- Có một số hiện tượng thời tiết cực đoan: sương mù giữa ban ngày, mưa acid,...
Ô nhiễm không khí là gì?
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Vậy theo em ô nhiễm không khí là gì?
Ô nhiễm không khí là sự thay đổi các thành phần của không khí do khói, bụi, hơi hoặc các khí lạ.
Em hãy tìm hiểu và cho biết những tác hại do không khí bị ô nhiễm gây ra
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Ảnh hưởng đến an toàn giao thông
Gây biến đổi khí hậu
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Gây bệnh cho con người, động vật và thực vật
Làm hỏng cảnh quan tự nhiên
Hậu quả của việc ô nhiễm môi trường không khí
Nếu như chúng ta không ngăn chặn được hiện tượng hiệu ứng nhà kính thì trong vòng 30 năm tới mặt nước biển sẽ dâng lên từ 1,5 – 3,5 m. Điều này sẽ thúc đẩy quá trình nóng lên của Trái Đất diễn ra nhanh chóng. Nhiệt độ trung bình của Trái Đất sẽ tăng khoảng 3,60°C, và mỗi thập kỷ sẽ tăng 0,30°C
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
- Ô nhiễm không khí là sự thay đổi các thành phần của không khí do khói, bụi, hơi hoặc các khí lạ.
- Ô nhiễm không khí làm ảnh hưởng đến an toàn giao thông, gây biến đổi khí hậu, gây bệnh cho con người, động vật và thực vật, làm hỏng cảnh quan tự nhiên hoặc các công trình xây dựng.
- Biểu hiện của không khí bị ô nhiễm:
+ Có mùi khó chịu.
+ Giảm tầm nhìn.
+ Da, mắt bị kích ứng, nhiễm các bệnh đường hô hấp.
+ Có một số hiện tượng thời tiết cực đoan: sương mù giữa ban ngày, mưa acid,...
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. Bảo vệ môi trường
4. Nguyên nhân gây ô nhiệm không khí
3. Ô nhiễm không khí
1. Thành Phần Không Khí
2. Vai trò của không khí trong tự nhiên
3. Ô nhiễm không khí
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
4. NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Em hãy liệt kê các nguồn gây ô nhiễm không khí mà em biết?
Hình 10.6. Cháy rừng
Hình 10.7. Núi lửa
Hình 10.8. Nhà máy nhiệt điện
Hình 10.9. Phương tiện giao thông
Hình 10.10. Đốt rơm rạ sau vụ gặt
Hính 10.11. Vận chuyển vật liệu xây dựng không che bạt
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
4. NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Hình 10.6. Cháy rừng
Hình 10.7. Núi lửa
Hình 10.8. Nhà máy nhiệt điện
Hình 10.9. Phương tiện giao thông
Hình 10.10. Đốt rơm rạ sau vụ gặt
Hính 10.11. Vận chuyển vật liệu xây dựng không che bạt
Các nguồn gây ô nhiễm không khí sẽ phát thải ra các chất gây ô nhiễm. Bao gồm: tro bay; khói; bụi; khí thải ra môi trường như carbon monoxide, carbon dioxide, sulfur dioxide và các nitrogen oxide là các khí gây ra mưa acid, sương mù quang hoá, suy giảm tầng ozone, hiệu ứng nhà kính,...
Hình 10.6. Cháy rừng
Hình 10.7. Núi lửa
Hình 10.8. Nhà máy nhiệt điện
Hình 10.9. Phương tiện giao thông
Hình 10.10. Đốt rơm rạ sau vụ gặt
Hính 10.11. Vận chuyển vật liệu xây dựng không che bạt
Quan sát các hình 10.6 đến 10.11, em hãy điền thông tin theo mẫu ở bảng 10.1.
Bảng 10.1. Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí?
Tự nhiên
Con người
Sulphur dioxide
Con người
Con người
Con người
Tro, bụi
Bụi, khói
Bụi
Bụi, khói
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
4. NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Chất gây ô nhiễm không khí là các chất ở dạng hạt nhỏ lơ lửng trong không khí gây hại cho con người và môi trường.
Nguồn gây ô nhiễm không khí: Con người hoặc tự nhiên
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. Bảo vệ môi trường
4. Nguyên nhân gây ô nhiệm không khí
3. Ô nhiễm không khí
1. Thành Phần Không Khí
2. Vai trò của không khí trong tự nhiên
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
Có thể giảm thiểu tình trạng ô nhiễm không khí được không? Để làm được điều đó chúng ta cần phải làm gì?
Để làm được điều đó chúng ta cần hiểu nguyên nhân làm ô nhiễm không khí . Từ đó có các hành động cụ thể phù hợp và trong phạm vi khả năng của bản thân
BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
Để bảo vệ môi trường không khí cần phải thực hiện các biện pháp nhằm giảm thiểu chất gây ôn nhiễm. Ví dụ
- Di chuyển các cơ sở sản xuất công nghiệp ra ngoại thành phố và khu dân cư; thay thế móc, dây chuyền côg nghệ sản xuất bằng công nghệ hiện đại, ít gây ô nhiễm hơn
- Xây dựng các hệ thống xử lí khí thải gây ô nhiễm môi trường
- Hạn chế các nguồn gây ô nhiễm không khí như bụi, rác thải,.. Để giảm thiểu khí carbon monoxide, carbon dioxide khi đốt cháy.
- Giảm phương tiện giao thông cá nhân, tăng cường đi bộ, đi xe đạp và sử dụng các phương tiện giao thông công cộng.
- Trồng nhiều câu xanh.
- Lắp đặt các trạm theo dõi tự động môi trường không khí, kiểm soát khí thải ô nhiễm
- Tuyên truyền, vận động, nâng cao ý thức cộng đồng về vấn đề bảo vệ môi trường không khí





