CHÀO MỪNG THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP
Môn: Ngữ văn 6

HOẠT ĐỘNG 1 :KHỞI
ĐỘNG

Bài hát nói về chủ đề nào?
Tôi và các bạn
Gõ cửa trái tim
Yêu thương chia sẻ
Quê hương yêu dấu

Từ ngọt trong bài hát - “ Quê hương là chum khế ngọt”
Và từ ngọt trong câu sau: - Chị ấy tên là Ngọt
thuộc loại từ nào?

Từ trái nghĩa
Từ đồng âm
Từ đa nghĩa
Từ đồng nghĩa

Từ ngọt trong bài hát - “ Quê hương là chum khế ngọt”
Và từ ngọt trong câu sau: - Cô ấy có giọng hát rất ngọt
thuộc loại từ nào?

Từ trái nghĩa
Từ đa nghĩa

Từ đồng âm
Từ đồng nghĩa

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH
THÀNH KIẾN THỨC

BÀI 4: QUÊ HƯƠNG YÊU DẤU
TIẾT 48: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ ĐA NGHĨA (TT)

I. ÔN TẬP LÍ
THUYẾT

* TRÒ CHƠI
AI NHANH
HƠN

TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ ĐA NGHĨA
1. Từ đồng âm và từ đa nghĩa.

a. Từ đồng âm :

b. Từ đa nghĩa :

Dựa vào phần Tri thức
ngữ văn/89, cho biết
thế nào là từ đồng âm,
từ đa nghĩa ?

a. Từ đồng âm: là những từ có âm giống nhau nhưng nghĩa khác
nhau, không có mối liên hệ nào với nhau.
b. Từ đa nghĩa: là những từ có âm giống nhau, có hai hay nhiều
hơn hai nghĩa khác nhau, các nghĩa này có liên quan với nhau.

TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ ĐA NGHĨA
1. Từ đồng âm và từ đa nghĩa.

a. Từ đồng âm :

b. Từ đa nghĩa :

Làm sao để xác
định từ đồng âm, từ
đa nghĩa ?

a. Từ đồng âm: là những từ có âm giống nhau nhưng nghĩa khác
nhau, không có mối liên hệ nào với nhau.
b. Từ đa nghĩa: là những từ có âm giống nhau, có hai hay nhiều
hơn hai nghĩa khác nhau, các nghĩa này có liên quan với nhau.
* Lưu ý : Phải đặt vào hoàn cảnh giao tiếp cụ thể để xác định từ
đồng âm, từ đa nghĩa.

HOẠT ĐỘNG 3 :
LUYỆN TẬP:

*THẢO LUẬN NHÓM 7 PHÚT
NHÓM 1: BÀI TẬP 2 SGK/92
NHÓM 2: BÀI TẬP 3 SGK/93
NHÓM 3: BÀI TẬP 4 SGK/93
NHÓM 5: BÀI TẬP 5 SGK/93

THẢO LUẬN NHÓM 7 PHUT
NHÓM 1: BÀI TẬP 2 SGK/92
NHÓM 2: BÀI TẬP 3 SGK/93
NHÓM 3: BÀI TẬP 4 SGK/93
NHÓM 5: BÀI TẬP 5 SGK/93

II. LUYỆN TẬP:

Bài tập 2

Phân biệt nghĩa của các từ in đậm trong những trường hợp sau.
Theo em, đó có phải là những từ đồng âm hay không? Vì sao?
a. - Đường lên xứ Lạng bao xa?
- Những cây mía óng ả này chính
là nguyên liệu để làm đường.

- Tôi mua cây bút này với giá
hai mươi nghìn đồng.

b. – Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng,
mênh mông bát ngát. Đứng bên tê đồng, ngó
bên ni đồng, cũng bát ngát mênh mông.

Bài tập 2 SGK
a. - Đường lên xứ Lạng bao xa  đường: chỉ
khoảng không gian phải vượt qua để đi từ một
địa điểm này đến một địa điểm khác;
- Những cây mía óng ả này chính là nguyên liệu để
làm đường đường :chỉ chất kết tinh có vị ngọt,
dùng trong thực phẩm;

Bài tập 2 SGK
b. – Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng,
mênh mông bát ngát  đồng khoảng đất
rộng và bằng phẳng, dùng để cày cấy,
trồng trọt;
- Tôi mua cái bút này với giá hai mươi
nghìn đồng  đồng đơn vị tiền tệ

Bài tập 2 SGK
a. Đường lên – Làm đường
b. Bên ni/tê đồng– Hai mươi đồng
 Những từ có âm thanh giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác
nhau, không liên quan gì với nhau  Từ đồng âm.

3. Bài tập 3 SGK/93: Nghĩa của từ trái trong những
trường hợp dưới đâycó liên quan với nhau không? vì
sao?
a. Cây xoài trước sân nhà em có rất nhiều trái
b. Bố vừa mua cho em một trái bóng
c. Cách một trái núi với ba quãng đồng

TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ ĐA NGHĨA
II. Luyện tập
Bài tập 3 SGK/93.
a. Cây xoài trước sân nhà em có rất nhiều trái
b. Bố vừa mua cho em một trái bóng
c. Cách một trái núi với ba quãng đồng
Trái trong ba ví dụ đều biểu thị
sự vật có dạng hình cầu
 Từ đa nghĩa.

TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ ĐA NGHĨA
Bài tập 4 SGK/93: Xác định từ cổ đa nghĩa và từ cổ đồng âm
với từ đa nghĩa đó trong ba câu sau
a. Con cò có cái cổ cao.
b. Con quạ tìm cách uống nước
trong một chiếc bình cao cổ.
c. Phố cổ tạo nên vẻ đẹp của
riêng Hà Nội.

Bài 4:
a. Con cò có cái cổ cao  Cổ: Chỉ một bộ phận cơ thể, nối
đầu với thân.
b. Con quạ tìm cách uống nước trong một chiếc bình cao cổ 
Cổ : chỗ eo ở gần phần đầu của một đồ vật, giống hình
dáng cái cổ  Cổ câu a,b => Từ đa nghĩa.
c. Phố cổ tạo nên vẻ đẹp của riêng Hà Nội  Cổ: tính từ, chỉ
sự cổ kính, lâu đời, không liên quan gì đến nghĩa của từ cổ
trong hai câu a. và  Từ đồng âm.

TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ ĐA NGHĨA
II. Luyện tập
Bài tập 5 SGK/93. Giải thích ngĩa của từ nặng trong câu ca
dao : Tiếng hò xa vọng nặng tình nước non
Tìm thêm một số ví dụ có từ nặng được dùng với nghĩa
khác

TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ ĐA NGHĨA
II. Luyện tập
Bài tập 5 SGK/93. Giải thích ngĩa của từ nặng trong câu ca
dao : Tiếng hò xa vọng nặng tình nước non
 Nặng: tính chất, mức độ nhiều tình cảm.
Tìm thêm một
số ví dụ có từ
nặng được dùng
với nghĩa khác

+ Em rất buồn vì bà nội bị ốm nặng.
+ Túi hoa quả này nặng quá ;

HOẠT ĐỘNG
4: VẬN DỤNG

“Là những từ có âm giống nhau nhưng

nghĩa khác nhau, không có mối liên hệ nào với nhau”
Là khái niệm từ nào?

Từ trái nghĩa
Từ đồng âm
Từ đa nghĩa
Từ đồng nghĩa

Là từ có âm giống nhau,có hai hay nhiều
hơn hai nghĩa khác nhau, các nghĩa này
có liên quan với nhau. Là khái niệm từ nào?
Từ đồng nghĩa

Từ đồng âm
Từ đa nghĩa
Từ trái nghĩa

Để xác định từ đồng âm, từ đa nghĩa ta phải làm gì?
Không đặt từ vào hoàn cảnh giao tiếp cụ thể
Dựa vào lớp vỏ âm thanh
Phải đặt từ vào hoàn cảnh giao tiếp cụ thể

Cả a,b,c đều đúng

Từ đường trong bài hát - “ Quê hương là đường đi học”
Và từ đường trong câu sau: trái cây ngọt như đường
thuộc loại từ nào?

Từ trái nghĩa
Từ đồng âm
Từ đa nghĩa
Từ đồng nghĩa

Từ thơ trong bài hát - “ tuổi thơ con thả trên đồng”
Và từ thơ trong câu sau: Bài thơ này rất hay
thuộc loại từ nào?
Từ đồng nghĩa
Từ trái nghĩa
Từ đa nghĩa
Từ đồng âm

Từ học trong bài hát - “ Quê hương là đường đi học”
Và từ học trong câu sau: Em đang học lớp 6 a2
thuộc loại từ nào?

Từ trái nghĩa
Từ đa nghĩa
Từ đa đồng âm
Từ đồng nghĩa

Từ đồng trong bài hát - “ tuổi thơ con thả trên đồng”
Và từ đồng trong câu sau: Mẹ cho em 10.000 đồng.
thuộc loại từ nào?
Từ đồng nghĩa
Từ trái nghĩa
Từ đa nghĩa
Từ đồng âm

- Từ rụng trong bài hát “ Hoa cau rụng trắng ngoài
thềm ”Và từ rụng trong câu sau:
- Cô ấy cười rụng cả răng. Thuộc loại từ nào?
Từ đồng nghĩa

Từ đồng âm
Từ đa nghĩa
Từ trái nghĩa

Viết một đoạn văn ngắn (5 – 7 câu) nói về tình
yêu quê hương đất nước của em, trong đoạn văn
có sử dụng ít nhất một từ đồng âm và một từ đa
nghĩa.

1
Học bài,
khái quát
nội dung
bằng sơ đồ
tư duy.

3
2

Sưu tầm các
đoạn
thơ,
đoạn văn có
sử dụng từ
đồng âm, từ
đa nghĩa.

5
4

Soạn
bài:
Chuyện cổ
nước mình.