CHÀO MỪNG ĐẾN VỚI MÔN CÔNG
NGHỆ 9

MÔ ĐUN:
TRỒNG CÂY ĂN
BÀI 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÂY ĂN
QUẢ
QUẢ

KHỞI ĐỘNG - QUAN SÁT
Cây cam là
một loại cây ăn
HÌNH
1.1
quả được trồng phổ biến ở
nước ta.

Câu
hỏi

Hãy kể tên một số loại
cây ăn quả phổ biến
khác mà em biết và
nêu vai trò của chúng
đối với con người.

Hình 1.1. Cây
cam

THỰC HIỆN NHIỆM VỤ KHỞI
ĐỘNG
Hình
thức
Thảo luận cặp
đôi

Nhiệm
vụ
Quan sát hình, vận
dụng hiểu biết
thực tế và thống
nhất câu trả lời

Sản
phẩm
Tên một số cây ăn
quả và vai trò của
chúng đối với con
người

BÁO CÁO - NHẬN
XÉT

• Đại diện một
số cặp trình
bày

• Các cặp khác
lắng nghe,
nhận xét và bổ
sung

Tập trung
vào

• Tên cây ăn
quả

• Vai trò đối
với con
người

VIDEO 1

GỢI Ý TRẢ LỜI KHỞI
ĐỘNG
Một số cây ăn quả phổ
biến

xoài, nhãn, bưởi,
ổi,
chuối, thanh long,
vải,...

Vai trò

Cung cấp thực phẩm giàu
vitamin và khoáng chất
Cung cấp nguyên liệu cho
công nghiệp chế biến
Có giá trị xuất
khẩu
Tạo việc làm, tăng thu
nhập,
làm đẹp môi trường

DẪN VÀO

BÀI HỌC
Cây ăn quả có giá trị dinh
dưỡng và mang lại hiệu quả
kinh tế cao nên được trồng
phổ biến ở nước ta.
Để hiểu rõ hơn về vai trò, đặc
điểm thực vật học, yêu cầu
ngoại cảnh và các ngành
nghề liên quan, chúng ta
cùng tìm hiểu bài học này.

BÀI
GIỚI
THIỆU
1:

CHUNG
VỀ CÂY ĂN QUẢ

VIDEO 2

MỤC TIÊU BÀI
HỌC
Sau bài học, em
sẽ:

1

Trình bày được vai trò của cây
ăn quả

2

Trình bày được đặc điểm thực
vật học
và yêu cầu ngoại cảnh của cây
Đánh
giá được khả năng và sở
ăn
quả
thích
của bản thân với nghề trồng
cây ăn quả

3

TIẾN TRÌNH BÀI
HỌC
1. Vai trò của
cây ăn quả

2. Đặc điểm thực
vật học của cây
ăn quả

3. Yêu cầu
ngoại cảnh

4. Một số ngành
nghề liên quan

5. Đánh giá
khả năng và
sở thích của
bản thân

6. Luyện
tập - Vận
dụng

HOẠT ĐỘNG 1 - NHIỆM VỤ
NHÓM
1. Hình
thức
Nhóm 4 6
học sinh.

2. Câu
hỏi
Câu 1: Nêu vai

trò
của cây ăn quả đối
với đời sống và
nền kinh tế.
Câu 2: Quan sát Hình
1.2 và nêu vai trò của
cây ăn quả tương ứng
với từng ảnh.

3. Sản
phẩm

Câu trả lời và
Phiếu học tập
số 1.

THỰC HIỆN NHIỆM VỤ
Hình thức: Nhóm 4 - 6
học sinh.
Khai thác ngữ liệu SGK,
Hình 1.2 và kết quả tìm
kiếm.
Hoàn thành Phiếu học
tập số 1.
Chuẩn bị trình bày số liệu
hoặc ví dụ tiêu biểu của
nhóm.

VIDEO 3

PHIẾU HỌC TẬP

Nhóm: ....................................