Hoạt động nhóm
Vẽ tranh về ô nhiễm môi trường
Vẽ tranh về môi trường xanh sạch đẹp
Sưu tập hình mọi người xả rác làm ô nhiễm môi trường
Sưu tập hình ảnh mọi người chăm sóc cây xanh bảo vệ thế giới
Câu hỏi củng cố
Câu hỏi
Hoàn thành
Hoàn thành
Hoàn thành
Hoàn thành
Hoàn thành
Câu hỏi củng cố
Câu 1 : Không khí có duy trì cháy và sự sống không? Vì sao ?
A. Không khí chứ oxygen nên không duy trì được sự cháy và sự sống
B. Không khí không chứa oxygen nên không duy trì được sự cháy và sự sống
C. Không khí chứ oxygen nên có thể suy trì được sự sống và sự cháy
D. Tất cả đều sai
Trở về
Câu hỏi củng cố
Câu 2 : Tỉ lệ thể tích khí oxygen và nitrogen trong không khí là bao nhiêu?

Trở về
Tỉ thể tích khí oxygen và nitrogen không khí khoảng : 1 : 4
Câu hỏi củng cố
Câu 3 : Sau khi ngọn nến tắt, mực nước trong ống thuỷ thay đổi như thế nào ? Giải thích
Trở về
Mực nước trong ống dâng lên. Ngọn nến cháy tiêu thụ hết oxygen trong ống làm ấp suất trong ống giảm so với bên ngaoì, nước dân lên để cân bằng áp suất
Câu hỏi củng cố
Câu 2 : Không khí bị ô nhiễm có đặc điểm gì ?

Trở về
- Có mùi vị, Bụi mờ, tầm nhìn bị giảm, Cay mắt, khó thở, gây ho, Da bị kích ứng
Câu hỏi củng cố
Câu 2 : Không khí bị ô nhiễm có đặc điểm gì ?

Trở về
- Không mùi, không vị, không màu
Dặn dò
Ôn bài
Chuẩn bị bài tiếp theo
Làm bài tập hoạt động nhóm
Tạm biệt và hen gặp lại