CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
BUỔI HỌC

01

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

GHÉP CẶP

LUẬT CHƠI
Mỗi học sinh bốc 1 thăm. Sau khi nghe hiệu lệnh “bắt đầu” của
giáo viên, các em có 2 phút để đi tìm bạn có thăm là mảnh ghép
phù hợp với lá thăm trên tay để tạo thành 1 cặp dựa trên nguyên
tắc một ứng dụng thực tế tương ứng với một phương pháp
tách chiết.
Sau 2 phút, học sinh nào ghép sai hoặc chưa ghép được sẽ bị
phạt. Hình phạt do lớp tự đưa ra.

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC
PHƯƠNG PHÁP KẾT TINH

TINH CHẾ ĐƯỜNG ĐỎ THÀNH
ĐƯỜNG TRẮNG

PHƯƠNG PHÁP CHIẾT

NGÂM RƯỢU THUỐC

PHƯƠNG PHÁP CHƯNG CẤT

NẤU RƯỢU GẠO THỦ CÔNG

PHƯƠNG PHÁP SẮC KÍ

TÁCH CHẤT MÀU THƯƠNG MẠI
THÀNH NHỮNG CHẤT MÀU RIÊNG

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

a)

MỖI HỢP CHẤT HỮU CƠ
ĐỀU CÓ MỘT CÔNG THỨC
NHẤT
C2HĐỊNH.
CH4 PHÂN TỬ b)
6
CÔNG THỨC NÀY CHO
BIẾT ĐIỀU GÌ?

d) C2H5Cl

c) C2H4

e) C2H6O

HÓA 11

BÀI 12
CÔNG THỨC PHÂN TỬ
HỢP CHẤT HỮU CƠ
(TIẾT 1)

Mục tiêu
- Nêu được khái niệm về công thức phân
tử hợp chất hữu cơ
- Vận dụng kiến thức để giải các bài tập
ứng dụng.

02

TÌM HIỂU CÔNG THỨC PHÂN TỬ

CÔNG THỨC PHÂN TỬ

THỬ TÀI TRí NHỚ
Bước 01

Bước 02

Bước 03

Các bạn tìm hiểu phần

Giáo viên chiếu các câu

Hết giờ, giáo viên sẽ

I. Công thức phân tử

hỏi, các bạn thảo luận theo

gọi ngẫu nhiên cặp đôi

trong 5 phút. Hết thời

cặp đôi để tìm ra đáp án

trả lời câu hỏi. Cả lớp

gian thì đóng sách lại.

trong thời gian quy định.

lắng nghe và nhận xét.

TIME LIMIT:
5 minutes

START
TIME'S
TIMER
UP!

5

4

1

3

2

CÔNG THỨC PHÂN TỬ

THẢO LUẬN
Câu 1

Nêu khái niệm về công thức phân tử.

Câu 2

Có bao nhiêu cách biểu diễn công thức phân tử hợp

Câu 3

chất hữu cơ? Kể tên.
Hợp chất có công thức phân tử là C2H4O2. Từ công thức
có thể biết gì về hợp chất đó? (kể ít nhất 2 ý)

CÔNG THỨC PHÂN TỬ

Câu 1

Nêu khái niệm về công thức phân tử.

Công thức phân tử cho biết thành phần nguyên tố và số
lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử.

THÀNH PHẦN NGUYÊN TỐ VÀ CÔNG THỨC PHÂN TỬ

Câu 2

Có bao nhiêu cách biểu diễn công thức phân tử hợp
chất hữu cơ? Kể tên.

Công thức đơn giản nhất
Biểu diễn

Công thức tổng quát

Công thức phân tử

CÔNG THỨC PHÂN TỬ

Câu 3

Hợp chất có công thức phân tử là C2H4O2. Từ công thức
có thể biết gì về hợp chất đó? (kể ít nhất 2 ý)

Công thức đơn giản nhất là CH2O
Hợp chất chứa 3 nguyên tố là C, H, O.
Trong phân tử, có 2 nguyên tử C kết hợp
4 nguyên tử H và 2 nguyên tử O.

03

VẬN DỤNG KIẾN THỨC

VẬN DỤNG KIẾN THỨC
Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm.
Các nhóm nhận phiếu học tập và thảo luận trong
vòng 3 phút (không ghi đáp án lên phiếu học tập).
GV dán phiếu học tập lên bảng. Khi nghe hiệu lệnh
“Bắt đầu” thì từng bạn lên điền đáp án. Bạn thứ nhất
điền xong chỗ trống đầu tiên thì tới lượt bạn thứ 2
(1 ….. tương đương 1 chỗ trống). Tiếp tục đến khi
hết thành viên thì quay lại bạn đầu tiên (nếu vẫn còn
chỗ trống cần điền)
Hết thời gian quy định, nhóm nào hoàn thành nhanh
và đúng nhất sẽ là “ĐỘI QUÂN THẦN TỐC” của lớp.

