CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY!

BÀI 4:
QUY LUẬT SINH TRƯỞNG VÀ
PHÁT TRIỂN CỦA CÂY RỪNG

Nội dung bài học

I

Khái niệm sinh trưởng và phát
triển của cây rừng

II

Các giai đoạn sinh trưởng và
phát triển của cây rừng

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình và cho
biết thế nào là sinh
trưởng của cây rừng?
Cây rừng trải qua
những giai đoạn sinh
trưởng và phát triển
nào?

KHỞI ĐỘNG
Sinh trưởng của cây rừng là sự tăng lên về kích thước và
khối lượng của cây.
Gồm 4 giai đoạn:
+ Non
+ Gần thành thục
+ Thành thục
+ Già cỗi

I

Khái niệm sinh trưởng và phát triển của cây rừng
1. Sinh trưởng của cây rừng.

 Nghiên cứu mục I trong SGK em hãy cho biết sinh trưởng là gì?
Dựa vào tốc độ sinh trưởng có thể chia làm mấy nhóm? Cho ví dụ.
Trả lời:

 Sinh trưởng của cây rừng là sự tăng lên về kích thước
và khối lượng của cây.
 Chia làm 2 nhóm: Cây sinh trưởng nhanh và cây sinh
trưởng chậm.

1. Sinh trưởng của cây rừng.
Hoàn thành bảng sau:
Loài cây và đặc điểm sinh trưởng

Cây sinh trưởng
nhanh

Cây sinh trưởng
chậm

Cây lim xanh: tăng trưởng đường kính
thân trung bình đạt khoảng 0,5–
0,7cm/năm.

 

 

Cây bạch đàn nâu: lượng tăng trưởng
đạt khoảng 15–18m3/ha/năm.

 

 

Cây thông ba lá: tăng trưởng đường
kính thân khoảng 1,5 cm/năm.

 

 

Cây keo lai: năng suất có thể đạt từ
khoảng 20–25 m3/ha/năm.

 

 

1. Sinh trưởng của cây rừng.
Hoàn thành bảng sau:
Loài cây và đặc điểm sinh trưởng

Cây sinh trưởng
nhanh

Cây sinh trưởng
chậm

Cây lim xanh: tăng trưởng đường kính
thân trung bình đạt khoảng 0,5–
0,7cm/năm.

 

 

Cây bạch đàn nâu: lượng tăng trưởng
đạt khoảng 15–18m3/ha/năm.

 

Cây thông ba lá: tăng trưởng đường
kính thân khoảng 1,5 cm/năm.

 

 

Cây keo lai: năng suất có thể đạt từ
khoảng 20–25 m3/ha/năm.

 

 

X
 

X

X

X

I

Khái niệm sinh trưởng và phát triển của cây rừng
1. Sinh trưởng của cây rừng.

- Phân loại cây rừng theo tốc độ sinh trưởng:
+ Nhóm cây sinh trưởng nhanh: tăng trưởng đường kính thân
khoảng từ 2 cm/năm hoặc năng suất bình quân 15 m3/ha/năm.
Ví dụ: cây bạch đàn, cây keo.
+ Nhóm cây sinh trưởng chậm: cây lim xanh, cây thông

2. Phát triển của cây rừng.
Phát triển của cây rừng là quá trình biến đổi về chất và sự phát sinh các cơ
quan trong toàn bộ đời sống của cây như thành thục, ra hoa, kết quả…
Biểu hiện của sinh trưởng: tăng chiều cao, đường kính, thể tích..
Biểu hiện của phát triển: thành thục, ra hoa, kết quả…
- Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển:
+ Sinh trưởng giúp cây tích luỹ vật chất làm điều kiện cho quá trình phát triển.
+ Phát triển là tiền đề cho một giai đoạn sinh trưởng mới của cây rừng và tạo
ra thế hệ cây rừng mới.

II . Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây rừng
2

1
Giai đoạn non

Giai đoạn gần
thành thục

Các giai đoạn
Giai
đoạn
thành thục

Giai đoạn
già cỗi
3

4

II . Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây rừng
HS nghiên cứu phần II. trong SGK, hoạt động nhóm hoàn thành phiếu
học tập
Giai đoạn

Thời điểm

Đặc điểm cây rừng

1. Giai đoạn non

 

2. Giai đoạn gần thành
thục
3. Giai đoạn thành thục

 

4. Giai đoạn già cỗi

 

 

II . Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây rừng
Giai đoạn
Thời điểm
Đặc điểm cây rừng
1. Giai đoạn Từ khi hạt nảy mầm đến  - Sinh trưởng mạnh và đáp ứng tốt
với các biện pháp chăm sóc.
khi cây ra hoa lần thứ
non
nhất

- Chống chịu kém.

2. Giai đoạn Từ 3–5 năm kể từ khi
gần thành thục cây ra hoa đầu tiên

Cây
  sinh trưởng mạnh; lượng hoa quả tăng dần;
tán cây hình thành; sức đề kháng cao hơn.
Năng suất và chất lượng lâm sản chưa ổn định.

3. Giai đoạn Từ 5–10 năm kể từ khi
thành thục
cây ra hoa lần thứ nhất

Cây
  sinh trưởng chậm hơn, tán cây đã định hình.
Năng suất và chất lượng lâm sản tương đối
ổn định; khả năng ra hoa, đậu quả mạnh nhất.

4. Giai đoạn Giai đoạn cuối cùng chu  Tăng trưởng hàng năm giảm rồi ngừng hẳn.
Quá trình trao đổi chất diễn ra chậm; ra hoa, đậu quả
già cỗi
kì sinh trưởng, phát triển giảm; chất lượng hạt kém.

Sức đề kháng giảm, dễ mắc sâu,bệnh, già cỗi và chết

II . Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây rừng

Nêu các giai đoạn phát triển của cây rừng tương ứng với Hình 4.2 (SGK).

II . Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây rừng
+ Để đảm bảo cây rừng sinh trưởng, phát triển tốt
nhất cần tập trung chăm sóc ở giai đoạn nào?
+ Đối với rừng sản xuất, để thu hiệu quả kinh tế
cao nên tiến hành khai thác ở giai đoạn nào?
+ Nêu quy luật sinh trưởng và phát triển của cây
rừng.

II . Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây rừng
Để đảm bảo cây rừng sinh trưởng,
phát triển tốt nhất cần tập trung
chăm sóc ở giai đoạn nào?
Để đảm bảo cây rừng sinh trưởng,
phát triển tốt nhất cần tập trung
chăm sóc ở giai đoạn non và gần
thành thục

II . Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây rừng
Đối với rừng sản xuất, để thu hiệu
quả kinh tế cao nên tiến hành khai
thác ở giai đoạn nào?
Đối với rừng sản xuất, để thu hiệu
quả kinh tế cao nên tiến hành khai
thác ở cuối giai đoạn thành thục

II . Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây rừng
Nêu quy luật sinh trưởng và phát triển của
cây rừng.
+ Quy luật sinh trưởng, phát triển
của cây rừng: chậm khi còn non,
sau đó tăng dần đến khi đạt cực đại
thì giảm dần và gần như không thay
đổi cho đến khi cây chết.

LUYỆN TẬP

 Vận dụng kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi dưới đây:
1. Nêu khái niệm sinh trưởng và phát triển của cây rừng? Cho
ví dụ minh họa.
2. Phân tích quy luật sinh trưởng và phát triển của cây rừng

VẬN DỤNG
 Quan sát một số cây rừng phổ biến, đề xuất biện pháp kĩ thuật
phù hợp với giai đoạn sinh trưởng và phát triển của chúng.