SỐ 1

......
Nhiệm vụ: Xác định vai trò của cây ăn quả; liên hệ loại cây ở địa phương và xu thế
phát triển.
Vai trò của cây ăn quả
Cung cấp chất dinh dưỡng
Cung cấp nguyên liệu cho chế biến
Là nguồn hàng xuất khẩu
Tạo cảnh quan, bảo vệ môi trường
Có tác dụng chữa bệnh

Loại cây ở địa phương - xu thế phát triển

HOẠT ĐỘNG SỐ TÌM KIẾM THÔNG
TIN Công Google
Search.
cụ:
Từ khoá gợi ý:
“kim ngạch xuất khẩu trái cây Việt Nam
năm gần nhất”
“giá trị dinh dưỡng của quả [tên quả]”
Yêu cầu: Ưu tiên nguồn chính thống;
chọn số liệu cụ thể để bổ sung vào
Phiếu học tập số 1.

BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT
ĐỘNG 1
Đại diện nhóm trình
bày:
Câu trả lời cho hai

câu hỏi.
Kết quả Phiếu học tập
số 1.
Số liệu cụ thể đã tìm kiếm
được.

Các nhóm khác nhận xét,
bổ sung.

VIDEO 4

KHÁI QUÁT
Cây ăn quả (cây ăn trái) là các
loại cây trồng mà quả của chúng
được dùng làm thức ăn riêng
biệt hoặc ăn kèm.

Cây ăn quả có vai trò rất
quan trọng đối với đời sống
con người và nền kinh tế.

VAI TRÒ 1 CUNG CẤP NGUỒN THỰC
PHẨM
Quả chứa nhiều đường,
acid hữu cơ, protein, chất
béo, chất khoáng và nhiều
vitamin.

Một số vitamin có trong
quả:

A

B
1

B6

B B12 C
9

Vì vậy, quả là nguồn dinh
dưỡng thiết yếu đối với
con người.

E

B
C

VIDEO 5

VAI TRÒ 2 CUNG CẤP NGUYÊN LIỆU CHẾ
Nhiều loại quả như xoài, mít, nhãn, vải,
BIẾN
dứa (khóm),...
là nguyên liệu cho:
Sản
xuất
bánh
kẹo

Sản
xuất
đồ
uống

Làm
ô
mai

Chế biến
hoa quả đóng
hộp

HOẠT ĐỘNG 2 - CHIA NHÓM, GIAO
Chia
lớp thành
NHIỆM
VỤ5
nhóm:

Nhóm
Rễ
1:

Nhóm 3:

Nhóm
Thân và
2:

Nhóm 4:

Lá
.

.

Hoa.

cành.

Nhóm 5:
Quả và
hạt.

NHÓM 1 - RỄ CÂY ĂN
Quan sát Hình 1.3:
QUẢ
1. Mô tả đặc điểm
của
hai loại rễ cây
quả.
2. Đề ăn
xuất
cách bón
phân
hợp lí cho cây ăn
quả.

b
a
)
)
Hình 1.3. Hai loại rễ của
cây ăn quả

BÁO CÁO NHÓM 1
- RỄ
Trình bày
đặc điểm
hai loại rễ ở cây ăn
quả.
Nêu cách bón phân
hợp lí dựa trên vùng
phân bố của rễ bên.
Các nhóm khác nhận
xét, bổ sung.

CHỐT NHÓM 1 Rễ cọc: gồm rễ chính lớn, ăn sâu, giúp
cây đứngRỄ
vững; rễ bên phân bố nông,
nhỏ, giúp cây hút nước và chất dinh
dưỡng.

Rễ chùm: không có rễ chính, hệ rễ phân
bố tập trung ở tầng đất mặt có độ sâu
0,1m đến 1,0m.
Bón phân ở vùng rễ bên
phân bố để tăng hiệu
quả hấp thụ.

BÁO CÁO NHÓM 2 - THÂN VÀ
CÀNH Trình bày sơ
đồ các cấp
cành.

Xác định cành
thường mang
quả.
Đề xuất biện pháp
tăng số lượng cành
mang quả.

