Có mấy nguồn sóng, sóng có hình dạng như thế nào ?
- Những điểm nào cách nguồn một khoảng bằng k thì
dao động đồng pha với nguồn, còn những điểm nào cách
nguồn một khoảng thì dao động ngược pha với nguồn.

Có mấy nguồn , hiện tượng gì xảy ra ?

BÀI 12: GIAO THOA SÓNG

I

Hiện tượng giao thoa của hai sóng mặt nước

1. Thí nghiệm

2. Giải thích
C1: Những điểm
nào trên hình vẽ
biểu diễn chỗ hai
sóng gặp nhau
triệt tiêu lẫn nhau
? Tăng cường lẫn
nhau ?

S1

S2

TL:Những đường
hypebol nét liền
biểu diễn những
chổ hai sóng gặp
nhau tăng cường
lẫn nhau, những
đường hypebol
nét đứt biểu diễn
những chổ hai
sóng gặp nhau
triệt tiêu lẫn
nhau.

Triệt tiêu

Tăng cường

S2

S1

Vân giao thoa

I

Hiện tượng giao thoa của hai song mặt nước
2. Giải thích

Vân giao thoa
Dao động cực đại

S2

S1

Vân giao thoa
Đứng yên

Vân trung tâm

Kết luận:
Hiện tượng hai sóng gặp nhau tạo nên các gợn
sóng ổn định gọi là hiện tượng giao thoa của hai
sóng. Các gợn sóng ổn định gọi là vân giao thoa.
-

Khoảng cách giữa 2 cực đại giao thoa cạnh
nhau bằng nửa bước sóng
Khoảng cách giữa 1 cực đại giao thoa và 1
cực tiểu giao thoa cạnh nhau băng 1/4
bước sóng

3. Điều kiện để xảy ra giao thoa
- Dao động cùng phương, cùng tần số.
- Có độ lệch pha không đổi theo thời gian.
+ Hai nguồn như vậy gọi là hai nguồn kết hợp. Hai sóng
do hai nguồn kết hợp tạo ra gọi là hai sóng kết hợp.
+ Hiện tượng giao thoa là hiện tượng đặc trưng của sóng.

VAÄN DUÏNG

Câu 1: Hai nguồn kết hợp là hai nguồn dao động có:
a.cùng tần số.
b.cùng pha.
c.cùng tần số, cùng pha hay độ lệch pha không đổi theo thời
gian.
d.cùng tần số, cùng pha và cùng biên độ.
2. Hiện tượng giao thoa là hiện tượng
a. Giao của hai sóng tại một điểm của môi trường.
b. Tổng hợp 2 dao động.
c. Tạo thành các gợn lồi, lõm.
d. Hai sóng gặp nhau có những điểm chung luôn tăng cường nhau,
có những điểm chúng luôn triệt tiêu nhau.

Câu 1 sgk/51. Trong thí nghiệm ở Hình 12.1, tốc độ truyền sóng
trên mặt nước là 20 cm/s, cần rung có tần số 40 Hz. Tính khoảng
cách giữa hai điểm cực đại giao thoa cạnh nhau trên đoạn thẳng
S1S2.

Khoảng cách giữa hai điểm cực đại giao thoa cạnh nhau có
độ dài bằng nửa bước sóng nên có giá trị bằng
.

Câu 1' sgk/51. Trong thí nghiệm ở Hình 12.1, tốc độ truyền sóng
trên mặt nước là 20 cm/s, cần rung có tần số 40 Hz. Tính khoảng
cách giữa cực đại và cực tiểu giao thoa cạnh nhau trên đoạn thẳng
S1S2.

Khoảng cách giữa cực đại và cực tiểu giao thoa cạnh nhau
có độ dài bằng 1/4 bước sóng nên có giá trị bằng
.

II.THÍ NGHIỆM CỦA YOUNG (Y-ÂNG) VỀ GIAO THOA ÁNH SÁNG

1. Thí nghiệm

facebook:vatlytrucquan

Giao thoa với ánh đơn
sắc tím

Giao thoa với ánh sáng
đơn sắc vàng

Giao thoa với ánh
sáng đơn sắc đỏ

2. Công thức xác định bước sóng λ ánh sáng
ia
Bước sóng  
D

H
F1
a

Trong đó:
F2
i: khoảng vân (khoảng cách hai facebook:vatlytrucquan
vân sáng
hoặc hai vân tối liên tiếp). (m, mm)
a: Khoảng cách hai khe hẹp (m, mm)
D: khoảng cách từ hai khe hẹp đến màn
(m)

A

d1
I

d2
D

x
O
B
M

- Điều kiện để tại A có vân sáng, vân tối
+ Tại A có vân sáng khi d 2  d1 k  ; k 0; 1; 2;.....
+ Tại A có vân tối khi

1
d 2  d1 (k  ) ; k 0; 1; 2;.....
2
facebook:vatlytrucquan

- Vị trí các vân sáng, vân tối
+ Vị trí các vân sáng
+ Vị trí các vân tối

D
xS ki k
; k 0; 1; 2....
a

1
1 D
xt (k  )i (k  ) ; k 0; 1; 2;.....
2
2 a
facebook:vatlytrucquan

VAÄN DUÏNG

Bài 2: (SGK – 51)

Hướng dẫn

Tóm tắt:
a = 2 mm = 2.10

* Áp dụng công thức:
-3

D
ia
i
 
a
D

m.

D = 1,2 m.

* Thay số, ta được:

i = 0,36 mm = 0,36 .10 m
-3

Tính:  ?
f ?

0,36.10  3.2.10  3

0, 6.10 6 m
1, 2

c
3.108
14
f  

5.10
Hz
6
 0, 6.10

Bài 3 (SGK – 51)
Tóm tắt:
a = 0,15 mm = 0,15.10 -3m
D= 1,2 m.
Khoảng cách 12 vân sáng:
L = 5,2 mm = 5,2.10-3m
Tính:

 ?

Hướng dẫn
•Giữa 12 vân sáng liên tiếp có 11
khoảng vân.Từ đó: L = 11i
5, 2
i
0, 473mm
11
Bước sóng ánh sáng:
ia 0, 473.10 3.0,15.10 3
 
D
1, 2
  5,91.10 8 m