Với mỗi câu hỏi, trong vòng 10s

1
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 1. Biểu hiện về sự sinh trưởng của cây rừng là
A. sự tăng trưởng đường kính thân.
B. sự ra hoa.
C. sự hình thành quả và hạt.
D. sự hoàn thiện khả năng hấp thụ dinh dưỡng của rễ.
ĐÁP ÁN

A
Answer

2
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 2. Nhận định nào sau đây đúng khi nói về khái niệm
phát triển của cây rừng?
A. Là sự tăng lên về khối lượng của cây.
B. Là sự tăng lên về kích thước của thân và rễ.
C. Là quá trình biến đổi về chất và phát sinh các cơ quan.
D. Là sự tích luỹ vật chất trong quá trình sống của cây.

ĐÁP ÁN

C
Answer

3
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 3. Đối với rừng sản xuất, để thu được hiệu quả kinh
tế cao, nên tiến hành khai thác rừng ở cuối giai đoạn
nào?
A. Giai đoạn non.
B. Giai đoạn gần thành thục.
C. Giai đoạn già cỗi.
D. Giai đoạn thành thục.
ĐÁP ÁN

D
Answer

4
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 4. Đối với rừng giống, giai đoạn kinh doanh hạt giống
tốt nhất là giai đoạn
A. non.
B. gần thành thục.
C. thành thục. D. già cỗi.

ĐÁP ÁN

C
Answer

5
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 5. Để đảm bảo cây rừng sinh trưởng, phát triển
tốt nhất cần tập trung chăm sóc tốt ở giai đoạn nào
sau đây?
A. Giai đoạn non.
B. Giai đoạn gần thành thục.
C. Giai đoạn già cỗi. D. Giai đoạn thành thục.
ĐÁP ÁN

A
Answer

6
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 6. Trong các giai đoạn sinh trưởng, phát triển
của cây rừng, giai đoạn nào sau đây cho năng suất và
chất lượng lâm sản tương đối ổn định?
A. Giai đoạn non.
B. Giai đoạn gần thành thục.
C. Giai đoạn già cỗi. D. Giai đoạn thành thục.
ĐÁP ÁN

D
Answer

7
4
1
0
9
3
7
2
10
5
6
8

Câu 7. Nhận định nào sau đây đúng khi nói về đặc điểm
của cây rừng giai đoạn gần thành thục?
A. Cây đáp ứng tốt nhất với các biện pháp chăm sóc như
bón phân, làm cỏ, vun xới, tưới nước.
B. Tính chống chịu của cây kém, mẫn cảm với tác động của
các điều kiện bất lợi.
C. Cây sinh trưởng chậm lại, tán cây đã định hình.
D. Các quá trình trao đổi chất diễn ra chậm; khả năng ra
hoa, đậu quả giảm.
ĐÁP ÁN

C

Answer

8
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 8. Tập trung chăm sóc tốt cho cây rừng cần thiết
nhất vào giai đoạn nào?
A. Giai đoạn non.
B. Giai đoạn gần thành thục.
C. Giai đoạn già cỗi. D. Giai đoạn thành thục.
ĐÁP ÁN

A
Answer

9
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 9. Giai đoạn từ 3 đến 5 năm kể từ khi cây ra hoa
lần thứ nhất là
A. Giai đoạn non.
B. Giai đoạn gần thành thục.
C. Giai đoạn già cỗi. D. Giai đoạn thành thục.
ĐÁP ÁN

B
Answer

10
1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

Câu 10. Để tăng năng suất và chất lượng lâm sản
người ta thường thực hiện các biện pháp chăm sóc
và tỉa thưa cây rừng vào giai đoạn nào sau đây?
A. Giai đoạn non.
B. Giai đoạn gần thành thục.
C. Giai đoạn già cỗi. D. Giai đoạn thành thục.
ĐÁP ÁN

B
Answer

VẬN DỤNG
Đề xuất một số loại cây trồng, một số
loại phân bón phù hợp với vùng đất
chua, đất mặn và đất xám bạc màu.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn tập lại nội dung
bài học của ngày
hôm nay

Chuẩn bị cho bài
học mới bài 5: Kĩ
thuật trồng và
chăm sóc rừng

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!