Cành
cấp 3

Cành
cấp 2

Cành
cấp 1

CHỐT NHÓM 2 - THÂN VÀ
CÀNH Cây ăn quả phần lớn có thân
gỗ, chỉ có một số loài không
phải như dâu tây, thanh
long,...
Cành cấp 4 và cành cấp 5
thường là cành mang quả.
Có thể cắt bỏ ngọn, tạo tán và
kích thích cây phát triển nhiều
cành phù hợp.

BÁO CÁO NHÓM 3 Lá có thể chia
thành mấy
loại?

LÁ
Nêu các tiêu

chí
phân biệt lá.

Trình bày dấu
hiệu
nhận biết lá
khoẻ mạnh.

CHỐT NHÓM 3 Lá có thể
LÁlà lá đơn
hoặc lá kép.

Lá khác nhau về hình
dạng, kích thước, màu
sắc, cấu tạo và cách
mọc.
Lá khoẻ mạnh có hình
dạng và màu sắc đặc
trưng; quang hợp tốt, tích
luỹ nhiều chất hữu cơ.

BÁO CÁO NHÓM 4 Có thể chia hoa của
HOA
cây ăn quả thành
mấy loại?

Phân biệt hoa đực,
hoa cái và hoa
lưỡng tính.

Nhận diện hình
ảnh hoa bưởi.

CHỐT NHÓM 4 Hoa cây ăn quả gồm 3 loại:
HOA
hoa đực, hoa cái và hoa
lưỡng tính; mỗi cây có thể
mang một hoặc nhiều loại
Hoa
Hoa lưỡng
hoa.
Đặc điểm
Hoa cái
đực

Nhị phát triển
Nhuỵ phát
triển

tính

x

 

x

 

x

x

Nhị

Nhuỵ

Nhị và nhuỵ

Bộ phận có
chức năng

NHẬN DIỆN HOA
Quan sát hình và
cho biết:

Đây là loại
hoa gì?
Hoa của cây
nào?

ĐÁP ÁN NHẬN DIỆN
HOA

Trong hình là hoa
lưỡng tính của cây
bưởi.
Hoa có cả nhị và
nhuỵ
cùng
phát
triển, đều tham gia
sinh sản.

BÁO CÁO NHÓM 5 - QUẢ VÀ
Có thể chiaHẠT
quả
làm mấy loại?
Nêu các tiêu chí
phân biệt quả và
hạt.
Nhận diện hai
nhóm
quả trong hình.

QUẢ
MỌNG

QUẢ
HẠCH

CHỐT NHÓM 5 - QUẢ VÀ HẠT
Có thể chia thành
2 loại: quả mọng,
quả hạch.
Hạt
chứa
phôi
mầm; phân biệt
theo số lượng,
hình dạng, màu
sắc và độ cứng.

QUẢ
MỌNG

QUẢ
HẠCH

ĐÁP ÁN NHẬN DIỆN
Hình a: Quả

Hình b: Quả

mọng.

hạch.

QUẢ

RỄ MỌC THẲNG XUỐNG ĐẤT
Rễ mọc thẳng xuống đất (rễ
cọc):
• Kích thước lớn, mọc xuyên
sâu vào trong đất.
• Độ sâu phụ thuộc vào từng
loại cây.
• Chức năng chính: giúp cây
đứng vững.
• Ngoài ra, rễ cọc cũng tham
gia hút nước, chất dinh
dưỡng để nuôi cây.

Rễ
cọc

RỄ MỌC NGANG
• Kích thước nhỏ, số lượng
nhiều.
• Phân
bố tập trung ở tầng
đất mặt, độ sâu khoảng
0,1 m đến 1,0 m.
• Chức năng chủ yếu: hút
nước và các chất dinh
dưỡng cho cây.
Ứng dụng: bón phân ở vùng
đất có nhiều rễ bên để cây
hấp thụ tốt.

Rễ
bên

THÂN VÀ CÀNH
• Thân cây ăn quả phần
lớn là thân gỗ, có tác
dụng như giá đỡ cho
• cây.
Từ thân chính mọc ra

cành cấp 1; từ cành
cấp 1 mọc ra cành cấp
2; tương tự có cành
cấp 3,cấp
cấp44,
5,...
• Cành
vàcấp
cành
cấp
5 thường là cành mang
quả.