VẬN DỤNG KIẾN THỨC
THỜI GIAN THẢO LUẬN

VẬN DỤNG KIẾN THỨC

VẬN DỤNG KIẾN THỨC
Câu 1

a) CH4

b) C2H6

d) C2H5Cl

c) C2H4

e) C2H6O

VẬN DỤNG KIẾN THỨC
Câu 2

 

Cinnamaldehyde o-methoxycinnamaldehyde

Công thức phân tử

C9H8O

C10H10O2

Công thức đơn giản nhất

C9H8O

C5H5O

VẬN DỤNG KIẾN THỨC
Câu 3

C3H8
a) C3H8

b) C3H6O2
C3H6O2

c) C4H10O
C4H10O

d) C4H8O2
C2H4O

04
XÁC ĐỊNH PHÂN TỬ KHỐI BẰNG
PHƯƠNG PHÁP PHỔ KHỐI LƯỢNG

Tìm hiểu sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Phương pháp phổ khối
lượng được sử dụng để làm gì?
Mảnh ion [M+] được gọi là gì?

 Phương pháp phổ khối lượng được sử dụng để
xác định khối lượng phân tử các hợp chất hữu cơ.
 Mảnh ion [M+] được gọi là ion phân tử.

Câu 2: Đối với các hợp chất
đơn giản, mảnh có giá trị m/z
lớn nhất của phổ khối lượng
có ý nghĩa như thế nào?

Đối với các hợp chất đơn giản, mảnh có giá
trị m/z lớn nhất của phổ khối lượng sẽ ứng
với mảnh ion phân tử [M+] và bằng giá trị
phân tử khối của hợp chất đó.

Ví dụ: Phổ khối lượng của ethanol có peak (pic)
ion phân tử [C2H6O+] có giá trị m/z = 46, đúng
bằng phân tử khối của chất (Hình 12.1)

LUYỆN TẬP

Hãy gán các chất hữu cơ sau: C6H6, C3H8O, C4H8O2 vào các phổ khối lượng tương
ứng:

LUYỆN TẬP

Hãy gán các chất hữu cơ sau: C6H6, C3H8O, C4H8O2 vào các phổ khối lượng tương
ứng:

C3 H8O

C 6 H6

C4 H8 O2

TỔNG KẾT
 Công thức phân tử cho biết số lượng nguyên tử của mỗi nguyên
tố trong phân tử.
 Công thức tổng quát cho biết thành phần định tính các nguyên tố.
 Công thức đơn giản nhất cho biết tỉ lệ số nguyên tử của các
nguyên tố có trong phân tử (tỉ lệ theo các số nguyên tối giản).
 Phổ khối lượng: được sử dụng để xác định phân tử khối của
hợp chất hữu cơ.

05

LUYỆN TẬP

A
6
3
2
1
5
7
4
8
9

Luật chơi

1

2

3

4
7

5
8

6
9

B
8
5
4
3
2
1
6
7
9

Kết thúc

THỂ LỆ TRÒ CHƠI
Có tổng cộng 8 câu hỏi và 1 ô lucky number.
Chia lớp thành 2 đội A và B. Hai đội thảo luận để chọn đội chơi trước. Mỗi
lượt, đội chơi sẽ cử 1 bạn chọn ô số bất kì từ 1 – 9, trong vòng 15 giây trả lời
đúng sẽ nhận được 1 điểm. Nếu trả lời sai, đội còn lại được quyền trả lời và
giành lấy số điểm đó. Hai đội thay phiên nhau chọn số.
Đội trúng ô “Lucky number” sẽ nhận 1 điểm và được quyền chọn thêm ô nữa.
Đội nào có số điểm lớn hơn là đội giành chiến thắng.

Trở về

10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Phổ MS của hợp chất A có các giá trị m/z lần lượt
là: 29, 31, 60, 59. Phân tử khối của A:

Phân tử khối của A là 60

Trở về

10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Điền vào chỗ trống: _______ cho biết tỉ lệ số nguyên tử
của các nguyên tố có trong phân tử hợp chất hữu cơ.

Công thức đơn giản nhất

Trở về

10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Có mấy cách biểu diễn công thức phân tử hợp chất
hữu cơ?

2 cách

Trở về

10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Cách viết công thức tổng quát của một chất chứa
3 nguyên tố C, H, O:

CxHyOz

Trở về

10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Điền vào chỗ trống: Công thức phân tử cho biết thành
phần nguyên tố và _______ của mỗi nguyên tố trong
phân tử.

Số lượng nguyên tử

Trở về

10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Điền vào chỗ trống: Phương pháp phổ khối lượng được sử
dụng để xác định _________ các hợp chất hữu cơ.

Khối lượng phân tử.

Trở về

10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Tỉ lệ tối giản số nguyên tử C, H, O trong phân tử
C3H6O2 lần lượt là:

3:6:2

Trở về

10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Trục hoành của phổ MS biểu diễn:

Giá trị m/z.

Trở về

Trở về

B
TEAM A
A

B

Dặn dò
Về nhà các em cần hoàn thành các công việc sau:
- Hoàn thành các câu hỏi cuối bài.
- Ôn lại các kiến thức đã học.
- Chuẩn bị, đọc trước phần tiếp theo của bài học.