Lưu ý: một số cây ăn
quả không phải thân
gỗ như dâu tây, thanh
long, chuối,...

Cành cấp 5
(cành mang
quả)
Cành cấp 4
(cành mang
quả)

Cành cấp
3
Cành cấp
2
Cành cấp
1
Thân
chính

LÁ
Lá cây ăn quả có
thể
là:
• Lá đơn: xoài, ổi, hồng
• xiêm,...
Lá kép: nhãn,
vải,...

Mặt khác, lá của các loài cây
ăn quả khác nhau về kích
thước, hình dạng, màu sắc,
cách mọc,...

Lá
đơn

Lá
kép

HOA
Hoa của cây ăn quả thường gồm
ba loại:
• Hoa đực: nhị phát triển; nhụy không
phát triển và không có vai trò trong
sinh sản.
• Hoa cái: nhụy phát triển; nhị không
phát triển và không có vai trò trong
sinh sản.

• Hoa lưỡng tính: nhị và nhụy
cùng phát triển, đều có vai trò
trong sinh sản.

Nhị
(phát
triển)

Hoa
đực

Tuỳ từng loài, trên mỗi
cây có thể có một hoặc
nhiều loại hoa.

Nhuỵ
(phát
triển)

Hoa
cái

Nhị
(phát
triển)

Nhuỵ
(phát
triển)

Hoa lưỡng
tính

PHIẾU HỌC TẬP
Họ và
tên/Nhóm:
SỐ
Ví .....................................................................
dụ
Tên 2
điều kiện
Nhận xét
...

Đào ra hoa ở điều kiện 715oC.
?

?

Độ
ẩm,
mưa.

?

lượng

?

?

?

Đa số cây ăn quả
ưa sáng, một số ít
khác trong bóng
râm.

Đạm giúp cây phát triển các
bộ phận sinh trưởng.

?

?

Cây nhiều lá quá có thể bị
gãy đổ. Ở điều kiện bình
thường, ngoại cảnh này giúp
cây phát tán hạt phấn.

?

?

THỰC HIỆN PHIẾU HỌC TẬP
SỐ
2
1 Đọc kĩ từng ví dụ trong
phiếu.

2
3
4

Xác định tên điều kiện
ngoại cảnh.
Nêu nhận xét hoặc yêu cầu
tương ứng.
Cập nhật câu trả lời lên Google
Docs/Padlet.

BƯỚC 3 - ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ PHÙ
HỢP
Đánh giá
sự phù hợp về khả
A (%) =năng:
(B : 20) ×
KN

KN

100.

Đánh giá sự phù hợp về sở
A (%) =thích:
(B : 16) ×
ST

Kí
hiệu:

AKN:

tỉ lệ phù hợp về khả
năng.

ST

100.
A :
tỉ lệ phù hợp về sở
ST

thích.

1
.
2
.
3
.
4
.

THỰC HIỆN TỰ ĐÁNH
Hình thức: Cá
GIÁ
nhân.
Cho điểm từng tiêu
chí.
Tính BKN và
BST.
Tính AKN và
AST.

Ghi nhận xét ngắn về khả năng, sở
thích
của bản thân đối với nghề trồng
cây ăn quả.

CHIA SẺ KẾT
Một số học sinh tự nguyện
trình bày:
• Điểm khả

QUẢ

năng.
• Điểm sở
thích.
• Mức độ phù
• hợp.
Nghề liên quan
mà bản thân
quan tâm.
Các bạn lắng nghe, tôn trọng sự
khác biệt.

HƯỚNG DẪN VỀ
NHÀ
• Ghi nhớ
kiến thức
trong bài.
• Hoàn thành
Vận dụng
phẩm số.
• Đọc trước
Nhân giống
cây ăn quả.

bài tập
và sản
Bài 2:
vô tính

CẢM ƠN CÁC
EM!
CHÚC CÁC EM HỌC
TỐT